IV SA/Wa 584/09
WyrokWSA w Warszawie2009-09-02
Skład orzekający: Marian Wolanin, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała zmieniająca studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, która stanowi integralną część wcześniejszej uchwały uznanej przez NSA za nieważną, może być uznana za legalną?Ratio decidendi
Zaskarżona uchwała zmieniająca studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, będąca integralną częścią wcześniejszej uchwały uznanej przez Naczelny Sąd Administracyjny za podjętą z naruszeniem prawa, jest dotknięta tą samą wadą prawną. Akt zmieniający nie może istnieć bez aktu zmienianego, a utrata mocy obowiązującej przez akt pierwotny skutkuje również utratą mocy przez akt go modyfikujący.Stan faktyczny
Rada Miejska w G. podjęła uchwałę zmieniającą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Mieszkańcy, po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, wnieśli skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących planowania przestrzennego, ochrony środowiska oraz przekroczenie władztwa planistycznego. Skarżący wskazali, że zmiana studium przewiduje przeznaczenie terenu na cele przemysłowe, podczas gdy obecnie jest on zabudowany jednorodzinnie. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2009 r. sprawy ze skargi M. i R. N., A. i W. Z., D. C. i T. K. na uchwałę Rady Miejskiej w G. z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości; 2. zasądza od Rady Miejskiej w G. na rzecz D. C. kwotę 540 (pięćset czterdzieści) złotych, oraz na rzecz M. i R. N., A. i W. Z. i T. K. solidarnie kwotę 540 (pięćset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Rada Miejska w G. w dniu [...] stycznia 2009 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy G.
W dniu 23 marca 2009 r. M. i R. N., A. i W. C., D. C. i T. K., po uprzednim wezwaniu na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.) Rady Miejskiej w G. do usunięcia naruszenia prawa powołaną uchwałą z dnia [...] stycznia 2009 r., wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na tę uchwałę zarzucając naruszenie:
- art.1 i art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
oraz art. 10 kc poprzez naruszenie prawa do korzystania z nieruchomości,
- art. 72 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez naruszenie równowagi
przyrodniczej i racjonalnej gospodarki zasobami środowiska,
- przekroczenie władztwa planistycznego poprzez nieuwzględnienie dotychczasowej
zabudowy i przeznaczenia wynikającego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego,
- § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie projektu studium poprzez nie dołączenie
do uchwały załącznika graficznego,
- nieuwzględnienie planu zagospodarowania województwa.
W obszernym uzasadnieniu skargi stwierdzono m.in., że zaskarżona uchwała nie uwzględnia obecnego zagospodarowania terenu, tj. zabudowy jednorodzinnej, natomiast z treści studium wynika, że teren dla którego podjęto zaskarżoną uchwałę ma być przeznaczony na inwestycje przemysłowe.
W konsekwencji zgłoszonych zarzutów wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały, ewentualnie o stwierdzenie niezgodności z prawem tej uchwały.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w G. wniosła o jej oddalenie odnosząc się do wszystkich zawartych w niej zarzutów i wskazując na ich bezzasadność.
Na rozprawie w dniu 2 września 2009 r. pełnomocnik organu podniósł brak naruszenia interesu prawnego skarżących zaskarżoną uchwałą wskazując, iż uciążliwość wynikająca z gospodarowania nieruchomością sąsiednią wobec skarżących nie jest efektem aktów planistycznych gminy lecz skutkiem stanu faktycznego
Sygn. akt IV SA/Wa 584/09
istniejącego już od lat 90. Studium nie może formułować zapisów bezpośrednio zobowiązujących lub uprawniających właścicieli nieruchomości do określonego sposobu zagospodarowania tych nieruchomości. Jednocześnie oświadczył, iż zaskarżona uchwała obowiązuje jedynie w tej części w jakiej zmienia uchwałę w sprawie studium z dnia [...] stycznia 2007 r., które to studium uznane zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 maja 2009 r. za wydane z naruszeniem prawa. Oświadczył również o podjęciu w dniu [...] sierpnia 2009 r. przez Radę Miejską uchwały o przystąpieniu do sporządzenia studium, i wtedy oczekiwania skarżących mogą być uwzględnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, aniżeli w niej wymienione. Zgodnie bowiem z art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.
Zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717, ze zm.), studium sporządza się dla obszaru w granicach administracyjnych gminy. Uchwała w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego musi zatem obejmować obszar całej gminy. Jednocześnie, według art. 27 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zmiana studium następuje w takim trybie, w jakim jest ono uchwalane. Z §8 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (Dz.U. Nr 118, poz. 1233) wynika zaś, iż projekt zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy polegającej na uzupełnieniu studium o pojedyncze ustalenia, o których mowa w art. 10 ust. 2, wykłada się do publicznego wglądu w formie ujednoliconego projektu studium z wyróżnieniem projektowanej zmiany, i ujednolicona w ten sposób forma projektu studium, stanowi załącznik do uchwały, o której mowa w art. 12 ust. 1 ustawy, a więc do uchwały w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy.
Sygn. akt IV SA/Wa 584/09
Zaskarżona w rozpatrywanej sprawie uchwała Rady Miejskiej w G. z dnia [...] stycznia 2009 r. zawiera w załączniku nr 1 ujednolicony tekst Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy G., natomiast w załączniku nr 2 znajduje się mapa w stosownej skali stanowiąca graficzną część studium po zmianie. Z §3 zaskarżonej uchwały wynika zaś, że uchwała ta z załącznikami stanowi integralną część studium. Oznacza to, iż w świetle art. 9 ust. 3 i art. 27 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz §8 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, zaskarżona uchwała Rady Miejskiej w G. z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] nie stanowi odrębnego aktu kształtującego zakres treści studium od uchwały tej Rady z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w sprawie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy G., lecz stanowi integralną część uchwały Rady Miejskiej w G. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w sprawie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy G.
Tymczasem, wyrokiem z dnia 13 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 1203/08 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że uchwała Rady Miejskiej w G. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w sprawie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy G. została podjęta z naruszeniem prawa, co w świetle art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.) skutkuje utratą mocy obowiązującej przez tę uchwalę z dniem 13 maja 2009 r.
Jakkolwiek więc, zaskarżona uchwała z dnia [...] stycznia 2009 r. podjęta została przed wydaniem powołanego wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w odrębnej procedurze prawnej, to jednak nie stanowi samodzielnego aktu mogącego kształtować treść studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy G., skoro samo studium utraciło moc obowiązującą z dniem 13 maja 2009 r. Z tego względu należy uznać, iż zaskarżona uchwała dotknięta jest tą samą wadą niezgodności z prawem, którą wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 1203/08, ponieważ prawną wadliwość aktu zmienianego należy w tym przypadku odnieść także do aktu zmieniającego, skoro
Sygn. akt IV SA/Wa 584/09
akt zmieniający w zakresie swojej merytorycznej treści nie może istnieć bez aktu zmienianego.
O ile więc przedmiotem powołanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 1203/08 jest ocena prawna wyłącznie uchwały Rady Miejskiej w G. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], o tyle ocena ta, ze wskazanych wyżej przyczyn i w związku z art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi determinuje ocenę prawną zaskarżonej w rozpatrywanej obecnie sprawie uchwały Rady Miejskiej w G. z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...].
W związku z powyższym, na podstawie art. 147 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło