I SA/Sz 439/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 września 2009 r. sprawy ze skargi J. L., M.L., Z. L. i J. M. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej pomyłki 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] nr [...], 2. zasądza, na rzecz strony skarżącej od Dyrektora Izby Celnej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Naczelnik Urzędu Celnego w K. decyzją z dnia [...] nr [...], orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej osób trzecich –J. L., M. L., Z. L. i J. M. - wspólników Spółki Cywilnej "P.". W przedmiotowej decyzji organ podatkowy pierwszej instancji orzekł o odpowiedzialności ww. skarżących, za zaległość podatkową w kwocie [...] zł, wynikającą ze zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc [...]r., odsetkach za zwłokę od zaległości podatkowych liczonych od dnia [...] r. do dnia [...] r. w kwocie [...] zł (z uwzględnieniem okresów za które nie nalicza się odsetek- zgodnie z art. 54 ustawy Ordynacja podatkowa, tj. od [...] r. oraz od [...] r.) oraz o kosztach postępowania egzekucyjnego w kwocie [...] zł, powstałych w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Od przedmiotowej decyzji nie zostało wniesione odwołanie i decyzja stała się ostateczna. W dniu [...]r., do Naczelnika Urzędu Celnego w K. wpłynął wniosek skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] roku. W uzasadnieniu wniosku jako podstawę stwierdzenia nieważności, skarżący przywołali nieprawidłowe określenie wysokości odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. Dnia 12 marca 2009 roku Naczelnik Urzędu Celnego w K., na podstawie art. 215 § 1 w związku z art.219, art.216 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, wydał postanowienie nr [...] mocą którego dokonał sprostowania oczywistej pomyłki powstałej w treści sentencji w/w decyzji, a dotyczącej wysokości odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. W jego uzasadnieniu organ podatkowy pierwszej instancji wskazał, iż przy sporządzaniu decyzji nr [...] z dnia [...]r. popełniono oczywistą omyłkę polegającą na pominięciu dodatkowo dwóch okresów nie naliczania odsetek, tj. od [...]r. i od [...]r. do [...]r. i tym samym zmianie uległa kwota odsetek z [...] zł na kwotę [...] zł. Nie zgadzając się powyższym postanowieniem, skarżący pismem z dnia [...] r. wnieśli do Dyrektora Izby Celnej w S. zażalenie, domagając się uchylenia postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] r. w całości. W jego uzasadnieniu skarżący podnieśli, że przedmiotowe postanowienie wydane zostało po upływie około [...] miesiąca od wydania decyzji o solidarnej odpowiedzialności podatkowej osób trzecich i było następstwem zarzutu podniesionego przez skarżących we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o odpowiedzialności podatkowej, skierowanego do Dyrektora Izby Celnej w S., a nie skutkiem samoweryfikacji decyzji wydanej w dniu [...] r. W ocenie skarżących gdyby, więc przedmiotowy wniosek o stwierdzenie nieważności nie został złożony, Naczelnik Urzędu Celnego w K. nie dopatrzyłby się istotnych błędów w wydanej decyzji. Ponadto, skarżący wskazali, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż sprostowanie oczywistej omyłki nie może prowadzić do zmiany sentencji decyzji, zaś wadliwe wyliczenia zawarte w dokumentach przyjętych za podstawę decyzji lub dokonanie tych wyliczeń na podstawie błędnej interpretacji przepisów prawa stanowiących podstawę dokonanych wyliczeń, nie mogą być uznane za oczywistą omyłkę. W tym trybie można naprawić jedynie zastosowanie niewłaściwego słowa lub oczywistą omyłkę pisarską o charakterze elementarnym nie wpływającym na treść i znaczenie prostowanej decyzji. W ocenie skarżących organ podatkowy dokonując "przerzucenia" odpowiedzialności podatkowej na osoby trzecie wiąże skutki istnienia zobowiązania podatkowego, a konkretnie zaległości podatkowej i odsetek z podmiotem innym niż sam podatnik. Wymaga to, więc od tego organu dokładnego ustalenia wysokości tej zaległości oraz kwoty odsetek i pokazania sposobu ich wyliczenia. Dyrektor Izby Celnej w S. po rozpoznaniu zażalenia z dnia [...] r. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko podjęte w sprawie, organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 215 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, organ podatkowy może, z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji. Przy czym, powyższy przepis nie nakłada ograniczeń czasowych dla dokonania przedmiotowego sprostowania, a co za tym idzie, fakt upływu nawet [...] miesiąca od dnia wydania decyzji, nie może być uznany za naruszający prawo. Organ odwoławczy nie zgodził się również z zarzutem skarżących, iż charakter sprostowania nie ma znamion oczywistej omyłki. Powołując się na orzecznictwo NSA wskazał, iż wady decyzji mogą podlegać sprostowaniu w drodze postanowienia w sytuacji, gdy charakteryzuje je cecha oczywistości. Oczywistość omyłki może natomiast wynikać z treści decyzji lub akt sprawy. W ocenie organu odwoławczego, przedmiotowe okresy nienaliczania odsetek znajdują pełne odzwierciedlenie w aktach sprawy i zostały nieopatrznie pominięte przez organ pierwszej instancji. Zatem fakt nieujęcia wszystkich ustawowych okresów, za które nie nalicza się odsetek w treści decyzji - pomimo iż znajdują one odzwierciedlenie w zgromadzonych aktach postępowania, ma charakter przeoczenia i daje pełne podstawy do uznania go za oczywistą omyłkę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., J. L., M. L., Z. L. i J. M., wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r. i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie art. 215 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację zawartą w zażaleniu na postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] r. nr [...]. Wskazano, iż postanowienie o sprostowaniu z urzędu oczywistej pomyłki treści decyzji z dnia [...]r. o solidarnej odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, organ podatkowy wydał po upływie [...] miesięcy od jej wydania i było to oczywiste następstwo złożenia przez skarżących wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji oraz uwzględnienia uzasadnienia zawartego w nim zarzutu, dotyczącego naruszenia prawa przez organ pierwszej instancji (nieprawidłowego ustalenia kwoty zobowiązania z tytułu odsetek za zwłokę). W ocenie skarżących, nie sposób, więc mówić w tym przypadku o czynności sprostowania " z urzędu". Nieprawidłowego ustalenia kwoty odsetek jako części solidarnego zobowiązania osoby trzeciej, określonej w sentencji decyzji nie można zdaniem skarżących zakwalifikować do oczywistych omyłek, jak to uznały organy podatkowe obu instancji. Osoba trzecia na którą "przerzucono" odpowiedzialność za zobowiązanie podatkowe innego podmiotu powinna mieć możliwość weryfikacji ustaleń zawartych w decyzji o odpowiedzialności, a więc kwota odsetek za zwłokę za którą uczyniono zobowiązanym osobę trzecią powinna być określona decyzją , a nie postanowieniem w trybie art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej. Na potwierdzenie powyższego skarżący wskazali na orzecznictwo sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w S. wniósł o oddalenie skargi, wskazał, że nie podziela stanowiska zaprezentowanego przez skarżących w złożonej skardze i ustosunkował się do ich zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy może, z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji. Przepis ten nie zawiera definicji tych pojęć, zatem należy mieć na względzie potoczne ich znaczenie. Tryb ten przewidziany jest do usuwania nieistotnych wadliwości. Błędem rachunkowym, który może być prostowany w tym trybie, jest więc omyłka w działaniu matematycznym, które zostało włączone do decyzji jako jej część składowa. Za taki błąd nie można natomiast uznać wadliwych wyliczeń zawartych w dokumentach przyjętych za podstawę decyzji (wyrok NSA z dnia 26 maja 2003 r., III SA 2551/01, Biuletyn Skarbowy 2003, nr 6, s. 23). Sprostowanie oczywistej omyłki nie może prowadzić także do merytorycznej zmiany decyzji. Prostowanie błędu rachunkowego jest w istocie rzeczy w decyzji podatkowej rozstrzygnięciem o wysokości zobowiązania podatkowego i należnych odsetek za zwłokę, a zatem rozstrzygnięciem, co do istoty sprawy. Rozstrzygnięcia, co do istoty sprawy podatkowej winny zaś zapadać w formie decyzji (wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2002 r., SA I SA/Po 1022/01, POP 2004, z. 2, poz. 30). Pod pojęciem oczywistej omyłki należy rozumieć taki błąd słowny, który nie budzi najmniejszej wątpliwości. Do oczywistych omyłek zalicza się różne błędy pisarskie, komputerowe itp. W niniejszej sprawie organ podatkowy dokonał sprostowania oczywistej pomyłki powstałej w treści sentencji w/w decyzji, a dotyczącej wysokości odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. Organ wskazał, iż przy sporządzaniu decyzji nr [...] z dnia [...]r. popełniono oczywistą omyłkę polegającą na pominięciu dodatkowo dwóch okresów nie naliczania odsetek, tj. od [...]r. i od [...]r. i tym samym zmianie uległa kwota odsetek z [...] zł na kwotę [...] zł. Zdaniem Sądu, sprostowanie, którego dokonał organ jest w istocie rzeczy rozstrzygnięciem o wysokości odsetek, a zatem rozstrzygnięciem, co do istoty sprawy, która powinna zapaść w formie decyzji. Tym samym zaskarżone postanowienie z [...]r. jest ponownym rozstrzygnięciem sprawy, odmiennym od pierwotnego. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.