II GSK 12/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-01-11
Skład orzekający: Małgorzata Korycińska, Rafał Batorowicz, Ludmiła Jajkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyznanie płatności bezpośredniej innemu podmiotowi niż wnioskodawca wyklucza możliwość ustalenia, że wnioskodawca jest samoistnym lub zależnym posiadaczem gospodarstwa rolnego i prowadzi działalność rolniczą, co jest warunkiem przyznania pomocy finansowej na modernizację gospodarstwa rolnego?Ratio decidendi
Przyznanie płatności bezpośredniej innemu podmiotowi niż wnioskodawca nie wyklucza możliwości ustalenia, że wnioskodawca jest samoistnym lub zależnym posiadaczem gospodarstwa rolnego i prowadzi działalność rolniczą. Płatności bezpośrednie i pomoc finansowa na modernizację gospodarstwa rolnego opierają się na różnych przesłankach, a współposiadanie gruntów jest dopuszczalne. Organ administracji i sąd pierwszej instancji naruszyły zasady praworządności i wymóg rozpatrzenia całego materiału dowodowego, nie wyjaśniając stosunków prawnych między wnioskodawcą a jego ojcem.Stan faktyczny
K. K. złożył wniosek o pomoc finansową na modernizację gospodarstwa rolnego. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówiła przyznania pomocy, wskazując, że ojciec K. K. składał wnioski o płatności bezpośrednie do tych samych gruntów, co sugeruje, że to ojciec faktycznie użytkował grunty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. K. na tę odmowę. K. K. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędne ustalenia faktyczne.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Rafał Batorowicz (spr.) Sędzia del. WSA Ludmiła Jajkiewicz Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 556/09 w sprawie ze skargi K. K. na informację Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na modernizację gospodarstwa rolnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz K. K. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 17 września 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 556/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. K. na zawartą w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2008 r., nr [...], odmowę przyznania pomocy finansowej z budżetu Unii Europejskiej. Wspomniana skarga została wniesiona po nieuwzględnieniu przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (pismo z dnia [...] lutego 2009 r.) wystosowanego przez skarżącego (pismo z dnia [...] listopada 2008 r.) wezwania do usunięcia naruszenia prawa przy wydawaniu wspomnianego rozstrzygnięcia z dnia [...] października 2008 r.
Sąd pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach faktycznych organu administracji, który stwierdził, że złożonym w ramach PROW na lata 2007-2013 wnioskiem z dnia [...] listopada 2007 r. K. K. zwrócił się do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: ARiMR) o pomoc finansową w zakupie maszyn rolniczych w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych". Pismem z dnia [...] października 2008 r. ARiMR odmówiła skarżącemu przyznania pomocy z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193, poz. 1397, ze zm.). Organ wskazał, iż w wyniku weryfikacji wniosku ustalono, że skarżący fizycznie nie użytkował w latach 2006-2008 działek rolnych, gdyż za te lata ojciec skarżącego (K. K.), a nie sam skarżący składał wnioski obszarowe o przyznanie płatności bezpośrednich. W związku z powyższym organ wywiódł, że skarżący nie prowadzi produkcji roślinnej na wymaganym poziomie żywotności ekonomicznej gospodarstwa (co najmniej 4 ESU), a wskazane przez zainteresowanego dane w tabeli wyliczenia wielkości ekonomicznej nie odzwierciedlają stanu rzeczywistego.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej (...), jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 w szczególności w § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2007-2013
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, złożenie przez innego rolnika wniosku obszarowego o przyznanie płatności bezpośrednich w stosunku do tych samych gruntów, co do których inny rolnik występuje o pomoc finansową w ramach działania "modernizacja gospodarstw rolnych" stanowi przeszkodę w uzyskaniu pomocy finansowej w ramach tego działania. Nie można bowiem uznać, że do tych samych gruntów dwóch różnych rolników otrzyma różną pomoc w przypadku, gdy dla otrzymania zarówno dopłat bezpośrednich, jak i pomocy finansowej w ramach działania "modernizacja gospodarstw rolnych" niezbędne jest faktyczne, stałe użytkowanie gruntów. W przedmiotowej sprawie ojciec skarżącego w poszczególnych latach 2006 – 2008 składał wnioski obszarowe o przyznanie płatności bezpośrednich, przy czym wnioskami objęta była również nieruchomość rolna skarżącego, co do której wystąpił on o pomoc finansową. Ojciec skarżącego za te lata uzyskał powyższe dopłaty do gruntów rolnych.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że celem ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych jest finansowe wspieranie producentów rolnych, czyli osób, które faktycznie uprawiają grunty rolne, nawet gdy nie są ich właścicielami. W związku z powyższym prawidłowo wywiódł organ, iż to ojciec skarżącego faktycznie uprawiał grunty rolne w okresie, po złożeniu wniosku o przyznanie pomocy finansowej w zakresie działania "Modernizacja gospodarstw rolnych", to jest w latach 2007 i 2008. Płatności do gruntów rolnych przyznawane są w relacji do danego roku kalendarzowego i wypłacane w terminie od dnia 1 grudnia roku, w którym złożono wniosek do 30 czerwca następnego roku, a zatem "z dołu". W związku z tym stan posiadania, połączony z utrzymaniem całego gospodarstwa (w tym również działki skarżącego) w dobrej kulturze rolnej powinien trwać przez cały rok objęty wnioskiem o płatność. Skoro płatności do gruntów rolnych przyznawane są za dany rok kalendarzowy, to wyzbycie się posiadania przed upływem roku kalendarzowego, w którym wnioskowano o płatność sprawia, że odpada przesłanka przyznania płatności za ten rok kalendarzowy. W związku z tym za bezzasadną uznał Sąd pierwszej instancji argumentację skarżącego wskazującą, iż wnioski o przyznanie dopłat do gruntów składa się od 15 marca do 15 maja danego roku, a możliwość złożenia wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" powstała dopiero w listopadzie 2007 r. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że decyzje wydane w stosunku do ojca skarżącego dotyczące dopłat do gruntów rolnych są ostateczne i sam skarżący w żaden sposób ich nie kwestionował i również nie kwestionuje w skardze do sądu administracyjnego, a więc zarówno dokumenty załączone do wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jak i oświadczenia samego skarżącego nie mogą doprowadzić do zmiany powyższego stanowiska.
W konkluzji Sąd pierwszej instancji uznał za prawidłowe stanowisko organu administracji, że w okresie zarówno przed, jak i po złożeniu wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych", skarżący faktycznie nie użytkował gruntów rolnych, co do których ojciec skarżącego składał wnioski o przyznanie dopłat do gruntów rolnych.
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji złożył K. K., zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi wnoszący skargę kasacyjną zarzucił naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w związku z art. 141 § 4, art. 146 § 1 oraz art. 174 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływana dalej jako: p.p.s.a.) poprzez:
- lakoniczne, subiektywne i wybiórcze odniesienie się w uzasadnieniu wyroku do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i podniesionych w skardze zarzutów, przy jednoczesnym obszernym i nieadekwatnym do całości uzasadnienia przedstawieniu stanu sprawy, dokonanie błędnych ustaleń faktycznych sprzecznych ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym;
- niezasadne i sprzeczne z obowiązującym stanem prawnym stwierdzenie, iż skarżący nie prowadzi działalności rolniczej i jednocześnie czynienie ustaleń faktycznych w oparciu o to, co jest sprzeczne ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i niedopuszczalne w świetle przepisów procedury administracyjnej.
W uzasadnieniu wnoszący skargę kasacyjną stwierdził, że dokumentacja zebrana w sprawie nie pozwala na stwierdzenie, że skarżący faktycznie nie użytkował i nie użytkuje nadal gospodarstwa rolnego objętego wnioskiem o przyznanie pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych". Znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy w ramach wspomnianego działania nie uzależniają przyznania prawa pomocy finansowej od złożenia przez ubiegającego się o tę pomoc wniosku o dopłaty bezpośrednie do gruntów, na których prowadzi gospodarstwo rolne.
Autor skargi kasacyjnej stwierdził, że skarżący spełnia wszystkie przesłanki przyznania pomocy określone w § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia, zaś fakt posiadania oraz prowadzenia przez niego gospodarstwa rolnego zgodnie z definicją określoną w tych przepisach potwierdzają dokumenty dołączone do wniosku (m.in. kopie aktów notarialnych potwierdzających fakt nabycia przez skarżącego gospodarstwa rolnego, zaświadczenia z KRUS potwierdzające fakt podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy w pełnym zakresie). W przypadku, gdy organ ma wątpliwości co do kompletności posiadanego materiału dowodowego, obowiązany jest do poproszenia wnioskodawcy o złożenie stosownych uzupełnień i wyjaśnień, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Organ rozpatrujący wniosek miał obowiązek wyjaśnić, czy skarżący w trakcie rozpatrywania wniosku był posiadaczem czy może współposiadaczem gospodarstwa.
Wnoszący skargę kasacyjną wyjaśnił, że możliwość składania wniosków o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" nastąpiła dopiero w listopadzie 2007 r., natomiast wnioski o dopłaty bezpośrednie w 2007 r. składało się od 15 marca do 15 maja 2007 r. W tym okresie skarżący nie posiadał jeszcze gospodarstwa rolnego, więc nie mógł złożyć wówczas stosownego wniosku w ramach ustawy o płatnościach bezpośrednich. Właścicielem oraz posiadaczem tego gospodarstwa był wówczas ojciec skarżącego.
Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie skorzystała z prawa złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna znajduje usprawiedliwione podstawy.
K. K. oparł skargę kasacyjną wyłącznie na podstawie wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., to jest mającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania.
Strona wnosząca skargę kasacyjną wymieniła jako naruszone, a więc mające zastosowanie w sprawie, przepisy ustawy procesowej, a mianowicie art. 141 § 4, art. 146 § 1 oraz art. 174 § 2 p.p.s.a. oraz, w powiązaniu z tymi przepisami, art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.
Spośród wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy procesowej nie mógł mieć zastosowania w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym art. 174 p.p.s.a., w ramach którego ustawodawca określił dopuszczalne podstawy kasacyjne. Trafnie natomiast wskazano jako mający zastosowanie w sprawie art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ostatnio wymienionej ustawy, przepisy kodeksu administracyjnego mają zastosowanie i to z ograniczeniami jedynie w tych sprawach indywidualnych, których rozstrzygnięcie następuje w drodze decyzji administracyjnej. Pomoc w ramach wymienionego w art. 5 ust. 1 pkt 4 omawianej ustawy działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" przyznawana jest w drodze umowy a nie na podstawie decyzji, co wynika z regulacji zawartej w art. 22 ust. 1 tejże ustawy. W przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający nie wydaje decyzji administracyjnej, lecz informuje wnioskodawcę w formie pisemnej o odmowie jej przyznania (art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich). Odmowa przyznania pomocy, zgodnie z art. 22 ust. 4 omawianej ustawy, jest zaskarżalna do sadu administracyjnego na zasadach określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Ustawodawca w art. 22 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, poza nieistotnymi dla rozstrzygnięcia wyjątkami, wprost wyłączył stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach o przyznanie pomocy na podstawie umowy, a więc miedzy innymi w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych".
Ustawodawca w art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich zawarł, odrębne od przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, regulacje zasad obowiązujących obowiązujące w sprawach dotyczących przyznania pomocy. Zgodnie z art. 22 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 omawianej ustawy, organ, przed którym toczy się postępowanie 1) stoi na straży praworządności i 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć materiał dowodowy.
Zarzut naruszenia ostatnio wskazanego przepisu sprowadzał się do twierdzenia, że ustalenia faktyczne organu administracji publicznej przyjęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonane zostały z naruszeniem zasad określonych w wymienionym przepisie postępowania. Tak rozumianemu zarzutowi nie można odmówić słuszności.
Zakres ustaleń niezbędnych dla oceny czy zachodzą przesłanki przyznania lub odmowy przyznania uprawnienia wyznaczają przepisy prawa materialnego. W przypadku pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich podstawowe przesłanki przyznania uprawnienia do uzyskania pomocy zostały określone w § 2 ust. 1, między innymi pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2007-2013, zgodnie z którymi to przepisami "o pomoc może ubiegać się osoba fizyczna, która 1) jest posiadaczem samoistnym lub zależnym gospodarstwa rolnego w rozumieniu Kodeksu cywilnego, o powierzchni użytków rolnych co najmniej 1 ha lub nieruchomości służącej do prowadzenia produkcji w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, zwanych dalej "gospodarstwem"; wielkość ekonomiczna gospodarstwa stanowi co najmniej równowartość 4 ESU (Europejska Jednostka Wielkości Ekonomicznej); 2) prowadzi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej produkcję roślinną lub zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego lub reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych, grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych lub produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego, z wyłączeniem chowu i hodowli ryb, zwaną dalej "działalnością rolniczą"". Zasadniczymi przesłankami przyznania pomocy jest więc posiadanie samoistne lub zależne gospodarstwa rolnego i prowadzenie przez beneficjenta działalności rolniczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął ustalenie, że nie zachodziły wymienione przesłanki przyznania pomocy. Jako jedyną okoliczność wyłączającą możliwość uznania, że K. K. był posiadaczem gospodarstwa rolnego w latach 2006 - 2008 i prowadził działalność rolniczą, wymieniono fakt, że ojciec K. K. – K. K. złożył wnioski obszarowe o przyznanie płatności bezpośrednich w stosunku do tych samych gruntów rolnych, które K. K. wymienił we wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych". Sąd pierwszej instancji uznał więc za prawidłowe stanowisko organu administracji publicznej, które z tego samego powodu, uzupełnionego o powołanie się na przyznanie płatności bezpośredniej decyzją, odmówiły wiarygodności dołączonym do wniosku o przyznanie pomocy dokumentom mającym potwierdzać posiadanie gospodarstwa przez K. K.
Stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie było prawidłowe.
Przesłanką przyznania jednolitej płatności obszarowej, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.), jest posiadanie działki rolnej, do której ma być przyznana płatność. Ustawodawca w przypadku płatności obszarowej nie dokonał rozróżnienia na posiadanie samoistne i zależne, co oznacza, że płatność przysługuje niezależnie od wskazanych postaci posiadania. W ramach regulacji zawartej w art. 7 ust. 7 wymienionej ustawy ustawodawca odnosi się do współposiadania, stwierdzając, że płatność przysługuje temu współposiadaczowi, na którego pozostali wyrazili zgodę. Płatności obszarowe są przyznawane w formie decyzji. Wystąpienie o przyznanie takiej płatności jest okolicznością faktyczną, która nie ma decydującego wpływu na ocenę czy i w jakiej formie osoba ubiegająca się o płatność wykonuje władztwo nad gruntami rolnymi. Moc wiążąca decyzji ostatecznej o przyznaniu płatności bezpośredniej oznacza, że podmiot wymieniony w decyzji jest posiadaczem samoistnym lub zależnym względnie współposiadaczem działek rolnych, do których przyznano płatności. Występowanie żadnej z tych form posiadania nie wyklucza posiadania gruntów rolnych przez inny podmiot. Współposiadanie gruntów przez podmiot wymieniony w decyzji o przyznaniu płatności bezpośredniej z natury rzeczy występuje łącznie ze współposiadaniem innego lub innych podmiotów. Posiadanie zależne współistnieje z posiadaniem samoistnym podmiotu innego niż posiadacz zależny. Posiadanie samoistne nie wyklucza posiadania zależnego podmiotu innego niż posiadacz samoistny.
Prawodawca określając przesłanki przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2007-2013 dopuścił wprost posiadanie samoistne i zależne gospodarstwa rolnego jako okoliczności uzasadniające przyznanie pomocy. Przyznanie płatności bezpośredniej innej osobie niż ubiegająca się o pomoc nie wyłącza możliwości ustalenia, że występuje któraś z wymienionych postaci posiadania. Nie jest też wyłączona ewentualność ustalenia, że występuje współposiadanie.
Fakt przyznania płatności bezpośredniej na wymienione we wniosku grunty rolne podmiotowi innemu niż ubiegający się o pomoc finansową w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" sam przez się nie niweczy dopuszczalności ustalenia, że zachodzi przesłanka prowadzenia działalności rolniczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzja o przyznaniu płatności obszarowej rozstrzyga o występowaniu po stronie beneficjenta okoliczności wymienionych w art. 7 ust. 1 pkt 1 – 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w tym utrzymywaniu gruntów w dobrej kulturze rolnej (zgodnie z normami), co nie wyklucza prowadzenia działalności rolniczej również przez inny podmiot.
Przyjęte przez Sąd pierwszej instancji ustalenie organu administracji publicznej, dokonane bez rozpatrzenia materiału świadczącego o posiadaniu gospodarstwa rolnego przez skarżącego i koniecznego dla oceny w tym przedmiocie wyjaśnienia stosunków prawnych pomiędzy K. K. i jego ojcem, naruszało zasady praworządności i wymóg rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Prawodawca w § 14 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2007-2013 daje organowi rozpatrującemu wniosek narzędzie do żądania pisemnych wyjaśnień w niesprecyzowanych dokładnie przypadkach występowania innych niż określone w rozporządzeniu braków. Przepis ten należy rozumieć jako podstawę prawną określającą tryb wyjaśniania różnorakich wątpliwości organu, których to wątpliwości nie usuwają prawidłowo przedłożone załączniki do wniosku.
W opisanych okolicznościach doszło do naruszenia art. 21 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie niesłusznie zaniechał zastosowania art. 146 § 1 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega natomiast naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Wymieniony przepis określa jakie elementy konstrukcyjne zawiera uzasadnienie wyroku. Do jego naruszenia dochodzi na ogół wtedy, gdy sposób uzasadnienia orzeczenia uniemożliwia kontrolę instancyjną. Zarzut naruszenia tego przepisu nie jest skutecznym środkiem podważania stanowiska sądu w zakresie wykładni i stosowania przepisów prawa. W niniejszej sprawie przyjęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie założenie, skądinąd niesłuszne, iż przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" jest wyłączone w sytuacji przyznania płatności bezpośredniej osobie innej niż wnioskodawca, sprawiało, że stanowisko Sądu pierwszej instancji było jasne i nie uchylało się spod kontroli instancyjnej. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie był skutecznym środkiem kwestionowania stanowiska sądu podważonego przez wskazanie jako naruszone innych przepisów.
O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 209 p.p.s.a. w związku z art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz na podstawie § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a) w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) i zasądził od organu administracji na rzecz skarżącego kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, przy czym na kwotę składają się: równowartość opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku (100 zł) równowartość uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej (100 zł), koszty zastępstwa procesowego udzielonego przez adwokata (240 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło