II OSK 1787/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, , , po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. B.-B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 września 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 810/09 o odrzuceniu skargi A. B.-B. na uchwałę Rady Gminy Darłowo z dnia 26 listopada 2008 r., Nr XXI/289/2008 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo postanawia oddalić skargę kasacyjną A. B.-B. i T. B. w dniu 5 czerwca 2009 r. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na uchwałę Rady Gminy Darłowo z dnia 26 listopada 2008 r. Nr XXI/289/2008 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo. Swoją skargę poprzedzili wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, które zostało wniesione do organu w dniu 6 marca 2009 r. Rada Gminy Darłowo uchwałą z dnia 30 kwietnia 2009 r. Nr XXV/340/2009 - nie uwzględniła wezwania i podtrzymała swoje stanowisko zawarte w uchwale z dnia 26 listopada 2008 r. Powyższą uchwałę doręczono stronom w dniu 8 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 8 września 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 810/09, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę A. B.-B. odrzucił. W uzasadnieniu postanowienia podał, że datą, od której należy liczyć termin do wniesienia skargi w niniejszej sprawie jest dzień złożenia przez A. B.-B. wezwania do usunięcia naruszenia prawa uchwałą podjętą przez Radę Gminy Darłowo z dnia 26 listopada 2008 r., której to czynności skarżąca dokonała w dniu 6 marca 2009 r., nie zaś dzień doręczenia skarżącej odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które nastąpiło w dniu 8 maja 2009 r., tj. już po upływie sześćdziesięciu dni od złożenia przedmiotowego wezwania. Stosownie zatem do treści cytowanego przepisu art. 53 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę na wyżej wskazaną uchwałę Rady Gminy Darłowo należało wnieść najpóźniej z upływem sześćdziesiątego dnia, licząc od dnia 6 marca 2009 r., tj. najpóźniej w dniu 5 maja 2009 r. Natomiast skarga do Sądu na wyżej wymienioną uchwałę została złożona w dniu 5 czerwca 2009 r. W tej sytuacji, w ocenie Sądu I instancji wniesienie skargi przez A. B.- B. nastąpiło z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 53 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. A. B.-B. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od powyższego postanowienia i zaskarżając je w całości zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania przez błędną wykładnię art. 53 § 2 p.p.s.a. i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, że doręczenie skarżącej odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w dniu 8 maja 2009 roku, nie miało wpływu na ustalenie terminu do wniesienia przez nią skargi do WSA w Szczecinie, albowiem termin ten wcześniej bezskutecznie upłynął; 2. Naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP ustanawiającego gwarancję dla obywateli prawa do rozpoznania sprawy przez niezawisły sąd, przez odrzucenie wniesionej do WSA w Szczecinie skargi; 3. Naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. [Dz.U.93.61.284] przez odrzucenie wniesionej do WSA w Szczecinie skargi. Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W motywach skargi kasacyjnej podniesiono, że przepis 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie nakazuje, aby doręczenie odpowiedzi organu nastąpiło w ciągu sześćdziesięciu dni od dnia wezwania. Nie zamyka drogi do udzielenia takiej odpowiedzi przez organ po upływie tego terminu. Zatem, w ocenie autora skargi kasacyjnej, w sytuacji gdy doręczenie odpowiedzi przez organ administracji faktycznie nastąpiło, zasadnym jest przyjęcie, że termin do wniesienia skargi liczyć się powinien od dnia tego doręczenia, nawet jeżeli w momencie takiego doręczenia upłynęło już 60 dni od dnia wezwania dokonanego przez stronę. W skardze kasacyjnej zaznaczono także, iż w rozpoznawanej należy mieć również na uwadze, iż odpowiedź na wezwanie strony była udzielana przez organ kolegialny, co wiąże się zawsze z pewnymi problemami w podjęciu decyzji przez taki organ, a ostatecznie przekroczenie terminu dotyczy raptem kilku dni. Fakt natomiast, że odpowiedź została sporządzona i doręczona wskazuje na to, iż organ wdał się w spór ze skarżącą. Co za tym idzie spór ten powinien zostać rozstrzygnięty i nie można stronom zamykać drogi do sądu niekorzystną interpretacją prawa opartą na wykładni pozajęzykowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. - zwanej dalszej części tego uzasadnienie ustawą procesową ) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 ustawy procesowej tym samym sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 powołanej ustawy, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Z § 4 ww. artykułu wynika z kolei, że w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania. Przepis art. 53 § 2 powołanej ustawy wskazuje, że w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wskazać należy, iż zagadnienie zachowania terminu do złożenia skargi do sądu administracyjnego w trybie art. 53 § 2 powołanej ustawy było przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OPS 2/07, publ. ONSAiWSA 2007, nr 3, poz. 60. W uchwale tej zaprezentowano pogląd, że przepis art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi; pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 30 dni i liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie) oraz drugi termin, który dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 60 dni i liczy się od dnia wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia). Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia rozpoczyna bieg drugi z tych terminów, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, to w tym terminie (60 dni od dnia wniesienia wezwania) powinna być wniesiona skarga. Należy przy tym podkreślić, iż skargę wnosi się na uchwałę (zarządzenie) organu gminy, a nie na odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie ma na celu jedynie umożliwienie organowi gminy załatwienia sprawy we własnym zakresie. W świetle powyższego, mając na względzie, że w niniejszej sprawie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało wniesione do organu w dniu 6 marca 2009 r. i przed upływem 60 dni od jego wniesienia organ nie udzielił na nie odpowiedzi, uznać należy, iż Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 5 maja 2009 r. W tej sytuacji nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie skarga została wniesiona w dniu 5 czerwca 2009 r., to stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, jako spóźniona podlegała odrzuceniu. Rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji tym samym odpowiadało prawu. W tym stanie rzeczy pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez odrzucenie skargi, także nie znajdują uzasadnienia. Na marginesie dodać należy, iż okoliczność, że organ, wprawdzie po upływie 60 dni od wezwania do usunięcia naruszenia prawa, ale jednak udzielił skarżącej odpowiedzi na to wezwanie, mogłaby ewentualnie stanowić podstawę do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , orzekł jak w postanowieniu.