IV SA/Gl 85/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2009 r. sprawy ze skargi M.K. i A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego oddala skargę. Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 1 – 7, art. 8 pkt 6, art. 14, art. 20 i art. 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił M. K. przyznania prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego. W uzasadnieniu decyzji podał, że przedłożone przez stronę dokumenty pozwoliły ustalić dochód rodziny na osobę w rodzinie w wysokości [...] zł. Nadto organ zaznaczył, że w przypadku rodziny występuje sytuacja związana z uzyskaniem dochodu, ponieważ pracę podjęła M. K., jak również przedstawił sposób obliczania tego dochodu uzyskanego i przywołał w tym zakresie niezbędne przepisy rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.). Odwołanie od tej decyzji wnieśli M. i A. K.. W odwołaniu tym wyrazili swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia i wystąpili o przyznanie wnioskowanego zasiłku rodzinnego. W motywach odwołania podnieśli, że dochód rodziny został obliczony w sposób nieprawidłowy, ponieważ do dochodu z 2007 r. doliczono wypłaconą A. K. nadpłatę renty za lata 2005 i 2006, co spowodowało znaczne podwyższenie otrzymanego dochodu, którego w 2008 r. już nie posiada. Zdaniem odwołujących się okoliczność ta wyczerpuje znamiona dochodu utraconego, a tym samym spełniają wymogi do otrzymania wnioskowanego świadczenia, tym bardziej, że rodzina znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił wpierw przebieg dotychczasowego postępowania, a następnie sam przeprowadził analizę przedłożonych mu akt administracyjnych. W pierwszej kolejności organ ten dokonał omówienia dokumentów, które złożyła strona wraz z wnioskiem o przyznanie zasiłku rodzinnego. Następnie odniósł się do problematyki dochodu utraconego oraz uzyskanego i w tym celu przywołał treść art. 3 pkt 23 i pkt 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W dalszej części uzasadnienia przywołało treść § 15 i § 18 wyżej wymienionego rozporządzenia, aby przeprowadzić analizę dochodów rodziny z uwzględnieniem wszystkich składników na niego się składających. Organ ten odniósł się także do zarzutów sformułowanych w odwołaniu, a związanych z dochodem utraconym. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wyliczenie zamieszczone w art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych posiada charakter taksatywny i nie zezwala na to aby inne przypadki zmniejszenia dochodu w rodzinie uznać za utratę dochodu, tym samym zdaniem tego organu brak jest podstaw prawnych do uznania, że w przypadku rodziny odwołujących się wystąpiła utrata dochodu spowodowana nadpłatą wypłaconego świadczenia rentowego. W tej sytuacji wskazany organ doszedł do przekonania, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wnieśli M. i A. K.. W skardze tej zakwestionowali ustalenia organów administracji dotyczące ich dochodu, a w szczególności to, że organy te nie potraktowały nadpłaty renty inwalidzkiej otrzymanej w 2007 r. utraty dochodu. Z tego powodu wystąpili o ponowne przeliczenie ich dochodu innym sposobem nie krzywdzącym ich rodziny. Zaznaczono również, że A. K. jest osobą schorowaną oraz bez wykształcenia i wnioskowano o ludzkie podejście do przedmiotowej sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każde uchybienie ze strony organu administracji uzasadnia uwzględnienie skargi, a jedynie takie, które miało lub mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie skarżący zarzucają organom administracji obu instancji wadliwie obliczony dochód, gdyż ich zdaniem organy te nieprawidłowo uznały, że w ich przypadku nie zachodzi przesłanka utraty dochodu spowodowana tym, że w 2007 r. A. K. wypłacono nadpłatę za lata 2005 i 2006 przyznanej renty inwalidzkiej. Jednocześnie skarżący nie kwestionują tego, że rodzina posiada dochód uzyskany z uwagi na podjęcie zatrudnienia przez M. K.. Z tego też powodu Sąd skupi się na tych zagadnieniach, które zdaniem skarżących są kontrowersyjne i z urzędu dokona kontroli pozostałej części zaskarżonej decyzji, ponieważ nie jest związany granicami skargi ani przywołaną podstawą prawną. Stosownie do postanowień art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku utraty dochodu prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na wniosek osoby uprawnionej, na podstawie dochodu rodziny lub dochodu osoby uczącej się pomniejszonego o utracony dochód. Z kolei w przypadku uzyskania przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego dochodu, o którym mowa w art. 3 pkt 24, prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny, osoby uczącej się lub dziecka powiększonego o uzyskany dochód. Natomiast po myśli art. 3 pkt 23 przez utratę dochodu rozumie się utratę dochodu spowodowaną: uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego; utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych; utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło; utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego; wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej. Przedstawiony katalog okoliczności uzasadniających utratę dochodu ma charakter zamknięty oznacza to, że nie może być on ani rozszerzany ani też zawężany. W tej sytuacji stanowisko organu odwoławczego, zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji co do tego stanowiska, znajduje umocowanie w przepisach prawa. Jak było to już sygnalizowane skarżący w 2007 r. otrzymał nadpłatę renty inwalidzkiej za lata 2005 i 2006 i uznaje, że przedmiotowa nadpłata jest dochodem utraconym, a jako uzasadnienie swojego stanowiska podnosi, że w 2008 r. nie dysponuje już przedmiotową nadpłatą. Nadto akcentuje, że sytuacja ta powstała nie z jego winy, lecz spowodowana została tym, że tak długo trwało postępowanie, mocą którego przyznano mu rentę inwalidzką. Analiza przedstawionych powyżej przesłanek utraty dochodu nie daje podstaw do uznania, aby w przypadku który zaistniał w sytuacji skarżących uznać występowanie utraty dochodu. Przywoływany art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że za utratę dochodu uznaje się między innymi utratę renty. W przypadku skarżących renta przyznana A. K. w dalszym ciągu mu przysługuje, zatem w tym przypadku nie można mówić o utracie renty, nadto w znamionach przedmiotowej przesłanki nie mieści się utrata części otrzymywanego świadczenia, gdyż tak należy ujmować utratę nadpłaty otrzymywanej przez skarżącego renty. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że z utratą dochodu spotykamy się wówczas, gdy osoba utraci jedno ze źródeł dochodu mające umocowanie w określonym stosunku prawnym (zob. wyrok NSA z 12 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 1324/07 Lex 413609). Ze wskazanego wyroku wynika, że z utratą dochodu spotykamy się wówczas, gdy nastąpi rozwiązanie stosunku prawnego, na mocy którego dany dochód tej osobie czy rodzinie przysługiwał. Innymi słowy tak długo jak jest obowiązuje i wywołuje skutki prawne stosunek prawny stanowiący podstawę uzyskiwania dochodu, tak długo nie można mówić o utracie tego dochodu. Oznacza to, że czasowe zmniejszenie wysokości danego dochodu nie jest uznawane za dochód utracony, ale i analogicznie czasowe zwiększenie dochodu nie będzie stanowiło przesłanki uznania uzyskania dochodu. W świetle przeprowadzonej powyżej analizy przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych przyjdzie stwierdzić, że zarzuty skarżących sformułowane w skardze, jak również we wcześniejszych pismach procesowych nie znajdują umocowania prawnego. Także zgłaszany postulat odmiennej wykładni tychże przepisów, uwzględniającej szczególną sytuację osobistą i dochodową rodziny nie mógł zostać uwzględniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po myśli art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązany był do zbadania prawidłowości zaskarżonej decyzji także i w zakresie nie objętym skargą. Przyjdzie zauważyć, że organy administracji w sposób prawidłowy ustaliły wysokość dochodu rodziny skarżących, gdy idzie o aspekt związany z dochodem uzyskanym. Jak wynika z akt sprawy w 2008 r. M. K. podjęła zatrudnienie i organy administracji obu instancji zasadnie doliczyły ten dochód do dochodu rodziny, jak również w sposób prawidłowy ustaliły jego wysokość. Pośrednim dowodem prawidłowości działania organów w tym zakresie jest to, że skarżący nie kwestionowali tej części rozstrzygnięcia i uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, jak również przepisów prawa materialnego. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić. SW