II OSK 1905/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, , , po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 września 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 393/09 o odrzuceniu skargi E. B. na uchwałę Rady Miejskiej w D. z dnia [...] lutego 2009 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego postanawia oddalić skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 7 września 2009 r., sygn. akt IV S.A./GL 393/09, odrzucił skargę E. B. na uchwałę Rady Miejskiej w D. z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], w przedmiocie radnych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, iż Rada Miejska w D. uchwałą z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego E. B. z powodu naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy D. Pismem z dnia [...] marca 2009 r. E. B. wystąpił do Rady Miejskiej w D. o usunięcie naruszenia interesu prawnego oraz uprawnień poprzez uchylenie w/w uchwały. W dniu [...] maja 2009 r., wobec nieustosunkowania się Rady Miejskiej do w/w wezwania, E. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na powyższą uchwałę. Prezydent Miasta D. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przywołując treść art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), stwierdził, iż skoro skarżący wezwał Radę Miejską w D. do usunięcia naruszenia prawa w dniu [...] marca 2009 r., to wobec braku odpowiedzi na powyższe wezwanie, termin do wniesienia skargi do sądu na powołaną wyżej uchwałę upłynął w dniu [...] maja 2009 r. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, iż na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, skarga E. B. wniesiona w dniu [...] maja 2009 r., jako spóźniona podlega odrzuceniu. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł do Naczelnego Sadu Administracyjnego E. B. i zaskarżając je w całości zarzucił naruszenie art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skutkujące przyjęciem, iż do skarg wnoszonych w trybie przepisu art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), stosuje się termin określony w przepisie Sąd odrzucił na podstawie art. art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazując na powyższą podstawę skargi kasacyjnej wniósł o: 1. przedstawienie w trybie art. 269 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienia prawnego: a) Czy przepis art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, o czym przesądza przepis art. 102a tej ustawy, Zaś w razie pozytywnej odpowiedzi na pytanie pierwsze: b) Czy za bezskuteczne wezwanie organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia w trybie przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym należy rozumieć sytuację, w której organ w terminie 2 miesięcy od dnia wezwania, bądź w terminie wskazanym przez siebie w trybie przepisu art. 36 § 2 Kpa, nie zajmuje stanowiska w sprawie c) Czy wniesienie skargi w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym jest limitowane jakimkolwiek terminem po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia w trybie powołanego przepisu. 2. w razie zmiany przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uchwale NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt IIOPS 2/07, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. W motywach skargi kasacyjnej podał, iż w jego ocenie, ze względu na brzmienie art. 102a ustawy o samorządzie gminnym, terminu do wniesienia skargi wnoszonej do sądu administracyjnego w trybie art. 101 tej ustawy nie sposób wyinterpretować z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Autor skargi kasacyjnej wskazał, że przedmiotem skargi z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym jest zawsze akt, który wszedł w życie. Skoro jednak ustawodawca dopuszcza by wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia naruszonego tym aktem mogło być wnoszone w każdym czasie, to brak jest racjonalnych powodów by zasady tej nie odnieść do zaskarżenia uchwały do sądu administracyjnego. Samo wniesienie skargi nie wywołuje żadnych skutków prawnych na płaszczyźnie obowiązywania zaskarżonego aktu. Dlatego, zdaniem autora skargi kasacyjnej, to sam skarżący powinien decydować kiedy wnieść skargę. W konsekwencji, w skardze kasacyjnej podniesiono, iż skoro skarga została wniesiona po wezwaniu Rady Miejskiej w D. do usunięcia naruszenia interesu prawnego oraz uprawnień E. B., to spełniony został wymóg niezbędny do jej rozpatrzenia przez sąd administracyjny. Rada Miejska w D. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie jako nieposiadającej usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. - zwanej dalszej części tego uzasadnienie ustawą procesową ) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 ustawy procesowej tym samym sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy do skarg wnoszonych w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym ma zastosowanie art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazać zatem należy, iż dotychczasowe rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych w kwestii dotyczącej terminu do złożenia skargi do sądu na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym zostały rozstrzygnięte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OPS 2/07, publ. ONSAiWSA 2007, nr 3, poz. 60, w której stwierdzono, iż przepis art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z poglądem prawnym zaprezentowanym w powołanej uchwale, a który Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podziela, przepis art. 53 § 2 ustawy procesowej wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi; pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 30 dni i liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie) oraz drugi termin, który dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 60 dni i liczy się od dnia wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia). Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia rozpoczyna bieg drugi z tych terminów czyli 60 - dniowy, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin 30 - dniowy liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, to w tym nieprzekraczalnym terminie (60 dni od dnia wniesienia wezwania) powinna być wniesiona skarga. Mając na względzie, iż w/w pogląd jest ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych i nie budzi on jakichkolwiek wątpliwości, nie zasługuje na uwzględnienie wniosek skarżącego o przedstawienie składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego dotyczącego terminu do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. W świetle powyższego, zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 53 § 2 ustawy procesowej uznać należy za nieusprawiedliwiony. Skoro bowiem organ został wezwany do usunięcia naruszenia prawa w dniu [...] marca 2009 r., to zgodnie z powołanym przepisem termin do wniesienia skargi, wobec braku udzielenia odpowiedzi na wezwanie, wynosi sześćdziesiąt dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa, tak więc upływał on w dniu [...] maja 2009 r. Tymczasem skarga została wniesiona do Sądu w dniu [...] maja 2009 r., a wiec z uchybieniem przewidzianego prawem terminu i jako spóźniona podlegała odrzuceniu. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu