I SA/Ol 450/09

WyrokWSA w Olsztynie2009-09-09

Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Zofia Skrzynecka, Renata Kantecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, mimo podnoszonych przez wnioskodawcę okoliczności dotyczących jego trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej oraz błędnych informacji udzielonych przez ZUS?
Ratio decidendi
Organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, ponieważ nie stwierdzono wystąpienia przesłanek całkowitej nieściągalności ani szczególnych okoliczności uzasadniających umorzenie ze względu na ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji, ocenił, czy organ działał zgodnie z przepisami proceduralnymi, a nie zasadność przyznania ulgi, która ma charakter uznaniowy.
Stan faktyczny
Skarżący Z.K. wniósł o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy, powołując się na niemożność ich uregulowania ze względu na niskie dochody, opiekę nad dzieckiem i błędne informacje udzielone przez ZUS. Organ rentowy odmówił umorzenia, wskazując na brak przesłanek całkowitej nieściągalności. Po uchyleniu przez WSA poprzedniej decyzji, organ ponownie odmówił umorzenia, uznając, że sytuacja skarżącego nie uzasadnia przyznania ulgi. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organowi powielenie błędów i nieuwzględnienie wyroku sądu.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Zofia Skrzynecka, Sędzia WSA Renata Kantecka, Protokolant Lidia Wachowska, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 9 września 2009 r., sprawy ze skargi Z.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]". nr :[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę. Pismem z dnia 2 lutego 2008 r. Z. K. wniósł o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy za okres od kwietnia 2000 r. do listopada 2002 r. oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy za styczeń 2003 r. wraz z odsetkami w łącznej kwocie 34.862,08 zł. W uzasadnieniu powołał się na niemożność uregulowania należności, które znacznie przekraczają jego możliwości finansowe. Wyjaśnił, iż jest zatrudniony jako elektryk przy uposażeniu miesięcznym wynoszącym połowę najniższego miesięcznego wynagrodzenia, tj. 563 zł brutto. Uiszcza również alimenty na rzecz córki J. w wysokości 100 zł, a ponadto partycypuje w kosztach utrzymania 6 - letniej córki - N. W oświadczeniu o stanie majątkowym wnioskodawca podał, iż w okresie od 1990 r. do 2006 r. prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług elektrycznych, opodatkowaną w formie ryczałtu. Nie posiada nieruchomości. Jest właścicielem samochodu osobowego Ford Orion, rok prod. 1985. Nie ma zaległości z tytułu podatków. Posiada czworo dzieci, w tym dwoje pełnoletnich. Z zeznania PIT-11 za 2007 r. wynikało, iż osiągnął dochód w wysokości 4.293,65 zł. Nie korzystał z pomocy społecznej. Decyzją z dnia "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu składek, gdyż nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 - 6 w zw. z ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), powoływanej dalej jako u.s.u.s., oraz nie została żadna z przesłanek wyrażonych w § 3 ust. 1 pkt 1 - 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365 ze zm.). We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Z.K. podniósł, że od 1998 r. sam opiekował się chorym dzieckiem. Przedłożył odpis aktu notarialnego z dnia 9 stycznia 1998 r. na okoliczność zniesienia wspólności majątkowej małżeńskiej i otrzymania w wyniku podziału majątku 40.000 zł. Pieniądze te pozwoliły na przerwę w działalności celem opieki nad dzieckiem. Należności z tytułu nieopłaconych składek powstały w okresie zawieszenia działalności gospodarczej. Według oświadczenia skarżącego w okresie tym zostały przeprowadzone cztery kontrole przez Inspektorat w I., w czasie których dokonał on uzupełnienia wymaganych dokumentów, a nawet otrzymał zwrot nadpłaconej składki. Dopiero, gdy w maju 2004 r. złożył wniosek o zaświadczenie o niezaleganiu z płatnościami, poinformowano go, że nie uiścił wymaganych składek. Pracownica Inspektoratu ZUS w rozmowie przyznała, że było to skutkiem zmiany interpretacji przepisów. Wnioskodawca odwołał się od decyzji w tym zakresie do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, który w części uwzględnił odwołanie. Podniósł, iż gdyby przy pierwszej kontroli Inspektoratu ZUS został poinformowany, że w okresie zawieszenia działalności gospodarczej należy uiszczać składki, mógłby zlikwidować działalność, a zapłata zaległości z racji, że byłyby one w owym czasie niewielkie, leżałaby w jego możliwościach. Dodał, iż nigdy nie korzystał z żadnej formy pomocy, w tym społecznej. Oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, samochód osobowy nie przedstawia znaczącej wartości, a pieniądze z podziału majątku wydatkował w okresie zawieszenia działalności gospodarczej na utrzymanie. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję z dnia "[...]". W uzasadnieniu powołał treść art. 28 ust. 2 u.s.u.s., oraz treść art. 28 ust. 3 pkt 3 - 6 u.s.u.s., który zawiera enumeratywny katalog zdarzeń, dowodzących całkowitej nieściągalności. Powołał również § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazując, że nie wystąpiła żadna z normatywnie określonych przesłanek do pozytywnego załatwienia wniosku. Na skutek skargi zobowiązanego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 15 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Ol 507/08 uchylił decyzję Prezesa ZUS. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd stwierdził, że sytuacja skarżącego oceniana z punktu widzenia przesłanek określonych w § 3 ust. 1 pkt 1 - 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, nie została rozważona w sposób wnikliwy i szczegółowy, co powinno wynikać z uzasadnienia decyzji. Nie spełniło wymogów określonych w art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego samo przytoczenie przepisów i zaakceptowanie stanowiska zajętego w decyzji z dnia "[...]". Organ nie odniósł się do powoływanej przez zobowiązanego okoliczności powstania zaległości z tytułu składek tj. choroby córki skarżącego ani do twierdzeń, iż zaległości powstały na skutek udzielonej mu nieprawidłowej informacji, iż w okresie zawieszenia działalności gospodarczej nie miał obowiązku uiszczania składek oraz do faktu prowadzenia czterech kontroli które nie ujawniły istnienia zaległości. Nie odniósł się także do kwestii przedłożonej przez zobowiązanego kopii przekazu pocztowego z dnia 10 stycznia 2003r. dokumentującego zwrot nadpłaconych należności z tytułu składek. W ocenie Sądu, Prezes ZUS w uzasadnieniu decyzji powinien był ustosunkować się do wymienionych powyżej okoliczności i ocenić je w aspekcie przesłanek umożliwiających umorzenie należności. Zdaniem Sądu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes ZUS powinien był przeprowadzić postępowanie dowodowe, uwzględnić całość zgromadzonego i uzupełnionego w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a następnie na podstawie całego materiału dowodowego dokonać oceny poszczególnych dowodów i ustalić w ten sposób stan faktyczny w sprawie, kierując się przy tym normą prawa materialnego mającą tu zastosowanie i wyznaczającą zakres tego postępowania. Sąd podkreślił, iż przebieg postępowania dowodowego musi znaleźć swoje odbicie w uzasadnieniu decyzji, w którym organ ma obowiązek wskazać wszystkie dowody występujące w sprawie, zarówno te, na których się oparł, jak i te, którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, podając przy tym przyczyny ich nieuwzględnienia. Ponadto Prezes ZUS zobowiązany jest odnieść się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącego. Następstwem powyższego sprawa umorzenia należności z tytułu składek podlegała ponownemu rozpatrzeniu. Pismem z dnia 31 marca 2009 r. ZUS poinformował Z.K. o możliwości uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty potwierdzające okoliczności uzasadniające wniosek o umorzenie w ciągu trzech dni od daty otrzymania pisma. ZUS przeprowadził również ponowną analizę akt sprawy, mającą na celu ustalenie możliwości płatniczych dłużnika oraz zweryfikowanie wskazanych we wniosku okoliczności. Ponadto zbadał kryteria przesłanek uzasadniających umorzenie. Decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję z dnia "[...]" o odmowie umorzenia należności z tytułu składek. W uzasadnieniu stwierdził, że: Na podstawie dostarczonej dokumentacji oraz w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalił, iż Z.K. w okresie od 02.01.2007r. do 31.07.2008 r. zatrudniony był na ½ etatu w ZUH Technika Elektryczno-Chłodnicza M.G. na stanowisku elektryka, otrzymując z tego tytułu miesięczne wynagrodzenie brutto w kwocie 563,00 zł. Od 01.08.2008r. do 15.10.2008r. był zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, a następnie od 15.10.2008 r. rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej. Jak wynika z wyroku Sądu Okręgowego z dnia 08.12.2005r. jest rozwiedziony, ma zasądzone alimenty w kwocie 100 zł na rzecz małoletniej córki J., która aktualnie znajduje się pod opieką matki. Ponadto partycypuje w kosztach utrzymania 6 letniej córki N. Ze złożonego PIT-28 wynikało, że w 2006 r. osiągnął przychód w wysokości 69.552,29 zł, natomiast w 2007 r. osiągnął dochód w kwocie 4.293,65 zł (PIT-11). Nie posiada zaległości podatkowych. Organ ustalił także, że nie posiada nieruchomości, jest właścicielem samochodu osobowego Ford Orion, rok produkcji 1985. Ponadto w 2004 r. i 2005 r. zaciągnął pożyczki w "A" w kwocie 2.000,00 zł i 3.300,00 zł. Nie pobierał świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Odnosząc się do kwestii zarzucanych przez dłużnika czterech kontroli Organ stwierdził, że w aktach płatnika Z.K. brak jest informacji o przeprowadzonych kontrolach. Wskazał przy tym, że w dniu 09.01.2003 r. zwrócił nadpłaconą składkę w kwocie 10,67 zł, bowiem w dniu 22.02.2000 r. dokonana została wpłata na konto 40-2117, na którym nie figurowało zadłużenie. Następnie organ podał, że Inspektorat ZUS przeprowadził postępowanie w sprawie podlegania dłużnika ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. W dniu 15.07.2004 r. wydana została decyzja znak "[...]" o obowiązku ubezpieczenia od 01.01.1999r. Na skutek odwołania zobowiązanego Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 31.03.2005 r. zmienił zaskarżoną decyzję. W związku z tym ustalono okres podlegania ubezpieczeniu społecznemu od 01.01.1999 r. do 31.05.1999 r., a następnie od 01.12.1999 r. Od wyroku Sądu zobowiązany wniósł apelację, jednak Sąd Apelacyjny ją oddalił. Prezes ZUS wskazał, że w celu wyegzekwowania nieopłaconych składek w dniu 22.09.2008 r. Zakład skierował tytuły do Naczelnika Urzędu Skarbowego, który prowadzi egzekucję w celu wyegzekwowania należności za okres od 05.2000 r. do 11.2002 r. oraz 01.2003r. Powołując się na treść art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ponownie stwierdził, że brak jest okoliczności przemawiających za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku : Wskazał, że wobec nie stwierdzenia całkowitej nieściągalności zadłużenia, wniosek dłużnika poddano analizie w oparciu o art. 28 ust. 3a i 3b ustawy systemie ubezpieczeń społecznych w związku z § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. W sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne . W jego ocenie przedstawione jak również zgromadzone przez ZUS dowody z urzędu są niewystarczające do stwierdzenia, iż wystąpiły szczególne okoliczności, w wyniku których opłacenie zobowiązań wobec ZUS pozbawi stronę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Nie wystąpiła też przesłanka przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny tj. córki, przez co został pozbawiony możliwości uzyskiwania dochodu. Organ zauważył, że w czasie sprawowania opieki nad córką zobowiązany prowadził działalność gospodarczą. Aktualnie - od 15.10.2008r. prowadzi działalność gospodarczą, która nastawiona jest na osiąganie przychodów. Składki od 10.2008 r. do 02.2009 r. uregulowane zostały terminowo i w pełnej wysokości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. K., wniósł o uchylenie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W uzasadnieniu skargi przedstawił swoją obecną sytuację materialną jak i okoliczności które spowodowały powstanie zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Stwierdził, że termin wyznaczony przez Zakład do złożenia dodatkowych dokumentów tj. trzy dni był za krótki. Nadto odnosząc się do kwestii braku dokumentacji potwierdzającej przeprowadzone trzy kontrole ZUS, stwierdził, iż świadczy to o "bałaganie w dokumentacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych". Podniósł, iż Zakład powielił "starą" decyzję z pominięciem wyroku Sądu Administracyjnego. Zarzucił "dopasowywanie faktów" do uzasadnienia wyroku Sądu. W ocenie skarżącego ZUS wskazując na prowadzenie przez niego działalności gospodarczej nie dostrzega różnicy między przychodami a dochodem. Do skargi dołączył m.innymi kserokopię zeznania PIT-36 za 2008r. oraz wypis z p.k.p.i r. (przychody, koszty, dochód) za 5 miesięcy 2009r. Dodatkowo na rozprawie przedłożył kserokopię zaświadczenia ZUS o nie zaleganiu ze składkami za 2004 r. – jako uzupełnienie argumentów podniesionych w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W związku z zarzutami i wnioskami skargi na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Powyższa regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżony akt może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organowi administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Należy wskazać, że stosownie do art. 133 i 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga sprawę na podstawie akt administracyjnych, w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie prowadzi postępowania dowodowego, a jedynie wyjątkowo - zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. może przeprowadzić dowód z dokumentu, jeżeli nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania a przyczyni się do wyjaśnienia wątpliwości. Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że przedmiotem zaskarżenia jest sprawa umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ciążących na skarżącym, która była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zatem stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W wyroku z dnia 15 stycznia 2009r. sygn. akt I SA/Ol 507/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wskazał, że art. 28 ust. 1 i ust. 2 oraz, w przypadku składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami, art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych daje podstawę prawną do umorzenia, w całości lub części samych odsetek za zwłokę od nieopłaconych składek z uwzględnieniem treści art. 30 i 32 tej ustawy. Dalej Sąd wskazał na przesłanki, którymi powinien się kierować Organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy podkreślając konieczność uzasadnienia podjętej w ramach uznania administracyjnego decyzji odpowiadającego rygorom przewidzianym w art. 107 § 3 k.p.a. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w przedstawionym wyżej aspekcie, sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia, że przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa o postępowaniu bądź prawa materialnego. Materialnoprawna możliwość umorzenia należności z tytułu składek przewidziana została w art. 28 ust. 1 i 2 oraz w art. 28 ust. 3a u.s.u.s., a zgodnie z art. 32 u.s.u.s. przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się odpowiednio także do składek na fundusz pracy, fundusz gwarantowanych świadczeń pracowniczych i składek zdrowotnych. Brzmienie wskazanych przepisów wskazuje, że rozstrzygnięcie co do umorzenia ma charakter uznania administracyjnego. Oznacza to, iż nawet zaistnienie przewidzianych w cytowanych przepisach przesłanek nie zobowiązuje organu do zastosowania wnioskowanej ulgi. Nadmienić przy tym należy, że ulga taka jest przywilejem, który może być wnioskodawcy przyznany decyzją ale nie jest jego prawem. Oznacza to, iż sądowa kontrola w takich przypadkach nie odnosi się do zasadności przyznania lub odmowy przyznania ulgi lecz do zbadania, czy organ wydał decyzję z zachowaniem przepisów postępowania. Tylko prawidłowo przeprowadzone postępowanie pozwala bowiem na wyczerpujące i pełne wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności a w konsekwencji na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego (przyjęcie spełnienia przesłanek prawnomaterialnych uwzględnienia lub odmowy uwzględnienia wniosku). Tak rozumiana kontrola sądowa odnosi się więc do oceny, czy organy zachowały reguły postępowania przy ustalaniu okoliczności odpowiadających kierunkowym dyrektywom wyboru zawartym w w/w przepisach. W szczególności sąd bada zatem, czy postępowanie przeprowadzono zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, obligującej do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) oraz zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), czy dowody oceniono zgodnie z zasadą swobodnej oceny (art. 80 k.p.a.) czy zapewniony został stronie czynny udział w postępowaniu a decyzje wydane w jego toku są prawidłowo uzasadnione (art. 107 § 3 k.p.a.), zaś prowadzone postępowanie prowadzone było w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów (art. 8 k.p.a.). Na konieczność spełnienia wszystkich wymogów proceduralnych wskazał Sąd w wyroku z dnia 15 stycznia 2009r. nakazując dokonanie oceny sytuacji skarżącego w aspekcie przesłanek normatywnych zawartych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia, gdzie wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Zdaniem Sądu organ odwoławczy dokonując ponownie analizy sytuacji majątkowej i osobistej skarżącego prawidłowo wskazał, iż zapłata zadłużenia nie zagraża egzystencji jego i jego rodziny (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Podkreślić należy, że organ badając sytuację materialną i życiową wnioskodawcy uwzględnił jego aktualną sytuację. Zasadnie przyjął, że skoro prowadzi działalność gospodarczą, to uzyskuje dochody. Potwierdzają to zresztą dowody dołączone do skargi a nie przedłożone, mimo wezwania, organowi. Z akt sprawy wynika, że skarżący posiada zawód, który umożliwia mu zdobycie środków niezbędnych do opłacenia niezbędnych kosztów utrzymania jak i też spłacenia zaległych składek. Organ wypełnił wskazania zawarte w wyroku WSA z 15.01.2009r. i odniósł się do podnoszonych przez wnioskodawcę okoliczności konieczności sprawowania opieki na małoletnią córką J. Wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżącego, pomimo konieczności sprawowania opieki skarżący od 1998 r. do 2005 r. pracował, natomiast po tym okresie córka pozostawała pod opieką matki. Nie udowodniono zatem związku pomiędzy koniecznością stałej opieki nad córką z brakiem możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Na ocenę zgodności z prawem podjętego rozstrzygnięcia nie może mieć wpływu wydane przez ZUS zaświadczenie z dnia 14.04.2004 r. o niezaleganiu ze składkami. Zauważyć należy, że wbrew opinii skarżącego zaświadczenie powyższe zawiera zastrzeżenie, iż w przypadku stwierdzenia rozbieżności między stanem faktycznym na koncie a złożonymi dokumentami – płatnik będzie zobowiązany do pokrycia powstałego zadłużenia łącznie z odsetkami za zwłokę. Takie rozbieżności ZUS stwierdził już w decyzji z dnia "[...]", którą to Sąd Okręgowy zmienił wyrokiem z dnia 31 marca 2005r. A zatem już w okresie niespełna trzech miesięcy od wydania przedstawionego zaświadczenia skarżący uzyskał informację o istnieniu zaległości z tytułu nieopłaconych składek. Powoływanie się zatem w tym zakresie na wprowadzenie w błąd przez Zakład i tym samym doprowadzenie do naliczenia wysokich odsetek za zwłokę, które obecnie przewyższają wartość należności z tytułu składek nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Skarżący po uzyskaniu informacji o zaległości pracował w kolejnych latach i uzyskiwał dochody. Z akt sprawy nie wynika zaś, żeby skarżący podejmował samodzielne próby spłaty zadłużenia. Jak ustalono - za rok 2006 osiągnął przychód w wysokości 69.552,29 zł, za rok 2007 osiągnął dochód w kwocie 4.293,65 zł. Ponadto ustalono, że w okresie od 02.01.2007 r. do 31.07.2008 r. pracował na ½ etacie w ZUH Technika Elektryczno-Chłodnicza M.G. na stanowisku elektryka. Otrzymywał z tego tytułu wynagrodzenie brutto w kwocie 563 zł. Natomiast w okresie od 01.08.2008 r. do 15.10.2008r. a więc do czasu podjęcia własnej działalności gospodarczej był zarejestrowany jako bezrobotny. Na uwagę zasługuje fakt, że wg PIT-36 w tymże 2008r. osiągnął z działalności ponad 11 tys. zł. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego krótkiego terminu do dostarczenia dodatkowych dokumentów potwierdzających spełnienie przesłanek do uzyskania ulgi w postaci umorzenia należności z tytułu składek wraz z odsetkami za zwłokę należy zauważyć, że termin ten miał charakter instrukcyjny. Jak wynika z akt administracyjnych, zawiadomienie skarżący otrzymał w dniu 3 kwietnia 2009 r., następnie został poinformowany o możliwym okresie rozpatrzenia sprawy ( pismo z dnia 27.04.2009 r.). Natomiast decyzję w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek organ wydał w dniu "[...]". W ocenie Sądu skarżący miał możliwość do czasu wydania decyzji, przedłożyć dodatkowe wyjaśnienia mogące potwierdzić spełnienie przesłanek do przyznania wnioskowanego umorzenia. Z uprawnienia tego nie skorzystał, w takiej zaś sytuacji organ rozpatrzył wniosek w oparciu o posiadany materiał dowodowy. Zgodnie z treścią § 3 ust. 1 rozporządzenia to na zobowiązanym ciąży obowiązek wykazania przesłanek uprawniających do uzyskania ulgi płatniczej. Owa regulacja ma swoje uzasadnienie w fakcie, iż wnioskodawca posiada najlepszą, a często wyłączną, wiedzę o swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej. Pomimo tak uregulowanej instytucji ciężaru dowodu organy orzekające w niniejszej sprawie nie ograniczyły się tylko do okoliczności wskazywanych przez wnioskodawcę. Także same występowały z inicjatywą w tym zakresie samodzielnie pozyskując informacje dotyczące zwłaszcza sytuacji majątkowej skarżącego (vide: k. 191, 192, 193 akt administracyjnych). Uczyniły więc zadość obowiązkom wynikającym z cytowanych wyżej przepisów art. 7 i art. 77§1 kpa. Należy przy tym podkreślić, iż w interesie skarżącego, a nie tylko organu jest ustalenie i przedstawienie wszystkich okoliczności służących ustaleniu spełnienia przesłanek uprawniających do przyznania wnioskowanej ulgi w spłacie należności. Zauważyć przy tym należy, że ewentualne kwestie wysokości zaległych składek zostały rozstrzygnięte prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego, który to wyrok wiąże zarówno organy jak i tut. Sąd w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło