I OZ 298/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 634/09 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 17 września 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 634/09 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia (...) marca 2009 r., Nr (...) w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 634/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił M. B. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 17 września 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 634/09 w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia (...) marca 2009 r., Nr (...) w przedmiocie zasiłku okresowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji podniósł, iż wyrokiem z dnia 17 września 2009 r. oddalił skargę M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia (...) marca 2009 r., nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego. Pismem z dnia 17 listopada 2009 r. M. B. wystąpił do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie i doręczenie wyroku z dnia 17 września 2009 r. W uzasadnieniu wskazał, że w okresie wydania wyroku i późniejszym z uwagi na stan zdrowia nie mógł podjąć żadnych czynności w sprawie, ponieważ choroba tj. zaburzenia psychiczne wyłączyła go z normalnego funkcjonowania w społeczeństwie oraz uniemożliwiła złożenie w przewidzianym terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Dopiero teraz Jego stan zdrowia poprawił się w takim stopniu, że mógł zorientować się że w sprawie zapadł niekorzystny dla niego wyrok. Do wniosku skarżący załączył zaświadczenie lekarskie wystawione w dniu 18 listopada 2009 r. z którego wynika, że wymaga On systematycznego leczenia z powodu zaburzeń depresyjno – neurastenicznych i boreliozy. Nadto w odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżący oświadczył, że o wydaniu wyroku oddalającego jego skargę dowiedział się w dniu 13 listopada 2009 r. Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji podniósł, iż w rozpoznawanej sprawie, we wniosku o przywrócenie terminu skarżący powołał się na zaburzenia psychiczne, które uniemożliwiły mu działanie w sprawie i terminowe złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W ocenie Sądu pierwszej instancji stan zdrowia skarżącego nie jest okolicznością, która mogłaby uzasadniać wniosek o przywrócenie uchybionego terminu. Skarżący nie wykazał, aby charakter jego choroby uniemożliwiał mu terminowe wniesienie wniosku. Z przedstawionego zaświadczenia lekarskiego wynika jedynie, że skarżący wymaga leczenia z powodu zaburzeń depresyjno-neurastenicznych i boreliozy. Natomiast nie wynika z niego aby skarżący był obłożnie chory, a choroba uniemożliwiała mu podejmowanie świadomych działań. Dodatkowo Sąd ten wskazał, że skarżący zamieszkuje wspólnie z rodzicami, niezrozumiałe jest więc dlaczego nie skorzystał z ich pomocy. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł, iż choroba psychiczna na którą cierpi ma charakter obłożny, gdyż uniemożliwia mu podejmowanie świadomych działań. Ponadto jest on osobą samotną, zamieszkującą nieodpłatnie w pokoju u rodziców, którzy są osobami utrzymującymi się wyłącznie z niskich emerytur oraz wymagającymi opieki. W konsekwencji Sad pierwszej instancji nie wyjaśnił wszystkich wątpliwości istotnych dla oceny zasadności wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Zgodnie zaś z art. 87 § 2 powołanej ustawy, w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć miejsce wtedy, gdy dokonanie czynności po terminie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z 30 grudnia 2008 r., sygn. akt I OZ 925/08 oraz wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2001 r., I SA/Wr 676/99). Podstawowy problem w sprawie na obecnym etapie postępowania sprowadza się więc do oceny, czy podane przez skarżącego okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu należy zaliczyć do tych, o których mowa w art. 86 § 1 P.p.s.a. Zdaniem Sądu skarżący nie uprawdopodobnił w wystarczający sposób okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Powoływana przez niego okoliczność, iż jest osobą chorą psychicznie nie jest bowiem wystarczająca dla uznania, iż w okresie przewidzianym na złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie był w stanie dokonać powyższej czynności, bądź skorzystać z pomocy osób trzecich (np. rodziców z którymi mieszka). Z akt sprawy wynika, iż choroba na którą skarżący cierpi ma charakter przewlekły, bowiem był on hospitalizowany w okresie od 27 lipca do 27 sierpnia 2009 r. (k. 28 akt), a zatem jeszcze przed wydaniem wyroku Sądu pierwszej instancji. Powoduje to, że choroba skarżącego nie ma ani charakteru nagłego ani nieprzewidywalnego. Ponadto jak prawidłowo wskazał Sąd pierwszej instancji z przedstawionego przez skarżącego zaświadczenia lekarskiego z dnia 18 listopada 2009 r. oraz 20 stycznia 2010 r. nie wynika, aby powoływana przez niego choroba uniemożliwiała mu dokonanie czynności procesowej w terminie, A zatem zaświadczenie lekarskie nie może w niniejszej sprawie stanowić podstawy do przyjęcia, iż skarżący znajdował się z takim samym stadium choroby psychicznej zarówno w dniu sporządzenia zaświadczenia jak i w okresie, kiedy przypadał okres ustawowego terminu do złożenia wniosku o uzasadnienia wyroku. Zauważyć należy, że sam skarżący, wskazując na moment, w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi, potwierdza fakt nasilenia się objawów choroby tylko okresowo. W konsekwencji skarżący mógł zadbać z wyprzedzeniem o swoją sprawę, np. zaangażować do jej prowadzenia pełnomocnika, lub chociażby osobę trzecią do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W konsekwencji choroba skarżącego nie ma charakteru nieprzewidywalnego i nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.