II SA/Kr 953/09
WyrokWSA w Krakowie2009-09-22
Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Renata Czeluśniak, Aldona Gąsecka-Duda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która wyznacza termin wykonania prac w przedmiocie przywrócenia stanu poprzedniego wód na gruncie, została wydana z naruszeniem prawa, a w szczególności czy zawierała podstawę prawną do określenia takiego terminu?Ratio decidendi
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która wyznacza termin wykonania prac w przedmiocie przywrócenia stanu poprzedniego wód na gruncie, została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ przepisy Prawa wodnego nie zawierają podstawy prawnej do określenia takiego terminu w decyzji o charakterze merytorycznym. W związku z tym, w tej części, decyzja dotknięta jest nieważnością. W pozostałym zakresie, decyzja organu odwoławczego została uznana za zgodną z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 3 kwietnia 2009 r., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy O. nakazującą R.Z. oraz G.S. i J.S. przywrócenie stanu poprzedniego wód na gruncie. Skarżący zarzucili organom administracyjnym naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak podstaw do zastosowania art. 29 Prawa wodnego oraz pominięcie twierdzeń zawartych w opinii biegłego. Sąd rozpoznał skargi R.Z. oraz G.S. i J.S.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w zakresie wyznaczającym termin wykonania prac, a w pozostałej części oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie : WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2009 r. sprawy ze skarg R.Z. oraz G.S. i J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 3 kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stanu poprzedniego wód na gruncie; stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w zakresie wyznaczającym termin wykonania prac, a w pozostałej części oddala skargi.
Burmistrz Miasta i Gminy O. decyzją z dnia 12 listopada 2008r. wydaną na podstawie art. 104 kpa, art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005r. Nr 239, poz. 2019 ze. zm.) oraz art. 39 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) rozpoznał wniosek G.S. w sprawie przywrócenia stanu poprzedniego wód na gruncie posesji nr [....] i [....] przy ul. [....] w O.
Na podstawie przeprowadzonych oględzin w terenie, zebranych w sprawie dokumentów oraz wykonanej na zlecenie Gminy O. opinii technicznej dotyczącej zmiany stosunków wodnych w rejonie posesji nr [....] i nr [....] przy ul. [....] w O. organ I instancji postanowił zobowiązać uczestnika postępowania R.Z. do: wykonania drenażu terenu części nasypowej działki nr [....] przy zachodniej ścianie budynku gospodarczego G.S. przez ułożenie rury drenarskiej począwszy od murku półkolistego i dalej wzdłuż zachodniej ściany budynku gospodarczego ze spadkiem w kierunku północnym i odprowadzenia wody z drenażu do istniejącej sieci kanalizacji deszczowej w ul. [....] , ukształtowania terenu pomiędzy murkami ozdobnymi na posesji nr [....] przy ul. [....] ze spadkiem w kierunku zachodnim, tak aby uniemożliwić gromadzenie się wód opadowych przy ścianie budynku gospodarczego G.S. , oraz wykonania w podmurówce ogrodzenia od strony południowej posesji nr [....] przy ul. [....] – 5 otworów o średnicy min. 0,1 m w odległości 1,0 m od siebie na wysokości istniejącego na działce nr [....] poziomu terenu, oraz do zebrania na działce nr [....] ziemi przylegającej bezpośrednio do tej podmurówki w pasie o szer. ok. 0,30 m do wysokości poziomu terenu działki nr [....] . Nadto organ I instancji zobowiązał uczestniczkę postępowania G.S. do wykonania w podmurówce ogrodzenia rozgraniczającego działki nr [....] i nr [....] - 5 otworów o średnicy min.0,10 m w odległości min. 2,0 m od siebie na wysokości istniejącego poziomu gruntu w tym rejonie na długości ok. 15 m licząc od południowo – wschodniego naroża podmurówki ogrodzenia należącego do R.Z. . Wykonanie ww. otworów ma umożliwić swobodny przepływ (wykonanymi otworami) wody opadowej z działek położonych powyżej ogrodzeń. Termin wykonania prac wyznaczono do dnia 30 kwietnia 2009r.
Decyzja organu I instancji wydana została po uprzednim uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie decyzji wydanej w niniejszej sprawie przez Burmistrza Miasta i Gminy O. oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu [....] 2008r., opinii technicznej sporządzonej przez dr inż. J.S. dotyczącej zmiany stosunków wodnych w rejonie posesji przy ul. [....] nr [....] i nr [....] , oraz uwag stron i wcześniejszych ustaleń, organ I instancji stwierdził, że prace budowlane wykonane zarówno na terenie nieruchomości nr [....] (należącej do R.Z. ) jak i [....] (należącej do G.S. ) spowodowały częściową zmianę kierunku spływu oraz stanu wody na gruncie.
Ustalono, że od strony południowej nieruchomości nr [....] właściciel wykonał ogrodzenie na betonowej podmurówce, co spowodowało zatrzymanie na niej wód opadowych, które w sposób swobodny spływałyby na teren posesji nr [....] , a tak skierowane zostały w kierunku nieruchomości nr [....] . W przypadku braku tego ogrodzenia wody opadowe spływające zgodnie z naturalnym kierunkiem spływu po zatrzymaniu części wody w drodze retencji (trawa) i infiltracji w głąb gruntu na działce R.Z. spływałyby na teren posesji nr [....] w rejonie budynku gospodarczego.
G.S. również wykonała ogrodzenie na betonowej podmurówce od strony południowo - zachodniej posesji nr [....] , które spowodowało, że wody opadowe wyżej położonych obecnie niezabudowanych działek nie spływają zgodnie z naturalnym kierunkiem spływu swobodnie na posesję nr [....] , lecz są zatrzymywane na tej podmurówce i kierowane w stronę ogrodzenia wykonanego przez R.Z. od strony południowej działki. Powoduje to zwiększony napływ wód opadowych w jedno miejsce tj. naroże południowo - wschodnie ogrodzenia R.Z. i ich przepływ na nieruchomość nr [....] (powyższego faktu zdaniem organu nie uwzględnił autor opinii).
Dodatkowo organ stwierdził, że wykonane na posesji nr [....] prace budowlane związane z wybudowaniem murku ozdobnego przebiegającego przez całą szerokość działki R.Z. oraz nasypanie ziemi pomiędzy tym murkiem, a znajdującym się na działce murkiem półkolistym również spowodowały częściową zmianę kierunku spływu i stanu wody na gruncie. Nasypanie ziemi w w/w rejonie oraz wykonanie murku ozdobnego spowodowało zmniejszenie nachylenia powierzchni terenu, po której spływa woda opadowa i jej zatrzymywanie w tym rejonie. W konsekwencji większa ilość wody podlega infiltracji do gruntu, co powoduje większe zawilgocenie gruntu mającego bezpośredni kontakt ze ścianą budynku gospodarczego.
Jako rozwiązanie w/w problemu biegły zaproponował nakazanie R.Z. wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom w postaci drenażu opaskowego przebiegającego wzdłuż wschodniej granicy ogrodzenia R.Z. , wzdłuż południowej strony murku ozdobnego, połączenia tych drenaży i odprowadzenia wody do kanalizacji deszczowej wzdłuż ul. [....] .
Zdaniem Burmistrza Miasta i Gminy O. wykonanie drenażu opaskowego wzdłuż wschodniej granicy ogrodzenia R.Z. na odcinku od ogrodzenia południowego posesji nr [....] do murku ozdobnego nie posiada racjonalnego uzasadnienia, gdyż ukształtowanie terenu w tej części działki tylko nieznacznie uległo zmianie, a wykonanie murku półkolistego nie pogorszyło stosunków wodnych.
Nadto, wydając decyzję rozstrzygającą sprawę co do meritum, organ wziął pod uwagę, iż zarówno R.Z. , jak i G.S. dokonali zmian kierunku spływu wód opadowych. Tym samym Burmistrz Miasta i Gminy O. uznał, że w takim stanie rzeczy niesłusznym byłoby nakazanie tylko R.Z. ujęcia i odprowadzenia całości wód opadowych pochodzących z działek niezabudowanych, położonych powyżej nieruchomości nr [....]. Wykonane przez G.S. ogrodzenie rozgraniczające działki nr [....] i nr [....] ukierunkowało spływ powierzchniowy z terenu działki położonej powyżej nieruchomości nr [....] w stronę północną w kierunku nieruchomości R.Z. Zatem oboje uczestnicy przyczynili się do zmiany dotychczasowego kierunku spływu oraz stanu wody.
Mając powyższe na względzie organ I instancji nie uwzględnił w całości propozycji biegłego i orzekł jak zostało to wskazane na wstępie, na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne, zgodnie z którym "Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:
1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;
2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.
(§2) Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
(§3) Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom."
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , rozpoznając złożone odwołanie oraz całość materiału dowodowego zebranego w sprawie, decyzją z dnia 3 kwietnia 2009r. na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1, ust. 2, ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej wyznaczenia terminu wykonania prac zabezpieczających i wyznaczyło nowy termin do dnia 31 lipca 2009r. W pozostałym zakresie decyzja wydana przez Burmistrza Miasta i Gminy O. została utrzymana w mocy.
Zdaniem organu odwoławczego, Burmistrz Miasta i Gminy O. zastosował się do zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, poprzez dokonanie stosownych oględzin terenu posesji, zlecenie wykonania opinii biegłemu z zakresu inżynierii wodnej oraz wykazanie podstawy do zastosowania art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne.
W opinii organu odwoławczego, Burmistrz Miasta i Gminy O. w sposób zadowalający ustalił stan faktyczny sprawy. Zgromadzony w aktach materiał dowodowy daje jednoznaczną odpowiedź na pytanie, czy są podstawy do zastosowania dyspozycji art. 29 Prawa wodnego. W tym celu organ I instancji przeprowadził dnia [....] 2008r. wizją lokalną.
Skład orzekający Kolegium na podstawie zgromadzonego w aktach sprawy materiału, w tym protokołu oględzin, opinii wykonanej przez dr inż. J.S. – hydrotechnika, oraz uwag wniesionych przez strony postępowania uznał, że wykonane prace budowlane i ogrodzeniowe jak również nasypanie ziemi na przedmiotowych działkach spowodowało zmniejszenie nachylenia powierzchni terenu, po której spływa woda opadowa i jej zatrzymanie w tym rejonie zarówno na jednej jak i drugiej działce. Potwierdza to expressis verbis przedłożona opinia, w której biegły stwierdza, że "wykonane zmiany budowlane na działce posesji nr [....] mają jednoznaczny wpływ na stosunki wodne na tej działce jak również na działce sąsiedniej nr [....] " (str. 163 opinii).
Ponadto organ odwoławczy podzielił stanowisko zajęte przez organ I instancji w zakresie uzasadnienia nałożenia na G.S. wskazanych w decyzji obowiązków. Wykonanie przez G.S. ogrodzenia rozgraniczającego działki nr [....] i nr [....] ukierunkowało spływ wód opadowych (powierzchniowych) z terenu działki położonej powyżej nieruchomości nr [....] w stronę północną, a więc w kierunku nieruchomości R.Z. , powodując szkody również na jego posesji.
Mając powyższe na względzie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy O. jedynie co do terminu wyznaczonego do wykonania nakazanych prac.
Na decyzję organu odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli G.S. i J.S. oraz R.Z.
G.S. i J.S. zaskarżyli decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w całości, wnosząc o jej uchylenie, jako bezzasadnej w części dotyczącej wyznaczenia terminu wykonania nakazanych prac do dnia 31 lipca 2009r. oraz wykonania przez skarżących prac w podmurówce ogrodzenia rozgraniczającego działki nr [....] i nr [....] . Skarżący zarzucili organom administracyjnym wydanie decyzji z pominięciem twierdzeń zawartych w opinii biegłego.
R.Z. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w całości, wnosząc o jej uchylnie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący (w uzasadnieniu skargi) zarzucił organom administracyjnym naruszenie art. 10 kpa polegające na pozbawieniu go prawa odniesienia się do dodatkowych wyjaśnień złożonych przez biegłego, naruszenie art. 77 § 1 kpa poprzez brak rozpatrzenia całości materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, naruszenie art. 107 § 3 kpa polegające na braku wskazania powodów, dla których organ administracyjny odmówił wiarygodności dowodom przedstawionym przez poprzedniego właściciela działki nr [....] , naruszenie art. 29 ustawy Prawo wodne poprzez jego zastosowanie mimo braku stosownych podstaw.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie – w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 ppsa.
Na wstępie trzeba zauważyć, że w przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. ustala termin wykonania obowiązków nałożonych na strony. Jednak przepisy Prawa wodnego nie zawierają podstawy do określenia w takiej decyzji terminu wykonania nałożonych obowiązków. Skoro zaś zaskarżona decyzja Kolegium zawiera taki termin, należy uznać, że w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych obowiązków została wydana bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Zatem Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa stwierdził, że w tej części zaskarżona decyzja dotknięta jest nieważnością.
W pozostałym zakresie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zatem wniesione w niniejszej sprawie skargi R.Z. , G.S. oraz J.S. są nieuzasadnione i podlegają oddaleniu.
Kluczowym dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest treść przytoczonego wyżej art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005r. Nr 239, poz. 2019 ze. zm.). Stosownie do tego przepisu przesłankami nałożenia na właściciela gruntu obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom jest spowodowanie zmiany stanu wód na gruncie oraz wynikająca z tego szkoda dla gruntów sąsiednich. W ocenie Sądu ustalenia faktyczne dokonane w niniejszej sprawie przez organy administracji są prawidłowe. Fakt wykonania prac na swoich działkach przez poprzednika prawnego skarżącego R.Z. oraz przez skarżących G. S. i J.S. jest bezsporny, a skargi koncentrują się na kwestionowaniu wpływu wybudowanych urządzeń na stosunki wodne. Niespornym jest również kierunek spływu wód opadowych na przedmiotowych gruntach, gdyż wynika on w sposób oczywisty z ukształtowania terenu istniejącego przed wykonaniem urządzeń na działkach nr [....] i [....] . Zatem sporną kwestią w niniejszej sprawie jest wpływ wykonanych prac na zmianę stosunków wodnych.
Zdaniem Sądu organy prawidłowo oceniły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności sporządzoną opinię biegłego J.S. . Opinia ta była niezbędnym dowodem w sprawie, ponieważ dla dokonania właściwych ustaleń konieczne było posiadanie wiadomości specjalnych w rozumieniu art. 84 § 1 kpa. Trzeba też podkreślić, że organy nie podeszły do sporządzonej opinii w sposób bezkrytyczny, lecz stosownie do art. 80 dokonały jej oceny w świetle całokształtu materiału dowodowego i zmodyfikowały proponowane przez biegłego rozwiązania zmierzające do uregulowania stosunków wodnych na przedmiotowych działkach. Opierając się na treści opinii sporządzonej przez osobę dysponującą wiedzą fachową jak również na podstawie logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, należy stwierdzić, że skoro konstrukcja ogrodzenia wymaga zbudowania fundamentu osadzonego na pewnej głębokości w gruncie, to fundament taki zmienia dotychczasowy sposób przepływu wód opadowych po tym gruncie. W niniejszej sprawie tego typu konstrukcje zostały wykonane zarówno na działce nr [....] , jak i na działce nr [....]. Biorąc pod uwagę kierunek spływu wód opadowych na tych działkach, należy wysnuć wniosek, że wykonane prace spowodowały zmianę stanu wód na gruncie. Trudno zatem uznać za zasadne zarzuty zawarte w skardze R.Z. , że organy nie dokonały w tym zakresie żadnych ustaleń, ponieważ prawdziwym jest wręcz odwrotne twierdzenie, że większość działań podejmowanych w ramach postępowania dowodowego przez organy ukierunkowana była na ustalenie wpływu wykonanych prac na zmianę stosunków wodnych na gruncie. R.Z. podnosi też, że dla prawidłowej oceny wpływu wykonanych na jego gruncie prac konieczne byłoby wykonanie prac odkrywkowych. W związku z treścią art. 29 ust. 1 Prawa wodnego dokonanie odkrywek musiałoby być w praktyce poprzedzone rozebraniem zbudowanych fundamentów ogrodzenia (podmurówek) i murków, by najpierw obserwować przepływ wód przed dokonaniem prac, a następnie ponownym ich zbudowaniu, aby móc porównać i ustalić, czy i w jakim stopniu ww. obiekty wpływają na stosunki wodne na gruncie. Oczywistym jest, że takie postępowanie byłoby nie tylko niepraktyczne, lecz narażałoby także samego skarżącego na koszty i duże uciążliwości. Dlatego sposób ustalenia przez organy wpływu wykonanych prac na istniejące stosunki wodne z wykorzystaniem opinii biegłego należy ocenić za prawidłowy.
Nie jest również uzasadniony zarzut R.Z. , że organy zignorowały treść prywatnej opinii sporządzonej przez S.S. , opierając się wyłącznie na treści opinii J.S . Treść uzasadnienia organu I instancji przeczy jednak temu zarzutowi, ponieważ organ I instancji przytacza fragmenty opinii S.S. i podaje powody, dla których organ poczynił odrębne ustalenia od tych, które znajdują się w tej opinii. Natomiast sama treść obowiązków nałożonych przez organy na strony wskazuje, że organy zmodyfikowały rozwiązania zaproponowane przez J.S. , a więc trudno zarzucić im opieranie się tylko na treści tej opinii.
Nie ma podstaw kolejny zarzut R.Z. jakoby organy nie wzięły pod uwagę, że również G.S. i J.S. zbudowali ogrodzenie na podmurówce oraz że zamakanie znajdującego się na ich działce budynku gospodarczego może być spowodowane samą jego konstrukcją oraz sposobem zagospodarowania działki G.S. i J.S. Oczywistym jest, że organy dostrzegły wpływ tego ogrodzenia na zmianę stosunków wodnych na gruncie, ponieważ w swoich decyzjach nałożyły obowiązki także na właścicieli działki nr [....] , a w decyzji Burmistrza czytamy, że "zabudowania na terenie nieruchomości nr [....] , w tym budynek gospodarczy zostały usytuowane na trasie spływu wód opadowych i były narażone na podmakanie w latach ubiegłych". Ponadto organ I instancji wyraźnie stwierdził, że sposób urządzenia działki nr [....] w postaci np. licznych daszków ma wpływ na intensywność nasiąkania gruntu. Okoliczność, że szkoda w postaci większej nasiąkliwości gruntu przylegającego do budynku gospodarczego, a przez to przyczyniania się do większego jego zawilgocenia nie wynika tylko i wyłącznie z działania. R.Z. , lecz przyczyniły się do niej usytuowanie budynku gospodarczego oraz sposób zagospodarowania działki państwa S. , nie wyłącza zastosowania art. 29 Prawa wodnego. Przepis ten wymaga bowiem jedynie ustalenia związku przyczynowego pomiędzy powstałą szkodą (jakichkolwiek rozmiarów i wartości), a zmianą stosunków wodnych na gruncie. Skoro do powstałej szkody, jak prawidłowo ustaliły organy, przyczyniły się też prace wykonane na działce R.Z. , zasadnym było nałożenie także na niego obowiązków zmierzających do usunięcia negatywnych skutków zmiany stosunków wodnych. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że już w prywatnej opinii S.S. stwierdzono (str.11), że ukształtowanie terenu na wysokości budynku gospodarczego ze spadkiem w kierunku schodów ograniczy spływ wód opadowych na teren działki nr [....] .
R.Z. podniósł także, że wizja lokalna przeprowadzona przez biegłego w dniu [....] 2008r. została przeprowadzona bez jego zawiadomienia i udziału oraz że nie sporządzono z niej protokołu. Zarzut ten wynika z braku rozróżnienia pomiędzy dowodem z oględzin, który wymaga zachowania określonych wymogów formalnych, takich jak zawiadomienie stron i sporządzenie protokołu, a wizją dokonywaną przez biegłego na potrzeby sporządzania opinii. W tym drugim przypadku nie obowiązują wymogi formalne odnoszące się do przeprowadzania dowodu z oględzin, lecz prawa strony są zabezpieczone poprzez możliwość kwestionowania ustaleń i wniosków zawartych w już sporządzonej przez biegłego opinii.
Podobnie nietrafny jest zarzut R.Z. , że organ odwoławczy nie odniósł się do treści odwołania. W ocenie Sądu Kolegium prawidłowo rozpatrzyło sprawę ponownie zgodnie z zasadą dwuinstancyjności. Ponieważ zaś odwołanie R.Z. skupiało się na podważaniu treści opinii biegłego oraz stanu faktycznego przyjętego przez organ I instancji, to SKO, uznając stan faktyczny za prawidłowy miało obowiązek uzasadnić swój pogląd o prawidłowości ustaleń Burmistrza, co jednak nie sprowadza się do ponownego szczegółowego opisania przyjętego w sprawie stanu faktycznego, co w niniejszej sprawie wobec treści odwołania musiałoby nastąpić, gdyby przyjąć postulat skarżącego za uzasadniony.
Odnośnie zarzutów podniesionych przez G.S. i J.S. , to sprowadzają się one do zakwestionowania zasadności nałożenia także na nich obowiązków zmierzających do uregulowania stosunków wodnych na działkach. Skarżący domagali się, by organy oparły się całkowicie na treści opinii biegłego J.S . Zarzuty te nie są zasadne, gdyż, jak już wskazano wyżej, organy prawidłowo przyjęły, że do zmiany stosunków wodnych przyczyniły się zarówno prace wykonane na działce państwa S. jak i na działce R.Z. , a więc nałożenie obowiązków tylko na właściciela jednej z działek, byłoby niezgodne z treścią art. 29 Prawa wodnego.
Podsumowując, stwierdzić należy, że zarzuty podniesione przez skarżących okazały się bezzasadne, zaś organy administracji na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, trafnie przyjęły, że istnieją przesłanki do zastosowania art. 29 Prawa wodnego w postaci zmiany stanu wód na przedmiotowych gruntach wywołanej pracami wykonanymi na obu sąsiadujących ze sobą działkach, a zmiana ta w sposób szkodliwy oddziaływuje na budynek gospodarczy znajdujący się na działce nr [....] .
Dlatego też należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło