II SA/Po 48/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2009r. sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia[...] listopada 2008r. nr [...] w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego; oddala skargę. /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/W. Batorowicz /-/ J. Szaniecka Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. na podstawie art. 57 ust. 7 i art. 59f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) wymierzył inwestorowi M. J. karę w wysokości 60 000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego – budynku biurowego zrealizowanego na działce nr [...] w K. oraz określił termin i sposób uiszczenia kary. W uzasadnieniu organ I instancji podał następujące ustalenia faktyczne i prawne. W wyniku przeprowadzenia kontroli między innymi na działce nr [...] organ ustalił, iż w obrębie przedmiotowej działki należącej do M. J. inwestor ten zrealizował budynek biurowy i przystąpił do jego użytkowania z naruszeniem przepisów art. 54 i art. 55 ustawy Prawo budowlane; budynek biurowy jest użytkowany zgodnie z przeznaczeniem na cele administracyjne; inwestor nie posiada pozwolenia na użytkowanie tego obiektu ani potwierdzania złożenia zawiadomienia o zamiarze przystąpienia do użytkowania obiektu. Wskazując na treść art. 57 ust. 7 oraz art. 59f ust. 1 i 2 powołanej ustawy organ ustalił wysokość kary na 60 000 zł, jako dziesięciokrotność iloczynu stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu (w), to jest 10 x 500 zł x 12,0 x 1,0. Organ wyjaśnił, iż nałożenie kary jest obligatoryjne, oraz że zaliczył obiekt do kategorii XVI, określonej w załączniku do ustawy, dla której współczynnik kategorii obiektu wynosi 12, a współczynnik wielkości obiektu ze względu na jego kubaturę wynosi 1,0. Z postanowieniem o nałożeniu kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu nie zgodził się inwestor, który domagał się uchylenia kary. W złożonym zażaleniu podniesiono, iż przedmiotowy budynek użytkowany był jako zaplecze budowy przy realizacji budynku magazynowego zgodnie z pozwoleniem na budowę wydane przez Starostę Powiatowego w K.; w budynku tym były przechowywane dokumenty i materiały niezbędne do prawidłowej realizacji budowy. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 144 tej ustawy, uchylił zaskarżone postanowienie w części, w jakiej została określona wysokość wymierzonej kary i w tym zakresie orzekł karę w wysokości 50 000 zł, a w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, iż w wyniku kontroli z dnia 19 stycznia 2008 r. i 22 września 2008 r. organ I instancji ustalił, iż przystąpiono do użytkowania obiektu, a inwestor nie przedstawił zawiadomienia o zakończeniu budowy; obowiązek zawiadomienia organu I instancji o zakończeniu budowy wynika z decyzji Starosty K. nr [...] z dnia 18 stycznia 2008 r. o pozwoleniu na budowę. Organ II instancji przywołał treść art. 54 ustawy Prawo budowlane, który został naruszony prze inwestora poprzez przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego zawiadomienia. Ponadto nie zgodził się z twierdzeniem, iż przedmiotowy budynek był zapleczem dla realizacji budynku magazynowego, bowiem objęty był wymieniona decyzją o pozwoleniu na budowę. Wskazując na art. 57 ust. 7 oraz art. 59f ust. 1 ustawy Prawo budowlane organ odwoławczy zauważył, iż w przypadku przystąpienia do użytkowania obiektu bez zawiadomienia o zakończeniu budowy właściwy organ jest zobowiązany do wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, co wyklucza uznaniowość organu w tym zakresie. Organ II instancji zakwestionował sposób obliczenia wysokości kary, przedstawiony w zaskarżonym postanowieniu, podkreślając, iż błędne było zakwalifikowanie obiektu do kategorii XVI – w tym zakresie przywołał pogląd wyrażony w wyroku tutejszego Sądu z dnia 26 lipca 2006 r., II SA/Po 1092/05, iż ustalenie kategorii obiektu wyznacza treść decyzji o pozwoleniu na budowę; dalej organ zauważył, iż decyzją Starosty K. nr [...]zaliczono obiekt do kategorii XVIII. Organ odwoławczy dokonał obliczenia wysokości kary posługując się wzorem z art. 59f ust. 1 powołanej ustawy wskazując, iż współczynnik kategorii dla budynku zaliczonego do kategorii XVIII wynosi 10, a współczynnik wielkości obiektu wynosi 1, w wyniku podstawienia odpowiednich danych pod wzór organ wyliczył karę na kwotę 50 000 zł (dziesięciokrotnie podwyższona stawka 500 zł, to jest 5 000 zł x 10 x 1). Organ wskazał, iż tak ustalona wysokość kary nie narusza art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z postanowieniem organu II instancji o nałożeniu kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego nie zgodził się inwestor, który w skardze wniesionej do sądu administracyjnego przedstawił argumentację zawartą w uprzednio złożonym zażaleniu. W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. Zgodnie z brzmieniem z art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Art. 55 powołanej ustawy z stanowi, iż przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. W omawianym przepisie przewidziano trzy przypadki, w których istnieje obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, między innymi przez wskazanie w ustawie kategorii obiektów budowlanych, wymagających takiego pozwolenia oraz sytuacji, w której przystąpienie do użytkowania ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych. W sprawie jest okolicznością bezsporną i skarga tego nie kwestionuje, że przedmiotowy obiekt budowlany (budynek biurowy) po jego zrealizowaniu (zakończeniu robót budowlanych) a przed przystąpieniem do użytkowania, wymagał zgłoszenia właściwemu organowi (art. 54 powołanej ustawy). Obowiązek zgłoszenia zakończenia robót budowlanych został wprost wyartykułowany w pozwoleniu na budowę z dnia 18 stycznia 2005 r. wydanym przez Starostę K., którym organ zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę między innymi budynku administracyjnego na działce nr [...], w którym określono, iż budynek należy do kategorii XVIII wymienionej w załączniku do ustawy Prawo budowlane. Inwestor nie dopełnił obowiązku zgłoszenia zakończenia budowy i przystąpił do użytkowania budynku. Dla oceny tej okoliczności nie ma znaczenia, że w budynku tym przechowywano materiały i dokumenty niezbędne dla realizacji budowy inwestycji (budynku magazynowego). Stąd też powołane przez skarżącą okoliczności, jakie doprowadziły ją do rozpoczęcia użytkowania obiektu pomimo braku zgłoszenia zakończenia budowy nie prowadzą do zakwestionowania stwierdzenia, iż użytkowanie obiektu faktycznie nastąpiło. Zgodnie z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Zauważyć przy tym należy, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 5 maja 2009 r. P 64/07 (Dz.U .z 2009r. Nr 71, poz. 618) stwierdził, iż art. 57 ust. 7 zdanie drugie w związku z art. 59f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz załącznikiem do tej ustawy jest zgodny z zasadą sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Stan faktyczny sprawy wypełnia hipotezę normy zawartej w art. 57 ust. 7 Prawa budowanego i uzasadnia wymierzenie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Wysokość nałożonej na skarżącą kary została obliczona zgodnie z wzorem określonym w art. 59f ust. 1 powołanej ustawy. Przyjęta przez organ II instancji dla obliczenia wysokości kary kategoria obiektu, która determinowała zastosowanie współczynnika kategorii obiektu (k), jest prawidłowa. Organ odwoławczy zastosował współczynnik przewidziany dla obiektów budowlanych kategorii XVIII, dla której współczynnik kategorii obiektu wynosi 10, co spowodowało obniżenie wysokości kary nałożonej przez organ I instancji. W tym stanie rzeczy skarga, jako nieuzasadniona, podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ J.Szaniecka /-/ W.Batorowicz