VII SA/Wa 751/09
WyrokWSA w Warszawie2009-09-08
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Ewa Machlejd, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba mieszkająca w sąsiedztwie gabinetu stomatologicznego wyposażonego w aparaty rentgenowskie, która obawia się narażenia na promieniowanie jonizujące, ma przymiot strony w postępowaniu o wydanie zezwolenia na uruchomienie takiego gabinetu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba mieszkająca w sąsiedztwie gabinetu stomatologicznego z aparatami rentgenowskimi, która obawia się narażenia na promieniowanie jonizujące, może mieć przymiot strony w postępowaniu o wydanie zezwolenia na uruchomienie takiego gabinetu. Brak jednoznacznego wykluczenia wpływu promieniowania na sąsiednie lokale oraz potencjalne ryzyko dla zdrowia mieszkańców uzasadnia potrzebę szczegółowego wyjaśnienia tej kwestii i dopuszczenia takiej osoby do udziału w postępowaniu. Organy administracji powinny dokładnie zbadać interes prawny takiej osoby, zamiast a priori go odrzucać.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. H. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego umarzającą wznowione postępowanie w sprawie zezwolenia na uruchomienie gabinetów stomatologicznych z aparatami rentgenowskimi. Skarżąca, mieszkająca w sąsiedztwie, twierdziła, że posiada interes prawny w tym postępowaniu ze względu na potencjalne narażenie na promieniowanie jonizujące. Organy administracji odmówiły jej statusu strony, uznając, że nie posiada interesu prawnego wynikającego z przepisów prawa materialnego i że jej pisma nie stanowiły skutecznego wniosku o wznowienie postępowania. Sąd administracyjny uznał, że skarżąca mogła być stroną postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Głównego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2009 r. sprawy ze skargi I. H. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2009 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej I. H. kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
VII SA/Wa 751/09
UZASADNIENIE
Jak wynika z akt sprawy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...]na podstawie art. 4 ust.1 pkt.6 i art. 5 ust.4 ustawy z dnia 29 listopada 2000r. Prawo Atomowe (Dz. U. z 2007r. nr 42 poz.276) zezwolił [...] Prywatnej Praktyce Stomatologicznej "[...]" s.c. w S. na uruchomienie: gabinetu stomatologicznego wyposażonego w rentgenowski aparat do zdjęć punktowych typu Kodak 2200 firmy Kodak oraz gabinetu rtg wyposażonego rentgenowski aparat do zdjęć pantomograficznych typu Planmeca PM 2002 EC firmy Planmeca. Decyzja została doręczona jedynie wnioskodawcy i wobec nie złożenia przez niego odwołania stała się ostateczna.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...], po wznowieniu, na wniosek I. H., postępowania w w/w sprawie, decyzją z dnia [...] maja 2008r. uchylił własną decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] zezwalającą [...] Prywatnej Praktyce Stomatologicznej "[...]" s.c. w S. na uruchomienie: gabinetu stomatologicznego wyposażonego w rentgenowski aparat do zdjęć punktowych typu Kodak 2200 firmy Kodak, gabinetu rtg wyposażonego rentgenowski aparat do zdjęć pantomograficznych typu Planmeca PM 2002 EC firmy Planmeca.
Główny Inspektor Sanitarny w Warszawie decyzją z dnia [...] lipca 2008r., nr [...] uchylił w całości decyzję z dnia [...] maja 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego wskazano m.in., iż podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia kiedy strona dowiedziała się o decyzji, a Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] nie sprawdził podanych okoliczności oraz nie ustalił, czy I. H. jest faktycznie stroną postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa, bowiem to wnioskodawczyni winna wskazać stosowną podstawę prawną, z której wywodzi swój status strony.
Ponadto Główny Inspektor Sanitarny zwrócił uwagę organowi pierwszej instancji, iż w aktach sprawy brak jest wniosku o wznowienie postępowania.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w trakcie którego I. H. złożyła szereg pism dot. przedmiotu sprawy, I. H. stwierdziła, że o decyzji dowiedziała się ustnie od pracownic Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w S. w dniu 6 marca 2008 r. i w tym samym dniu osobiście
zapoznała się z treścią tego dokumentu w siedzibie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S.. Jako podstawę prawną, z której wywodzi swój status strony podała przepisy szczególne zawiadujące otwarciem rentgenodiagnostyki, tj. ustawę - Prawo atomowe oraz art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane. Natomiast jako pismo, które stanowiłoby podanie o wznowienie postępowania wskazała, że są to wszystkie pisma, które pisała począwszy od 10 grudnia 2007 r. do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] oraz do Głównego Inspektora Sanitarnego w Warszawie.
Swój interes prawny wywodziła również z art. 144 Kodeksu cywilnego.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] odmówił wznowienia postępowania.
Swoją decyzję uzasadnił tym, że I. H. nie jest stroną w sprawie, nie dotrzymała określonego w art. 148 Kodeksu postępowania administracyjnego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania oraz nie wskazała, które z jej pism stanowi wniosek o wznowienie postępowania.
W odwołaniu I. H. opisała swoje działania w tej sprawie od grudnia 2007 r. tj. od dnia ujawnienia mieszkańcom budynku umieszczenia i uruchomienia rentgenodiagnostyki przez firmę "[...]" zmierzające do dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu w charakterze strony.
Wskazała, że po fakcie ujawnienia jej decyzji z dnia [...] lutego 2008 r. co miało miejsce 6 marca 20008 r. napisała dnia 9 marca 2008 r. odwołanie do Głównego Inspektora Sanitarnego oraz złożyła skargę osobiście do protokołu w GIS dnia 14 marca 2008 r.
Wskazała, że zgodnie z artykułem 235 Kpa wystąpienia te powinny być uznane za wnioski o wszczęcie postępowania, albowiem PWIS jako organ I instancji dotychczasowych podań moich i mieszkańców za takowe nie uznał.
Odnosząc się do kwestii przymiotu strony I. H. wskazała art. 23,144 Kodeksu Cywilnego, art.21,31,47 Konstytucji RP i art. 28 Prawa Budowlanego jak również przepisy Ustawy Prawo Atomowe 29 listopada 2000 r. art. 33e dot. konieczności uzyskania zgody państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego na prowadzenie działalności związanej z narażeniem na promieniowanie jonizujące w celach medycznych polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu badań rentgenodiagnostycznych, badań diagnostycznych i leczenia chorób nienowotworowych oraz paliatywnego leczenia chorób nowotworowych z wykorzystaniem produktów radiofarmaceutycznych oraz zabiegów z zakresu radiologii zabiegowej wymaga zgody.
Strona odwołująca się wskazała, że wykonywanie działalności powodującej lub mogącej powodować narażenie ludzi i środowiska na promieniowanie jonizujące podlega nadzorowi i kontroli w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej.
Strona odwołująca się wskazała również na rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 2002 r. w sprawie dokumentów wymaganych przy składaniu wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności związanej z narażeniem na działanie promieniowania jonizującego albo przy zgłoszeniu wykonywania tej działalności, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie dawek granicznych promieniowania jonizującego, rozporządzenia Ministra Zdrowia z 21 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy z promieniowaniem jonizującym, Dyrektywy Euroatom( art..3 pkt3) i, Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 10 listopada 2006 r. w sprawie wymagań jakim powinny odpowiadać pod względem sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej.
Pełnomocnik I. H., powołując się na pełnomocnictwo w aktach sprawy, również zaskarżył wyżej wskazaną decyzję zarzucając jej:
1. błędne ustalenie, że I. H. nie wniosła w przepisanym terminie
podania o wznowienie postępowania,
2. naruszenie art. 28 Kpa przez błędną interpretację, polegającą na przyjęciu, że
I. H. nie jest stroną postępowania w sprawie wydania zezwolenia,
ponieważ nie posiada interesu prawnego.
Główny Inspektor Sanitarny, decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4, art. 147, art. 148, art. 149 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 poz. 1071 z 2000 r. z późn. zm.) uchylił w całości decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] odmawiającą wznowienia, na wniosek I. H., postępowania zakończonego ostateczną decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] zezwalającą [...] Prywatnej Praktyce Stomatologicznej "[...]" s.c. w [...] na uruchomienie: gabinetu stomatologicznego wyposażonego w rentgenowski aparat do zdjęć punktowych typu Kodak 2200 firmy Kodak, gabinetu rtg wyposażonego rentgenowski aparat do zdjęć pantomograficznych typu Planmeca PM 2002 EC firmy Planmeca i umorzył postępowanie pierwszej instancji.
Główny Inspektor Sanitarny w uzasadnieniu swojej decyzji umarzającej wznowione postępowanie stwierdził, że I. H. o decyzji dowiedziała się ustnie od pracownic Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...] w dniu 6 marca 2008 r., zatem termin do złożenia podania o wznowienie postępowania upływał w dniu 6 kwietnia 2008 r. Zdaniem organu analiza akt sprawy wskazała na to, iż żaden wniosek w terminie od dnia 6 marca do dnia 6 kwietnia 2008 r. o wznowienie postępowania nie wpłynął. Zdaniem organu odwoławczego, twierdzenia I. H, że są to wszystkie pisma kierowane do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] i Głównego Inspektora Sanitarnego w Warszawie począwszy od grudnia 2007 r. nie można potraktować jako skutecznie złożonego wniosku o wznowienie postępowania.
Zdaniem organu żadnego z pism kierowanych przez Panią I. H. nie można zakwalifikować jako wniosku o wznowienie postępowania, ponieważ żadne z nich nie zawiera żądania wznowienia postępowania.
Za takowy wniosek nie można uznać w szczególności ani pisma z dnia 9 marca 2008 r., ani pisma z dnia 14 marca 2008 r. Z pisma z dnia 9 marca 2008 r. bowiem, jak stwierdza organ, wynika z nich jedynie niezadowolenie I. H. z wydania zezwolenia na uruchomienie gabinetu stomatologicznego wyposażonego w rentgenowski aparat do zdjęć punktowych i gabinetu rtg oraz obawy wynikające z ewentualnego narażenia napromieniowanie jonizujące. Nie zawiera ono natomiast wniosku dotyczącego chęci wznowienia postępowania. Również pismo z dnia 14 marca 2008 r. jest w rzeczywistości protokołem z przyjęcia skargi przez Głównego Inspektora Sanitarnego w Warszawie i także nie można uznać go za podanie w sprawie wznowienia postępowania.
Następnie organ stwierdził, że nawet gdyby uznać, że któreś ze wskazanych przez stronę pism stanowiło wniosek o wznowienie postępowania, to i tak nie stanowiłoby wystarczającej przesłanki wznowienia postępowania, gdyż taki wniosek nie pochodził od strony postępowania.
Organ wskazał, że przesłanką uznania za stronę postępowania jest istnienie interesu prawnego lub obowiązku, który musi wynikać z przepisu prawa materialnego, z którego z kolei wypływać ma prawo do konkretnego uprawnienia lub obowiązku określonej osoby (art. 28 Kpa). Musi zatem istnieć norma prawna nadająca tej osobie miano strony postępowania administracyjnego, która będzie mogła wywodzić z niej konkretne korzyści realizowane w tym postępowaniu.
W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy nie ma wątpliwości, że I. H.
nie jest stroną postępowania dotyczącego zezwolenia na uruchomienie gabinetu stomatologicznego wyposażonego w rentgenowski aparat do zdjęć punktowych i pracowni rtg.
Organ odwoławczy wskazał, że w orzecznictwie sądowym przeważa pogląd, że tylko przepis prawa materialnego, stanowiąc podstawę interesu prawnego, stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony.
Biorąc powyższe pod uwagę zdaniem organu I. H. nie może zostać uznana za stronę postępowania administracyjnego toczącego się w sprawie wydania zezwolenia na uruchomienie gabinetu stomatologicznego wyposażonego w rentgenowski aparat do zdjęć punktowych typu Kodak 2200 firmy Kodak, gabinetu rtg wyposażonego rentgenowski aparat do zdjęć pantomograficznych typu Planmeca PM 2002 EC firmy Planmeca. Pani I. H. nie posiada interesu prawnego wynikającego z konkretnego przepisu prawa materialnego.
Zdaniem organu ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. Prawo atomowe (Dz. U. z 2007 r., Nr 42 poz. 276 z późn. zm.) określa warunki, po spełnieniu których może być wydane zezwolenie. Oprócz wniosku wymienionego w art. 5 ust. 1 dołącza się również dokumenty wymienione w załączniku nr 1 pkt 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 2002 r. w sprawie dokumentów wymaganych przy składaniu wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności związanej z narażeniem na działanie promieniowania jonizującego albo przy zgłoszeniu wykonywania takiej działalności (Dz. U. Nr 220 poz. 1851 z późn. zm.). W punkcie 1 podpunkcie 3 tegoż załącznika wymienione jest co prawda sformułowanie "otoczenie jednostki organizacyjnej", jednakże biorąc pod uwagę całą treść podpunktu 3 "otoczenie" występuje tutaj w kontekście sprawowania kontroli tego "otoczenia", środowiska pracy i pracowników. Ubiegający się o zezwolenie do wniosku musi więc dołączyć między innymi określenie rodzaju i zakresu prowadzonej kontroli. Kontrola ta ma wykluczyć narażenie powyżej poziomu określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie dawek granicznych promieniowania jonizującego (Dz. U. Nr 20, poz. 168), gdzie określone są poziomy dla pracowników i populacji.
Czy sporządzone procedury kontrolne spełniają swoją rolę będzie możliwe do sprawdzenia dopiero po rozpoczęciu pracy przez te urządzenia, a obowiązek ten może być egzekwowany w odrębnym postępowaniu poprzez kontrolę przestrzegania warunków i norm higieniczno- zdrowotnych na podstawie ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122 poz. 851 z późn. zm.) a także na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2006 r. w
sprawie nadzoru i kontroli w zakresie przestrzegania warunków ochrony radiologicznej w jednostkach organizacyjnych stosujących aparaty rentgenowskie do celów diagnostyki medycznej, radiologii zabiegowej, radioterapii powierzchniowej i radioterapii schorzeń nienowotworowych (Dz. U. z 2007 r., Nr 1, poz. 11). Przedmiotowe rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 63 ustawy Prawo atomowe, mówiące, iż nadzór nad jednostką sprawuje organ, który wydał zezwolenie na funkcjonowanie.
Natomiast rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 lipca 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego (Dz. U. Nr 140 poz. 994) w § 5 ust. 1 mówi z kolei, że stopień osłabienia promieniowania jonizującego przez ściany zewnętrzne i stropy pracowni zapobiega otrzymywaniu przez osoby "z ogółu ludności" w ciągu kolejnych 12 miesięcy dawki skutecznej promieniowania jonizującego. Jednocześnie zgodnie z § 4 tegoż rozporządzenia wymienionego przepisu nie stosuje się do aparatów rentgenowskich do celów diagnostyki medycznej oraz pracowni stosujących takie aparaty. W przypadku instalowania aparatów rtg w celach medycznych ma zastosowanie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy z urządzeniami radiologicznymi (Dz. U. z 2006 r., Nr 180, poz. 1325). Zdaniem organu również powołanie się na przepisy Prawa budowlanego (Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 z późn. zm.) nie może być uznane za przepis prawa materialnego, z którego wynika interes prawny I. H. w postępowaniu prowadzonym przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ponieważ przepis ten ma zastosowanie w postępowaniu prowadzonym przez organy administracji architektoniczno-budowlanej w sprawie pozwolenia na budowę.
Organ wskazał również, że wskazany przez stronę art. 144 Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 16 poz. 93. z późn. zm.), nie może stanowić podstawy do uznania jej za stronę bowiem interes ten nie wynika, zgodnie z orzecznictwem sądownictwa administracyjnego, z materialnego prawa administracyjnego.
Wobec powyższego, zdaniem organu, brak jest normy prawnej, z której wynikałby interes prawny I. H. do występowania w postępowaniu dotyczącym wydania zezwoleń w charakterze strony. Normy takiej nie zawierają omówione powyżej akty prawne.
Zmieniając orzeczenie organu I instancji organ odwoławczy wskazał, że uszło uwadze Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...], że postępowanie zostało już wznowione postanowieniem z dnia 9 maja 2008 r. W sytuacji, gdy postępowanie zostało już wszczęte na podstawie art. 149 § 1 Kpa nie można
wydać decyzji o odmowie jego wszczęcia. W sytuacji jednak, gdy w wyniku wadliwej oceny organ wszczyna postępowanie pomimo, że występują przyczyny niedopuszczalności wznowienia postępowania, postępowanie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu.
Decyzja ta została zaskarżona przez I. H. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która w skardze powtórzyła argumentację odwołania wskazując na szereg swoich wystąpień na które jej zdaniem zarówno organ i jak i II instancji. Wskazała również, że nie może odbywać się umieszczanie tego rodzaju działalności w budynku mieszkalnym wielorodzinnym bez wcześniejszego poinformowania o takich zamiarach pozostałych mieszkańców i uzyskaniu od nich zgody przez instytucję odpowiadającą za wydawanie zezwolenia na rentgenodiagnostykę albowiem, zdaniem skarżącej, obowiązujące w Polsce Ustawa Prawo Atomowe i powstałe w jej oparciu Rozporządzenia oraz Dyrektywa Rady Unii Europejskiej "EUROATOM 96/27, zalecenia Międzynarodowej Komisji Ochrony Radiologicznej (ICRP) stanowiące podstawy prawne do wydania zezwolenia na rentgenodiagnostykę przez organ obligują do uzyskania zgody i przyjęcia ryzyka radiacyjnego z możliwością szkody indywidualnej dla zdrowia i życia człowieka osób znajdujących się nie tylko w miejscu umieszczenia aparatów rentgenowskich (pracujących i poddających się procesowi diagnostyki lub leczenia), ale również ludzi znajdujących się w bezpośrednim otoczeniu działalności z narażeniem.
Skarżąca podniosła też, że pomiary dozymetryczne przeprowadzane okresowo nie tylko być muszą w samej pracowni rentgenowskiej (dozymetria indywidualna pracowników i dozymetria środowiskowa miejsca, w którym znajdują się aparaty rtg), ale również w lokalach sąsiadujących z każdym pomieszczeniem zawierającym aparat rtg -pracownią rtg (kserokopia opinii Konsultanta Krajowego w Dziedzinie Radiologii i Diagnostyki Obrazowej z dnia 19 2008 r).
Przeprowadzenie pomiarów dozymetrycznych w lokalach sąsiadujących z każdą pracownią rtg wymusza konieczność wejścia w przypadku budynku mieszkalnego wielorodzinnego osób uprawnionych do przeprowadzenia pomiarów na teren tych lokali-w tym wypadku jej mieszkania stanowiącego dach obu pracowni rtg podjazdu do garaży, garaży( m.in. mojego) i pomieszczeń gospodarczych stanowiących podłogę obu pracowni - klatki schodowej graniczącej ścianą z obiema pracowniami, przy której wchodzimy po schodach do mieszkań.
To przemawia za tym, zdaniem skarżącej, że nie ma więc innej możliwości jak uznanie jej za stronę postępowania administracyjnego prowadzącego do wydania
zezwolenia na rentgenodiagnostykę w "[...]" w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, gdyż od jej i pozostałych mieszkańców zgody lub nie zgody na przyjęcie ryzyka radiacyjnego uwarunkowana jest możliwość wejścia do lokali sąsiadujących z pracowniami rtg , co gwarantuje możliwość spełnienia wszystkich warunków koniecznych do wydania zezwolenia na rentgenodiagnostykę.
Pełnomocnik skarżącej I. H., powołując się na pełnomocnictwo w aktach sprawy, zarzucił decyzji:
1. naruszenie art. 63 § 2 Kpa. w zw. z art. 148 § 1 Kpa przez błędną ich
interpretację i przyjęcie, że pisma skarżącej z dnia 9 marca 2008 i oraz 14
marca 2008 r. nie są wnioskami o wznowienie postępowania,
2. naruszenie art. 28 Kpa przez jego błędną interpretację i przyjęcie, że I. H. nie jest stroną w postępowaniu dotyczącym wydania zezwolenia na
uruchomienie gabinetu rentgenowskiego w budynku, w którym zamieszkuje.
Stawiając powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przed wznowieniem postępowania administracyjnego na wniosek, właściwy organ administracji publicznej zobowiązany jest do zbadania, czy wniosek pochodzi od strony postępowania, czy podana jest przesłanka do wznowienia postępowania oraz czy wniosek złożony został w ustawowo przewidzianym terminie. Zgodnie z art. 148 § 1 Kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania.
Nie ulega wątpliwości, że z pisma z dnia 9 marca 2008 r. wynika niezadowolenie
I. H. z wydania zezwolenia na uruchomienie gabinetu stomatologicznego wyposażonego w rentgenowski aparat do zdjęć punktowych i gabinetu rtg oraz obawy wynikające z ewentualnego narażenia napromieniowanie jonizujące.
Pismo z dnia 14 marca 2008 r. jest w rzeczywistości protokołem z przyjęcia skargi przez Głównego Inspektora Sanitarnego w Warszawie które można uznać go za podanie w sprawie wznowienia postępowania. Z owych pism można wywnioskować, że I. H. chodzi o to, że nie brała udziału w postępowaniu dotyczącym wydania zezwolenia J. i M. W. i oczekuje reakcji organu czyli weryfikacji prawomocnych decyzji .
Organ odwoławczy stwierdził, że niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 Kpa. jeśli takiego żądania nie było.
Zdaniem Sądu nie ulega jednak wątpliwości, że I. H. żądała weryfikacji prawomocnej decyzji. Jeżeli pismo strony budziło wątpliwości organu co do intencji strony to organ mógł i winien wezwać wnoszącego pismo do usunięcia braków poprzez m. innymi sprecyzowanie żądania. Organ winien też kierować się postanowieniami art. 235 k.p.a.
Istota niniejszej sprawy sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy I. H. przysługuje przymiot strony w sprawie dotyczącej wznowienia postępowania zakończonego decyzją Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...]zezwalająca J. i M. W. Prywatnej Praktyce Stomatologicznej "[...]" s.c. w S. na uruchomienie: gabinetu stomatologicznego wyposażonego w rentgenowski aparat do zdjęć punktowych typu Kodak 2200 firmy Kodak oraz gabinetu rtg wyposażonego rentgenowski aparat do zdjęć pantomograficznych typu Planmeca PM 2002 EC firmy Planmeca.
Ustawa z dnia 29 listopada 2000r. Prawo atomowe nie zawiera umocowań odnoszących się do pojęcia strony w tego rodzaju sprawach. Dla uznania określonego podmiotu za stronę postępowania dotyczącego uruchomienia gabinetu rentgenowskiego, koniecznym staje się zatem odniesienie do dyspozycji art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W świetle tego przepisu przymiot strony postępowania administracyjnego przysługuje każdemu, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo temu, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Interes prawny to zatem interes, którego podstawą mogą być wyłącznie przepisy
materialnego prawa administracyjnego, a to z tego względu, że decyzja administracyjna
jest władczą konkretyzacją prawa administracyjnego.
Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania (art. 28 k.p.a.).
Tego interesu prawnego strona skarżąca nie może doszukiwać się w przepisie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego bowiem do tej sprawy nie stosuje się przepisów prawa budowlanego. Zdaniem Sądu strona nie może również wywodzić swojego interesu prawnego z art. 144 kodeksu cywilnego, bowiem interes ten nie wynika z materialnego prawa administracyjnego.
Zdaniem Sądu, postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku konkretnego podmiotu, o ile w wyniku takiego postępowania wydaje się decyzję, która dotyczy praw i obowiązków tego podmiotu lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu, wpływa na prawa i obowiązki innego podmiotu (A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego, Kraków 2005, s. 258 , patrz też wyrok NSA z dnia z dnia 26 września 2007 r. II OSK 1252/06 lex nr 383775). W niniejszej sprawie może istnieć drugą sytuacją.
Zdaniem Sądu strona wskazała szereg przepisów ustawy Prawo atomowe i przepisów wykonawczych do tego prawa z których wywodzi swój interes prawny. Organ by odmówić stronie wnioskującej o wznowienie postępowania tego interesu, powinien w sposób bezsporny i jednoznaczny wyjaśnić brak interes prawny a nie jest to takie oczywiste w sytuacji gdy wydawane na podstawie przepisów ustawy Prawo atomowe zezwolenie, dotyczy prowadzenia gabinetu rtg w budynku mieszkalnym i związanego z tym uruchamiania w tym gabinecie stosownej aparatury, która emituje promieniowanie, które to promieniowanie może powodować element ryzyka i możliwość narażenia osób trzecich na działanie jonizujące.
Zdaniem Sądu organ nie może apriori zakładać, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, że promieniowanie aparatów rentgenowskich nie wykracza poza przestrzeń danego pomieszczenia bez zbadania tej kwestii a tym samym nie może ograniczać udziału stron wyłącznie do firmy "[...]" która o takowe zezwolenie się ubiegała jeżeli właściciel sąsiedniego mieszkania domaga się ochrony jego interesu.
Oceniając interes prawny należy ocenić interes indywidualny, konkretny i sprawdzalny obiektywnie, którego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego.
Biorąc pod uwagę specyfikę działania urządzeń rentegonwskich i szczególny tryb postępowania przy ich uruchamianiu Sąd chce podkreślić konieczność szczegółowego postępowania wyjaśniającego wymagającego w tym przypadku (budynek mieszkalny, strona wnioskująca pracuje zawodowo przy podobnych urządzeniach) udziału strony skarżącej.
Ustawa z dnia 29 listopada 2000r. Prawo atomowe (Dz. U. z 2007r., Nr 42 poz. 276 z późn. zm.) określa warunki, po spełnieniu których może być wydane zezwolenie. Oprócz wniosku wymienionego w art. 5 ust. 1 dołącza się również dokumenty wymienione w załączniku nr 1 pkt 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 2002r. w sprawie dokumentów wymaganych przy składaniu wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności związanej z narażeniem na działanie promieniowania jonizującego ałbo przy zgłoszeniu wykonywania takiej działalności (Dz. U. Nr 220 poz. 1851 z późn. zm.). Ubiegający się o zezwolenie do wniosku musi więc dołączyć między innymi określenie rodzaju i zakresu prowadzonej kontroli. Kontrola ta ma wykluczyć narażenie powyżej poziomu określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie dawek granicznych promieniowania jonizującego (Dz. U. Nr 20, poz. 168), gdzie określone są poziomy dla pracowników i populacji.
Zdaniem organu, te procedury kontrolne spełniają swoją rolę dopiero po wydaniu zezwolenia, po rozpoczęciu pracy przez te urządzenia, a obowiązek ten może być egzekwowany w odrębnym postępowaniu poprzez kontrolę przestrzegania warunków i norm higieniczno- zdrowotnych na podstawie ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122 poz. 851 z późn. zm.)
Organ odwoławczy zauważył, że na podstawie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2006 r. w sprawie nadzoru i kontroli w zakresie przestrzegania warunków ochrony radiologicznej w jednostkach organizacyjnych stosujących aparaty rentgenowskie do celów diagnostyki medycznej, radiologii zabiegowej, radioterapii powierzchniowej i radioterapii schorzeń nienowotworowych (Dz. U. z 2007 r., Nr 1, poz. 11) wydane na podstawie art. 63 ustawy Prawo atomowe, dotyczy nadzoru nad jednostką posiadającą zezwolenie a sprawuje je organ, który wydał zezwolenie na funkcjonowanie.
Organ zwrócił uwagę, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 lipca 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego (Dz. U. Nr 140 poz. 994) w § 5 ust. 1 mówi z kolei, że stopień osłabienia promieniowania jonizującego przez ściany zewnętrzne i stropy pracowni zapobiega
otrzymywaniu przez osoby "z ogółu ludności" w ciągu kolejnych 12 miesięcy dawki skutecznej promieniowania jonizującego oraz że zgodnie z § 4 tegoż rozporządzenia wymienionego przepisu nie stosuje się do aparatów rentgenowskich do celów diagnostyki medycznej oraz pracowni stosujących takie aparaty. W przypadku instalowania aparatów rtg w celach medycznych ma zastosowanie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy z urządzeniami radiologicznymi (Dz. U. z 2006 r., Nr 180, poz. 1325). Wskazać jednak należy, że zgodnie z przepisami art. 4 ust.1 pkt.6 ustawy 29 listopada 2000 r. Prawo Atomowe uruchamianie pracowni, w których mają być stosowane źródła promieniowania jonizującego, w tym pracowni rentgenowskich, wymaga zezwolenia albo zgłoszenia w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, z zastrzeżeniem art. 6 pkt 1 ustawy. Zgodnie zaś z przepisem art. 5 ust. 5 ustawy wydanie zezwolenia albo przyjęcie zgłoszenia następuje po stwierdzeniu, że spełnione zostały wymagane prawem warunki wykonywania działalności związanej z narażeniem, wymagającej zezwolenia albo zgłoszenia.
Zgodnie zaś z przepisem art. 46 ustawy Prawo atomowe Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki bezpiecznej pracy z urządzeniami radiologicznymi, uwzględniając dodatkowe wymagania techniczne dotyczące takich urządzeń i pracowni je stosujących nieokreślone w przepisach wydanych na podstawie art. 45.
Z powyższych przepisów nie wynika, że w określonej sytuacji, przy określonej dawce promieniowania, urządzenie rentgenowskie nie wykroczy swoim oddziaływaniem poza obręb pomieszczenia w którym się znajduje natomiast wynika, że podmiot ubiegający się o takie zezwolenie musi spełnić szereg warunków by zaistniały warunki bezpiecznego funkcjonowania takiego urządzenia.
W okolicznościach niniejszej sprawy usytuowanie urządzenia rentgenowskiego pod lokalem mieszkalnym w sytuacji gdy właściciel lokalu podlega oddziaływania promieniowania jonizującego poza miejscem zamieszkania nie pozostaje, zdaniem sądu, bez wpływu na jego uprawnienia jako strony postępowania przy wydawaniu opisywanego wyżej zezwolenia.
Zauważyć w tym miejscu należy, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania składa się z dwóch faz. Pierwsza z nich sprowadza się do badania formalnych podstaw wznowienia, do których zalicza się skontrolowanie zachowania terminu oraz czy podanie zostało wniesione przez stronę. W drugiej fazie postępowania, która następuje po wydaniu postanowienia o wszczęcie postępowania
wznowieniowego, badaniu podlegają przyczyny wznowienia. Inaczej mówiąc, postępowanie to ma na celu wyjaśnienie, czy spełnione zostały przesłanki wznowienia wskazane w podaniu. Jednakże w sytuacji, gdy określony podmiot jako podstawę wznowienia powołuje przesłankę wymienioną w pkt § 1 art. 145 Kpa., wyjaśnienie, czy posiada on przymiot strony, może mieć miejsce wyłącznie po wydaniu postanowienia o wszczęciu postępowania wznowieniowego, czyli w tzw. fazie rozpoznawczej. Zasadą jest bowiem, że zbadanie przez organy, czy określona w podaniu o wznowienie przesłanka istotnie w niniejszej sprawie została spełniona, następuje w toku postępowania rozpoznawczego.
Skoro więc skarżącego pozbawiono udziału w postępowaniu, uznając, iż nie posiada on przymiotu strony, sprawa jego legitymacji w postępowaniu wznowieniowym winna być z uwagi na to, że jest jednocześnie przyczyną wznowienia postępowania, rozstrzygnięta w toku postępowania rozpoznawczego.
Zgodnie z art. 7 Kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Przytoczony wyżej przepis ustanawia zasadę prawdy obiektywnej, która stanowi naczelną zasadę Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tą zasadą, organ administracji publicznej zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. A więc zawarta w art. 7 Kpa zasada prawdy obiektywnej (materialnej), wyrażona również w innych przepisach Kodeksu, m.in. w art. 6, 10, 77 § 1, 80, ma fundamentalne znaczenie dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ponieważ na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy organ administracyjny dokonuje jego subsumcji pod stosowną normę prawną W ten sposób organ przesądza o powstaniu określonego obowiązku bądź prawa, a więc skutków prawnych, które dotyczyć będą wyłącznie faktów uznanych przez organ. Ponadto art. 77 § 1 Kpa nakłada na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, obejmującego wszystkie jego części składowe, wszystkie środki dowodowe. A więc pominięcie, czy też zlekceważenie jakiegokolwiek dowodu, skutkuje wadliwością podjętej decyzji administracyjnej. Oznacza to, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy i podjąć wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku
niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2006 r, sygn. akt I SA/Wa 432/06, publ. Lex Polonica nr 1543146).
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały bez wyjaśnienia okoliczności istotnych dla wyniku sprawy i dlatego działając na podstawie art. 145 ust.1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło