II OSK 1900/09

Dnia 18 grudnia 2009 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2009 roku, sygn. akt IV SA/Wa 1455/09 o odrzuceniu skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w K. na postanowienie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] lipca 2009 roku Nr [...] w przedmiocie wyznaczenia organu do rozpoznania wniosku postanawia: oddalić skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 września 2009 r. odrzucił skargę spółki A. w likwidacji na postanowienie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] lipca 2009 r., którym to postanowieniem wyznaczono Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu do prowadzenia sprawy z wniosku skarżącej spółki o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Jarocińskiego z dnia [...] lipca 2005 roku w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie trzema wylotami do rowu ścieków komunalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że skarga jest niedopuszczalna bowiem kwestionowane rozstrzygnięcie nie należy do żadnej z zaskarżalnych do sądu administracyjnego form działania administracji publicznej, w szczególności nie jest postanowieniem, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ani innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, czyli rozstrzygnięciem wymienionym w art. 3 § 2 pkt 4 tejże ustawy. Sąd I instancji wyjaśnił, że zaskarżeniu do sądu mogą podlegać tylko takie postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, albo które kończą postępowanie bądź rozstrzygają sprawę co do jej istoty. Do takich postanowień nie można zaliczyć postanowienia organu wyższego stopnia o wyznaczeniu do załatwienia danej sprawy innego podległego mu organu. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (dział V) regulujące kwestie związane z wyłączeniem pracownika i organu od załatwienia sprawy, nie przewidują możliwości wnoszenia zażalenia od takiego postanowienia. Zgodnie zaś z art. 141 § 1 k.p.a. zażalenie przysługuje na wydane w toku postępowania postanowienia, gdy kodeks tak stanowi. Wobec tego przyjąć należy, że od postanowienia dotyczącego wyłączenia pracownika bądź organu, nie służy zażalenie. Skoro nie służy na nie zażalenie, to także skarga do sądu administracyjnego. Zaskarżone postanowienie nie kończy postępowania w sprawie, ani nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Jego zgodność z prawem będzie mogła być dokonana przez sąd administracyjny dopiero na etapie kontroli ostatecznej decyzji kończącej postępowanie w sprawie, w której stwierdzono istnienie podstaw do wyłączenia organu i wyznaczenia innego do rozpatrzenia sprawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca spółka zarzucając naruszenie art. 3 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zaskarżone postanowienie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej nie stanowi postępowania kończącego postępowanie. Jako konsekwencję powyższego naruszenia zarzucono nadto naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na jego nieuzasadnionym zastosowaniu, a także art. 145 § 1 pkt 2 lub alternatywnie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) tejże ustawy przez ich nieuzasadnione niezastosowanie. W związku z powyższym skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i wobec tego podlega oddaleniu. W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.) - skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że całkowicie chybionymi okazały się zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Przepisy te nie miały i nie mogły mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Stanowią one jedne z podstaw uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub postanowienia przez wojewódzki sąd administracyjny i mają zastosowanie na etapie merytorycznego rozpoznania skargi. Tymczasem w niniejszej sprawie Sąd I instancji doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie nie może podlegać rozpoznaniu, bowiem nie mieści się w katalogu spraw objętych kontrolą sądów administracyjnych określonym w art. 3 § 2 p.p.s.a. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy postanowienie wydane na podstawie art. 26 § 2 k.p.a. o wyznaczeniu przez organ wyższego stopnia do załatwienia sprawy innego podległego mu organu, jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie lub postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, a w konsekwencji czy przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Poza sporem jest bowiem, że na postanowienie będące przedmiotem skargi w niniejszej sprawie zażalenie nie przysługuje. Skarga kasacyjna zmierza w istocie do wykazania, że kwestię wyznaczenia innego organu należy traktować jako odrębne postępowanie, a postanowienie wydane w jego toku jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie. Pogląd ten nie zasługuje na aprobatę. Postępowanie, w którym doszło do wydania przedmiotowego postanowienia Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej toczy się na skutek wniosku skarżącej spółki o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Jarocińskiego z dnia [...] lipca 2005 roku. Sprawa administracyjna w niniejszym postępowaniu obejmuje swoim zakresem stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym. Wyznaczenie innego organu do rozpoznania wniosku nie jest odrębną sprawą administracyjną, lecz elementem procedury, której zdaniem Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej zastosowanie było celowe w tymże postępowaniu. Tym samym wydanie zaskarżonego postanowienie zamyka kwestię organu właściwego do rozpoznania wniosku, ale nie kończy postępowania w sprawie. Do kontroli przedmiotowego postanowienia będzie mogło dojść na etapie kontroli decyzji rozstrzygającej wniosek spółki. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Uznać zatem należy, że w przypadku ewentualnej skargi do sądu administracyjnego na decyzję rozstrzygającą wniosek strony skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Jarocińskiego, sąd dokonując kontroli decyzji w granicach zakreślonych cytowanym wyżej przepisem, obowiązany będzie uwzględnić również uchybienia (o ile takie wystąpiły) w zastosowaniu przepisów prawa jakich mógł się dopuścić Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej przy wydawaniu postanowienia z dnia [...] lipca 2009 roku. Nie sposób zatem uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dopuścił się naruszenia przepisów art. 3 § 2 pkt 2 oraz art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. wydając zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi. Postanowienie wydane na podstawie art. 26 § 2 k.p.a. o wyznaczeniu przez organ wyższego stopnia do załatwienia sprawy innego podległego mu organu, nie jest żadnym z postanowień, o którym mowa w treści art. 3 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wynika z tego, że nie przysługuje od niego zażalenie, a także jako rozstrzygnięcie incydentalne wydawane w toku innego postępowania zmierzającego do rozstrzygnięcia wniosku strony, nie kończy postępowania w sprawie jak i nie rozstrzyga jej co do istoty. W konsekwencji powyższego, na postanowienie to nie przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z tych względów i na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.