II SA/Bd 448/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia [...] Sędziowie: sędzia [...] sędzia [...] Protokolant [...] po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu [...] sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2008 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu II SA/Bd 448/08 Uzasadnienie M. M., funkcjonariusz KMP B., wnioskiem z dnia [...] stycznia 2008 r. zwróciła się do Komendanta Miejskiego Policji w B. o przyznanie pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego, stanowiącego odrębną nieruchomość w B. przy ul. F. [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. Komendant Miejski Policji w B. na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o P. (Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 227 z późn. zm.) oraz § 3 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez policjanta (Dz. U. Nr 131 poz. 1468) odmówił uwzględnienia wniosku, uzasadniając, iż wnioskująca jest współwłaścicielem nieruchomości i jest osobą nie spokrewnioną z drugim współwłaścicielem, a przedmiotowa pomoc może być przyznana jedynie w przypadku gdy lokal wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków. Od tej decyzji zainteresowana złożyła odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. argumentując, że ustawa o Policji nie ogranicza możliwości przyznania pomocy do nabycia lokalu na wyłączną własność uprawnionego. Komendant Wojewódzki Policji w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] marca 2008 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 88 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z odrębnych przepisów. Zastępczą formą realizacji tego prawa jest przewidziana art. 94 ust. 1, pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Prawo do mieszkania jest realizowane w drodze przydziału osobie uprawnionej lokalu mieszkalnego, będącego w dyspozycji jednostki Policji, lub w formie zastępczej przez przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie mieszkania (domu) we własnym zakresie. Pomoc ta jest konsekwencją niezrealizowania uprawnienia policjanta do otrzymania lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 ustawy – na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Z przedstawionego przez M. M. aktu notarialnego [...] z dnia [...] października 2007 r. wynika, że zainteresowana wraz z T. K. jest w ½ współwłaścicielem nieruchomości położnej w B. przy ul. [...], który będąc funkcjonariuszem KWP w B. na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. uzyskał pomoc finansową w wysokości [...] norm zaludnienia - 7. 844, 00 brutto. Tym samym przyznanie przedmiotowego świadczenia wnioskodawczyni spowodowałoby przyznanie przedmiotowego świadczenia dwukrotnie na zakup tego samego lokalu i dlatego z uwagi na fakt, że współwłaściciel przedmiotowej nieruchomości – T. K. skorzystał już z pomocy finansowej na zakup lokalu przy ul. F. [...] w B., wnioskodawczyni prawo do jej uzyskania nie przysługuje. Na powyższą decyzję M. M. złożyła skargę wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej decyzja organu II instancji jest krzywdząca, a jej uzasadnienie nie znajduje oparcia w przepisach. Fakt, że przyznanie jej przedmiotowego świadczenia w istocie oznaczałoby przyznanie tego świadczenia dwukrotnie na zakup tego samego lokalu, nie może przesądzać o pozbawieniu jej prawa do uzyskania tej pomocy finansowej. Celem przyznania pomocy finansowej jest bowiem zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych osób uprawnionych i może być on osiągnięty także w przypadku nabycia nieruchomości lokalowej na współwłasność. Zdaniem skarżącej spełnia ona wszystkie wymogi formalne do udzielenia jej pomocy finansowej. Wskazała, że T. K. pomoc taką – będąc w takiej samej sytuacji prawnej uzyskał. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Zdaniem organu "policjant ma ustawowe prawo do lokalu dla siebie i członków rodziny (art. 8 ust. 1 ustawy o Policji), celem zaś pomocy finansowej jest realizacja tego prawa. Nie znajduje więc uzasadnienia stanowisko, aby pomoc finansowa przysługiwała w innym przypadku współwłasności nabytego lokalu niż małżeńska wspólność majątkowa – do której zresztą wprost odwołuje się przepis § 3 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1468) – gdyż tylko wówczas policjant uzyskuje lokal dla siebie i członków rodziny dlatego, że lokal wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków. Skarżąca i T. K. nabyli w dniu [...] października 2007 r. na zasadzie współwłasności w udziale wnoszącym po ½ części lokal mieszkalny nie pozostając w związku małżeńskim, za środki pochodzące z ich majątków osobistych, czyli każde z nich po majątku odrębnego. Przedmiotowy lokal nie wchodzi zatem w skład majątku wspólnego małżonków (małżeńskiej wspólności majątkowej)." Zarówno skarżąca jak i organ ww. pismach powołali się na różne orzeczenia sądów administracyjnych, skarżąca wskazując na wyrok WSA – II SA/Wa z 15 listopada 2007 r. a organ na wyrok NSA z 16 lutego 2005 r. – OSK 1145/04. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Problematykę mieszkaniową policjantów regulują przepisy Rozdziału VIII ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277 z późn. zm.) noszący tytuł "Mieszkania funkcjonariuszy Policji", a w szczególności przepisy art. 88, art. 89, i art. 94 ust. 1 tejże ustawy. Zgodnie z art. 88 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem członków rodziny policjanta oraz ich uprawnień wynikających z odrębnych przepisów. Prawo policjanta do lokalu mieszkalnego jest więc wyraźnie powiązane z przesłanką niezaspokojenia potrzeby mieszkaniowej uprawnionego funkcjonariusza. Z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane w ustawie formy zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, a w szczególności: przydział lokalu mieszkalnego (art. 90), prawo do równoważnika pieniężnego (art. 92 ust. 1), prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1). Wskazane ustawą uprawnienia policjanta do lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej na cele mieszkaniowe nie mogą być interpretowane w oderwaniu od treści art. 95 ustawy. Zgodnie z tym przepisem lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji nie przydziela się policjantowi w następujących sytuacjach: 1) w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ustawy; 2) posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy; 3) w razie zbycia przez niego lub małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo domu. Tylko w wypadku spełnienia jednej z powyższych ustawowych przesłanek o charakterze negatywnym można i należy odmówić przyznania żądanej pomocy finansowej. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 i art. 133 § 1 zd. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z akt sprawy nie wynika zaś, aby zachodziła jedna ze wskazanych powyżej negatywnych ustawowych przesłanek odmowy w odniesieniu do skarżącej. W szczególności nie są nimi okoliczności wskazane w zaskarżonej decyzji. Nawiasem mówiąc nie od rzeczy będzie zwrócenie uwagi na – co słusznie podniosła skarżąca w swej skardze - wynikającą już tylko z zaskarżonej decyzji niekonsekwencję organu. Wskazany w decyzji T. K. będący w identycznej sytuacji faktycznej i prawnej co skarżąca (a więc funkcjonariuszowi Policji będący też "tylko" współwłaścicielem w części ułamkowej tej samej nieruchomości co i skarżąca) żądaną pomoc finansową otrzymał; skarżąca zaś nie otrzymała jej. Trudno także podzielić trafność argumentacji organu uznając to za argument prawny, że "...przyznanie przedmiotowego świadczenia wnioskodawczyni spowodowałoby przyznanie przedmiotowego świadczenia dwukrotnie na zakup tego samego lokalu." Organ nie dostrzega, że jest to świadczenie przysługujące osobie, tj. funkcjonariuszowi Policji, że jest to jego prawo podmiotowe, nie jest to świadczenie przysługujące rzeczy tj. lokalowi mieszkalnemu. Jest to pomoc związana ze statusem policjanta (o ile oczywiście spełniono pozostałe przesłanki o charakterze pozytywnym). Nie można też opierać odmowy realizacji przysługującego skarżącej prawa w oparciu o wskazywany w odpowiedzi na skargę przepis § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1468). Przepis ten będący w istocie tylko przepisem wykonawczym, będącym realizacją delegacji ustawowej zawartej w art. 94 § 2 ww. ustawy z 6 kwietnia 1990 określa tylko, że do wniosku o którym mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia, należy dołączyć wskazane dokumenty potwierdzające fakt ubiegania się przez policjanta lub jego małżonka pozostającego z nim we wspólnocie majątkowej o lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny w miejscowość pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Żaden natomiast z przepisów ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji, ani żaden z przepisów powyższego rozporządzenia nie ogranicza przyznania pomocy finansowej do nabycia nieruchomości lokalowej na wyłączną własność uprawnionego. (Gdyby tak było to pozostaje sygnalizowane już pytanie dotyczące podstawy prawnej decyzji wskazanej w zaskarżonej decyzji, tj. decyzji [...] z dnia [...] stycznia 2008 r.) Celem pomocy finansowej jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji. Wskazywano na to zresztą uwagę już wielokrotnie w orzeczeniach sądów administracyjnych (np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 listopada 2007 r. – II SA/Wa 1098/07, wyrok NSA z dnia 17 listopada 1998 r. – I SA 719/98, wyrok NSA z dnia 3 grudnia 1998 r.- I SA 535/98). Dodatkowo godzi się zwrócić także uwagę, że udział we współwłasności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość jest przecież także związany prawem do lokalu. W świetle art. 140 i art. 206 kc oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 z późn. zm.) każdy ze współwłaścicieli nieruchomości jest bowiem uprawniony do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli, a w szczególności odnosząc to do przedmiotu sprawy – właściciel lokalu ma prawo do współkorzystania z nieruchomości wspólnej, zgodnie z jej przeznaczeniem, tj. korzystania z tego lokalu. Odnosząc się jeszcze do orzecznictwa sądów administracyjnych należy zauważyć, że przywoływanego przez organ w odpowiedzi na skargę orzeczenia nie można odnosić do niniejszej sprawy, w której obaj współmałżonkowie są funkcjonariuszami Policji. Mając więc na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności, uznając iż organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył prawo Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w B. z dnia [...] marca 2008 r. Nr [...] wydaną również z naruszeniem prawa (pkt 1 wyroku). Mając na uwadze powyżej i wskazane przepisy, a szczególności art. 94 ust. 1 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji, który nie dawał podstawy do odmowy przyznania skarżącej pomocy finansowej - organ rozpatrzy sprawę ponownie uwzględniając po myśli art. 153 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. przedstawione w niniejszym wyroku wskazania i ocenę prawną oraz przepisy rozporządzenia Ministra Spaw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884 z późn. zm.). Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku oparto na art. 152 ww. ustawy.