I SA/Wa 1235/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędzia WSA Gabriela Nowak Asesor WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2008 r. sprawy ze skargi M. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku M. Ś. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2006 r. nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości [...] położonej przy ulicy [...]. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...], oznaczona hipotecznie [...] stanowiła własność Z. G. Nieruchomość ta podlegała przepisom dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) i zgodnie z art. 1 tego dekretu przeszła na własność gminy m. W. (później Skarbu Państwa). Były właściciel nieruchomości Z. G., zmarł, a spadek po nim nabyła w całości żona C. G. a następnie M. Ś. Burmistrz Gminy W. decyzją z [...] września 2002 r. nr [...] odmówił uwzględnienia wniosku M. Ś. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu organ wskazał, że były właściciel nieruchomości Z. G. nie złożył w terminie wniosku o ustanowienie prawa wieczystej dzierżawy, wniosek natomiast złożony przez Urząd Likwidacyjny był prawnie nieskuteczny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] stycznia 2003 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza. Skargę do sądu administracyjnego na decyzję Kolegium złożyła M. Ś. Wyrokiem z dnia 20 października 2004 r. sygn. akt I SA 542/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Dnia 17 stycznia 2005 r. pełnomocnik M. Ś. sporządził skargę kasacyjną od przywołanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 16 lutego 2006 r. sygn. akt I OSK 440/05 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Dnia 24 czerwca 2005 r. M. Ś. wystosowała pocztą skierowany do Burmistrza Gminy W. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] września 2002 r. nr [...]. Do wniosku dołączyła potwierdzone notarialnie oświadczenia K. S. i K. B. sporządzone dnia 31 maja 2005 r. Jako podstawę wznowienia M. Ś. wskazała art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Nowymi okolicznościami według skarżącej były oświadczenia dwóch świadków: K. B. i K. S., których adresów M. Ś. wcześniej nie znała. Wniosek ten został przekazany do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. dnia 30 maja 2006 r. Po jego rozpatrzeniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...] odmówiło wnioskowanego wznowienia postępowania uznając, że okoliczności, na które powołuje się wnioskodawczyni, musiały być jej znane najpóźniej w dniu 17 stycznia 2005 r., bowiem w tym dniu sporządzona została przez pełnomocnika M. Ś. skarga kasacyjna, w której wskazywał on na te same okoliczności i podawał adresy świadków. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem M. Ś. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W jego uzasadnieniu podniosła, że w momencie podejmowania decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja Burmistrza Gminy W. z dnia [...] września 2002 r. była ostateczna (art. 16 § 1 kpa) a wniosek z dnia 23 czerwca 2005 r. złożony w przepisanym terminie, zatem niedopuszczalna była, zdaniem skarżącej, odmowa wznowienia przez organ postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpatrując złożony wniosek stwierdziło, że nie może on zostać uwzględniony. W uzasadnieniu swojego stanowiska wyjaśniło, że podziela stanowisko zaprezentowane w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2006 r. Powołując się na treść art. 145 § 1 pkt 5 i art. 148 § 1 kpa oraz orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśniło, że strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wznowienie postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach lub decyzji stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Z analizy akt sprawy wynika, że strona o istnieniu okoliczności, na które się powołuje, z całą pewnością musiała wiedzieć najpóźniej w dniu 17 stycznia 2005 r., bowiem w tym dniu sporządzona została przez pełnomocnika M. Ś. skarga kasacyjna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2004 r. sygn. akt I SA 542/03, w której wskazywał on na okoliczności, które zdaniem skarżącej stanowią podstawę do wznowienie postępowania administracyjnego i podawał adresy świadków. Wniosek zaś o wznowienie postępowania M. Ś. złożyła w dniu 24 czerwca 2005 r. (datownik na kopercie), a więc po upływie terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 kpa. Mając powyższe na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M. Ś. W uzasadnieniu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2006 r. Wyjaśniła, że w swoim wniosku o wznowienie postępowania z dnia 23 czerwca 2005 r. przedstawiła nowe okoliczności faktyczne, o których dowiedziała się na podstawie sporządzonych w dniu 31 maja 2005 r. dokumentów poświadczonych notarialnie, natomiast w kasacji z dnia 17 stycznia 2005 r., na którą powołuje się organ administracji powołane zostały nowe dowody osobowe (z zeznań świadków) w celu przedstawienia przez tych świadków okoliczności nieznanych wcześniej ani stronie, ani organowi administracji. W kasacji nie były podane okoliczności mające znaczenie dla sprawy i stanowiące podstawę do wznowienia postępowania takie jak fakt, że świadek K. Ł.-S. bardzo dobrze znała Z. G., brat Z. G. był mężem H. G. z domu W. - siostry świadka K. Ł.-S.. Z G. był prawnikiem, doktorem prawa oraz zajmował odpowiedzialne stanowisko w instytucji ubezpieczeniowej na etacie dyrektora. Był osobą bardzo cenioną w rodzinie i często udzielał porad prawnych lub rad w sprawach urzędowych. Orientował się lepiej niż inni w obowiązujących po wojnie przepisach i starannie składał i wysyłał wszystkie wnioski i dokumenty wymagane dla odzyskania utraconego wskutek działań wojennych mienia oraz do odzyskania mienia przejętego przez powojenne polskie władze. Tak było również w przypadku złożenia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu oraz wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego parceli niezabudowanej w [...] przy ul. [...]. Skarżąca stwierdziła, że z powyższymi okolicznościami zapoznała się dopiero w dniu sporządzenia oświadczeń przez K. Ł.-S. i K. B. W tej sytuacji skarżąca uznała, że organ administracji z naruszeniem przepisów prawa odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją Burmistrza Gminy W. z dnia [...] września 2002 r. i dlatego złożona skarga jest słuszna i uzasadniona. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Postępowanie administracyjne w przedstawionej sprawie zostało wszczęte na skutek złożenia przez M. Ś., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa (czyli sytuacji, w której wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję), wniosku z dnia 23 czerwca 2005 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Burmistrz Gminy W. decyzją z [...] września 2002 r. odmawiającą ustanowienia na rzecz skarżącej prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ulicy [...]. W związku z tym wyjaśnić należy, że postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem nadzwyczajnym, dotyczy bowiem sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną. Jego przedmiotem jest ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana kontroli w nadzwyczajnym trybie jest dotknięta którąkolwiek z istotnych wad wymienionych w art. 145 § 1 lub 145a § 1 kpa i ewentualnym ponownym rozpatrzeniu sprawy w celu sprawdzenia, czy któraś z wad postępowania nie wpłynęła na treść zapadłego rozstrzygnięcia. Stosownie do treści art. 147 kpa wznowienie postępowania administracyjnego następuje z urzędu lub na żądanie strony z tym, że wznowienie postępowanie z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa oraz w art. 145a następuje wyłącznie na żądanie strony. Oznacza to, że przed przeprowadzeniem postępowania organ administracji publicznej jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego ograniczającego się do zbadania zagadnień formalnych. Na tym etapie postępowania organ bada, czy żądanie wszczęcia postępowania nadzorczego pochodzi od podmiotu będącego stroną w sprawie oraz czy osoba występująca z takim żądaniem posiada zdolność do czynności prawnych. Artykuł 148 kpa stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast art. 149 kpa wyraźnie wskazuje, kiedy organ jest władny wydać postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego, a kiedy jest władny wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. Wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego następuje wówczas, gdy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego został wniesiony przez osobę niebędącą stroną postępowania w rozumieniu art. 28 kpa lub wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony po upływie terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i § 2 kpa, a także jeśli wniosek o wznowienie postępowania nie zawiera żadnych przyczyn wznowienia określonych w art. 145 § 1 kpa. Wystąpienie jednej z wymienionych okoliczności skutkuje wydaniem przez właściwy organ decyzji odmawiającej wznowienia postępowania administracyjnego. W świetle powyższych uregulowań właściwy organ administracji, do którego wpłynął wniosek o wznowienie postępowania, jest obowiązany z urzędu zbadać zachowanie terminu, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu do złożenia wniosku, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 kpa). Dopiero pozytywne ustalenia w tym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Uchybienie terminowi do wniesienia podania o w znowienie postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa). W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy skarżąca zachowała przy składaniu wniosku ustawowo określony miesięczny termin do jego złożenia. Podkreślenia wymaga, że to strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę prawną do wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o tych okolicznościach. Zachowanie tego terminu musi być zatem udowodnione przez stronę. Organ swobodnie ocenia dowody w tej mierze, ale musi ocenić je i przedstawić stanowisko w tym zakresie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Analizując pod tym kątem niniejszą sprawę Sąd uznał, że organ prawidłowo na podstawie zebranego w sprawie materiału uznał, że przedmiotowy wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie ustawowego, miesięcznego terminu, od dnia w którym skarżąca dowiedziała się o istnieniu okoliczności, które podaje jako podstawę do wznowienia. W sprawie zostało prawidłowo uzasadnione i wywiedzione, że już w dniu 17 stycznia 2005 r., czyli w dacie sporządzenia przez pełnomocnika skarżącej skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2004 r. sygn. akt I SA 542/03, skarżąca wiedziała o istnieniu okoliczności, na które powołuje się we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. Potwierdza to również treść przedstawionych przez skarżącą oświadczeń podpisanych przez K. B. i K. S. (k-132 i k-131 akt adm.) prawie identyczna z treścią oświadczeń zawartych w złożonej przez pełnomocnika skarżącej skardze kasacyjnej (k-145 i k-146 akt adm.). Okoliczność, że oświadczenia K. B. i K. S. skarżąca w formie pisemnej, poświadczonej przez notariusza, uzyskała dopiero w dniu 31 maja 2005 r., nie ma żadnego wpływu na fakt, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (skargi kasacyjnej) bezsprzecznie wynika, że uzyskała ona informacje, o których w tych dokumentach mowa, jeszcze przed napisaniem skargi kasacyjnej, czyli przed dniem 17 stycznia 2005 r. W tej sytuacji złożenie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego dnia 24 czerwca 2005 r. nastąpiło z uchybieniem ustawowego, miesięcznego terminu do jego złożenia. Oznacza to, że organy rozpatrujące wniosek skarżącej o wznowienie postępowania administracyjnego prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy oraz zasadnie odmówiły wznowienia wnioskowanego postępowania administracyjnego z przyczyn formalnych. Wydane rozstrzygnięcia oparte zostały o prawidłowo zinterpretowane przepisy prawa oraz właściwą analizę zgromadzonego w sprawie materiału, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanych decyzji. W niniejszej sprawie skarga nie może więc być uwzględniona, ponieważ kontrola zaskarżonego orzeczenia nie wykazała ani naruszenia przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, które uzasadniałoby jej uwzględnienie. Z wyżej wyjaśnionych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.