II OSK 2004/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-01-04
Skład orzekający: Anna Łuczaj, Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Jerzy Siegień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, wydana po wejściu w życie nowelizacji rozporządzenia w sprawie rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, ale przed wejściem w życie nowelizacji przepisów o ochronie środowiska, może być uznana za nieważną z powodu braku przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, jeśli pierwotna decyzja środowiskowa została wydana przed nowelizacją?Ratio decidendi
Nowelizacja rozporządzenia w sprawie rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, która zwolniła niektóre inwestycje z obowiązku uzyskania decyzji środowiskowej, nie wpływa na ważność decyzji środowiskowych wydanych przed jej wejściem w życie. Organ wydający pozwolenie na budowę jest związany ostateczną decyzją środowiskową, nawet jeśli przepisy uległy zmianie. Brak przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli inwestor posiadał ważną decyzję środowiskową wydaną zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Ogólnopolskiego Stowarzyszenia [...] od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Opolskiego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Opola zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym Prawa budowlanego i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kwestionując sposób oceny oddziaływania inwestycji na środowisko oraz zgodność projektu z decyzją lokalizacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędzia del. WSA Jerzy Siegień ( spr. ) Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Ogólnopolskiego Stowarzyszenia [...] "[...]" z siedzibą w Rzeszowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 811/09 w sprawie ze skargi R. O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2009 r. sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 811/09 oddalił skargę R. O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.
Przedmiotowy wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy.
Wojewoda Opolski decyzją z dnia [...] września 2008 r., na podstawie art. 156 § 1 i 158 § 1 k.p.a.), po wszczęciu na wniosek R. O. oraz W. G. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę bezobsługowej stacji bazowej telefonii komórkowej systemu UMTS nr OPO 1023, obejmującej budowę wieży stalowej, montaż systemu anten, posadowienie szafy teletechnicznej w Opolu przy ul. [...], na działkach oznaczonych w operacie ewidencji gruntów i budynków numerem [...], odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Prezydenta Miasta Opola.
W uzasadnieniu organ wskazał, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż inwestor spełnił warunki niezbędne dla uzyskania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej, wynikające zarówno z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, z późn. zm.), jak i innych przepisów prawa, w tym ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 z późn. zm.). Przedłożony do wniosku o pozwolenie na budowę projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami zawartymi w decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia [...] kwietnia 2007 r. (zmienionej decyzją z dnia 1 sierpnia 2007 r.) określającej warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej sieci UMTS OPO 1023 w Opolu przy ul. [...].
Ponadto Prezydent Miasta Opola decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. określił [...] Spółce z o. o. środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia. Z decyzji tej wynika, że przy zaprojektowanej konfiguracji stacji, jej eksploatacja nie będzie powodować ograniczeń w użytkowaniu terenów sąsiednich, ponieważ pola o wartości gęstości mocy wynoszącej 0,1 W/m2 rozkładają się w wolnej przestrzeni i nie obejmują miejsc dostępnych dla ludzi (min. 2 metry nad kalenicą dachu). W przypadku przedmiotowej stacji pola te występują w obszarze powyżej 20 m, 24 m i 24,5 m n.p.t., w zależności od azymutu skierowania poszczególnych anten.
Wobec faktu, że inwestor spełnił obowiązki wymagane do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, właściwy organ - stosownie do art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego - nie miał podstaw do odmowy wydania takiej decyzji. Samo stwierdzenie przez skarżących, że znajdujące się w aktach sprawy obliczenia ilości promieniowania elektromagnetycznego nie odpowiadają normom Unii Europejskiej nie precyzując, jakie normy mają na uwadze wobec wydania przez Prezydenta Miasta Opola decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, nie mogą być przesłanką do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę bądź stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. W związku z powyższym Wojewoda Opolski stwierdził, że badana decyzja Prezydenta Miasta Opola z dnia [...] lutego 2008 r. nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a.
Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania R. O. od decyzji Wojewody Opolskiego z dnia [...] września 2008 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powtórzył częściowo argumentację przywołaną w rozstrzygnięciu Wojewody Opolskiego z dnia [...] września 2008 r. i uznał, że organ I instancji zasadnie odmówił stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji Prezydenta Miasta Opola. Dodatkowo organ ten odniósł się do zarzutu odwołania dotyczącego "zaniżenia norm promieniotwórczych budowanej stacji" i wyjaśnił, że kwestia ta nie może być weryfikowana w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia [...] lutego 2008 r. o pozwoleniu na budowę, gdyż dla organu administracji architektoniczno-budowlanej wiążące są ustalenia zawarte w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, wydanej w oparciu o przepisy ustawy - Prawo ochrony środowiska, po przedłożeniu przez inwestora raportu oddziaływania inwestycji na środowisko. Wbrew twierdzeniu skarżącej, decyzja Prezydenta Miasta Opola z dnia [...] czerwca 2007 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację spornego przedsięwzięcia, nie wskazuje na brak możliwości zabudowy działek sąsiednich. Ponadto Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że weryfikowana decyzja nie narusza również art. 5 Prawa budowlanego, gdyż ustalenia zawarte w tym przepisie, jakkolwiek są wiążące i muszą być uwzględniane przy interpretacji dalszych przepisów tejże ustawy, to jednak z uwagi na swój ogólny charakter nie mogą stanowić samodzielnej podstawy rozstrzygnięć administracyjnych. Tym samym powołanie się na naruszenie art. 5 Prawa budowlanego powinno wiązać się z jednoczesnym wskazaniem konkretnej normy szczegółowej. W złożonym odwołaniu R. O. takiego przepisu nie wskazała.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła R. O.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając powyższą skargę stwierdził, że nie jest ona zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Sąd podkreślił, że zasadnicze znaczenie w przedmiotowej sprawie ma ocena zaistnienia przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., przewidującej jako przyczynę stwierdzenia nieważności decyzji wydanie jej "bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa". Przy czym przez rażące naruszenie prawa w rozumieniu powołanego przepisu uważa się takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Do rażącego naruszenia prawa dochodzi więc wówczas, gdy decyzja w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa. Zgodzić się należy z organami orzekającymi w sprawie, że w niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca.
W przedmiotowej sprawie nie można mówić o naruszeniu prawa, a tym bardziej o rażącym naruszeniu prawa. W ocenie Sądu niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 32 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Powołany przepis stanowi, że pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wymaganego przepisami o ochronie środowiska. W niniejszej sprawie raport oddziaływania na środowisko został sporządzony przez osoby uprawnione. Z raportu tego wynika, że obszar, w którym występuje pole o wartościach gęstości mocy większych od dopuszczalnych znajduje się nad terenem wokół wieży, jest to obszar wolnej przestrzeni niedostępny dla ludzi. Raport ten wskazuje również, że dla przedsięwzięcia nie ma potrzeby ustanawiania obszaru ograniczonego użytkowania.
Ponadto projekt budowlany spełnia wymogi określone w decyzji o lokalizacji inwestycji Prezydenta Miasta Opola z dnia [...] kwietnia 2007 r. Organ wydający pozwolenie na budowę jest tą decyzją związany, nawet gdyby była wadliwa. Zdaniem Sądu zarzut naruszenia przez organ art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego również nie jest trafny. Powołany przepis stanowi, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przedmiotowa inwestycja jest zgodna z decyzją Prezydenta Miasta Opola z dnia [...] czerwca 2007 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Decyzja ta wiąże organ administracji architektoniczno -budowlanej.
Za niezasadne Sąd uznał twierdzenie skarżącej, że powyższa decyzja wskazuje na brak możliwości zabudowy działek sąsiednich. Eksploatacja stacji nie będzie powodować ograniczeń w użytkowaniu terenów sąsiednich, ponieważ pola rozkładają się w wolnej przestrzeni i nie obejmują miejsc dostępnych dla ludzi (min. 2 metry nad kalenicą dachu). W przypadku przedmiotowej stacji pola te występują w obszarze powyżej 20 m, 24 m i 24,5 m n.p.t. w zależności od azymutu skierowania poszczególnych anten. Nawet gdyby przedmiotowa inwestycja powodowała niemożliwość zabudowy sąsiednich działek to najpierw należałoby wzruszyć decyzję z dnia [...] czerwca 2007 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, co stanowiłoby przesłankę do wznowienia postępowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Ogólnopolskie Stowarzyszenie [...] "[...]" zarzucając naruszenie:
1) art. 7, 8, 9, 11, 77 oraz 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", poprzez uznanie, że lakoniczne wyjaśnienia oparte na nieobowiązujących przepisach są zgodne z prawem,
2) art. 32 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że ustaleń w kwestii oceny oddziaływania inwestycji nie dokonuje się na podstawie przepisów obowiązujących w dniu złożenia wniosku o pozwolenie na budowę,
3) art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez niesprawdzenie, czy określone w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia 3 kwietnia 2007 r., zmienionej w dniu 1 sierpnia 2007 r., parametry techniczne anten (typy, moce) są zgodne z wnioskiem oraz decyzją o pozwoleniu na budowę,
4) art. 135 i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez lakoniczne odniesienie się do zarzutów zawartych w skardze oraz w stanowisku Stowarzyszenia,
5) naruszenie § 4 w związku z § 5 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, poprzez nieuwzględnienie kumulacji pola elektromagnetycznego zachodzącej pomiędzy antenami sektorowymi i radiolinii oraz ze znajdującej się w bliskim sąsiedztwie innej stacji bazowej telefonii komórkowej,
6) art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez art. 21 Konstytucji RP, przez przyjęcie, że wprowadzenie ograniczeń na terenie nienależącym do inwestora jest zgodne z przepisami prawa.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca podkreśliła, że w dniu wydania pozwolenia na budowę przedmiotowa inwestycja nie była określona w § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, ponieważ przepis w takiej formie nie istniał, a ponadto moc anten jest poniżej 2000 W. Zatem § 2 rozporządzenia nie miał zastosowania w niniejszej sprawie. Sąd pominął te zarzuty bez odniesienia się do nich. Obowiązkiem Sądu jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skargi. W przypadku, gdy nie podziela on zarzutów skargi, nie można uznać za wystarczające w świetle brzmienia art. 141 § 4 p.p.s.ą. stwierdzenia, że zarzuty skargi są niezasadne, a koniecznym jest wyjaśnienie zajętego przez Sąd stanowiska wobec tych zarzutów. Powyższe miało wpływ na wynik sprawy i powinno spowodować uchylenie obu decyzji.
W kwestii naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. strona skarżąca podniosła, że Sąd nie dokonał zgodności wydanej decyzji lokalizacyjnej z wnioskiem o pozwolenie na budowę oraz z samym pozwoleniem. Miał on natomiast obowiązek wskazać typy anten, ich moce określone w decyzji lokalizacyjnej, a objęte wnioskiem o pozwolenia na budowę. Samo lakoniczne wskazanie, iż organ spełnił wymagania jest niewystarczające. WSA w Gorzowie Wielopolskim w wyroku z dnia 27 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Go 400/08 zajął stanowisko, zgodnie z którym konieczne jest konkretne wskazanie jakiego typu są to anteny, jakiej mocy i z ilu anten ma składać się planowana wieża telekomunikacyjna. Precyzyjne wskazanie w decyzji tych elementów jest niezbędne, albowiem zgodnie z art. 55 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. W ocenie strony skarżącej zasadne jest zatem dokonanie przez NSA weryfikacji stanowiska Sądu I instancji i dokonanie analizy decyzji lokalizacyjnej wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez art. 21 Konstytucji RP strona skarżąca podkreśliła, że stanowisko WSA w tej kwestii nie może być prawidłowe. Po pierwsze – WSA opiera się na nieaktualnej decyzji środowiskowej, a po drugie stanowisko tego Sądu, zgodnie z którym gdyby nawet przedmiotowa inwestycja powodowała niemożliwość zabudowy sąsiednich działek, to w najpierw należałoby wzruszyć decyzję z dnia [...] czerwca 2007 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, co stanowiłoby przesłankę do wznowienia postępowania, jest niedopuszczalne. Przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego stosuje i tym samym musi przestrzegać organ administracji budowlanej, a nie organ ochrony środowiska.
W kwestii naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. skarżący podniósł, że wyrok budzi bardzo poważne wątpliwości co do przepisów prawa, które brał pod uwagę WSA. Organ administracji budowlanej ma obowiązek stosować przepisy obowiązujące w dniu złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, czyli po dniu 31 sierpnia 2007 r. Tak więc bezspornym jest, że raport nie został sporządzony, a wyrok nawet nie wymienia kwalifikacji inwestycji obowiązującej w dniu wydania pozwolenia na budowę. WSA nie uznając nowelizacji przepisów prawa miał obowiązek wyjaśnić, dlaczego uznał, iż w dniu prowadzonego postępowania w sprawie pozwolenia na budowę organ administracji budowlanej miał obowiązek stosować nieaktualne przepisy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] Spółka z o.o. wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu natomiast bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył art. 7, 8, 9, 11, 77 oraz 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Naruszenie powyższych przepisów polegało, w ocenie strony skarżącej na pominięciu przez organy i Sąd I instancji faktu, że w dniu wydania pozwolenia na budowę przedmiotowa inwestycja nie była określona w § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573, z późn. zm.), a zatem nie wymagała przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Strona skarżąca podkreśliła, że organ administracji budowlanej ma obowiązek stosować przepisy obowiązujące w dniu złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, czyli w rozpatrywanej sprawie przepisy obowiązujące po dniu 31 sierpnia 2007 r., które dla przedmiotowej inwestycji nie wymagały sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz uzyskania decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia.
Powyższego poglądu strony skarżącej nie można podzielić. Zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wymaganego przepisami o ochronie środowiska. W rozpatrywanej sprawie w dniu wydawania pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, jak zasadnie podniesiono w skardze kasacyjnej, przedmiotowa inwestycja nie była ujęta w § 2 ust. 1 pkt 7 powołanego rozporządzenia w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko, w związku ze zmianą tego przepisu rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007 r. (Dz. U. Nr 158, poz. 1105).
Powyższa nowelizacja miała ten skutek, że w przypadku inwestycji zwolnionych z obowiązku przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, inwestor mógł wystąpić z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę bez uprzedniego obowiązku uzyskania decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia. Nie prowadzi to jednak do wniosku, że wydana dla takiej inwestycji przed wejściem w życie nowelizacji, a zatem tak jak w rozpatrywanej sprawie, decyzja określająca środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia utraciła swoją moc i nie wywołuje żadnych skutków prawnych w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Powołane wyżej rozporządzenie zmieniające z dnia 21 sierpnia 2007 r. nie zawiera przepisów przejściowych. W konsekwencji należy zatem przyjąć, że zmienione przepisy miały zastosowanie do będących w toku postępowań w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, nie miały i nie mogły natomiast mieć wpływu na wydane już w zakończonych postępowaniach administracyjnych ostateczne decyzje określające środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia. Pogląd prezentowany przez stronę skarżącą jest nie do pogodzenia z takimi wartościami, jak bezpieczeństwo prawne, pewność obrotu prawnego oraz poszanowanie praw nabytych.
Zgodnie z art. 56 ust. 9 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902, z późn. zm.), decyzja określająca środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia wiąże m. in. organ wydający pozwolenie na budowę. Na jej podstawie wnioskodawca nabył potwierdzenie zgodności z przepisami o ochronie środowiska realizacji danego przedsięwzięcia w wariancie zatwierdzonym przez właściwy organ. Organ właściwy do wydania pozwolenia na budowę przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej mógł jedynie stwierdzić fakt wydania decyzji w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, stosownie do obowiązujących w czasie jego prowadzenia przepisów o ochronie środowiska. Organ ten nie stosował natomiast, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, nieobowiązujących już przepisów i nie dokonywał ustaleń w kwestii oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, bowiem takie ustalenia zostały już dokonane we wiążącej go decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia. Nie można zatem skutecznie zarzucić naruszenia art. 32 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, a tym bardziej jego rażącego naruszenia, uzasadniającego stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Nie znajduje także uzasadnienia zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez niesprawdzenie, czy określone w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia 3 kwietnia 2007 r., zmienionej decyzją z dnia 1 sierpnia 2007 r., parametry techniczne anten (typy, moce) są zgodne z wnioskiem oraz decyzją o pozwoleniu na budowę. Wojewoda Opolski w decyzji z dnia [...] września 2008 r. podkreślił, że przedłożony do wniosku o pozwolenie na budowę projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami zawartymi w decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia [...] kwietnia 2007 r. (zmienionej decyzją z dnia 1 sierpnia 2007 r.). Powyższe stwierdzenie znajduje potwierdzenie w treści decyzji z dnia [...] kwietnia 2007 r. o ustaleniu lokalizacji budowy stacji bazowej telefonii komórkowej sieci UMTS OPO1023. Określa ona warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania oraz zabudowy terenu dla kontenera technologicznego oraz ustala wysokość wieży antenowej (28 m n.p.t.). Parametry techniczne anten (częstotliwość, moc, wysokość, na której mają zostać zainstalowane, azymuty na które zostaną skierowane) zostały określone w pkt 1.1. decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia [...] czerwca 2007 r. określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia. Porównanie tych danych z danymi zawartymi w części opisowej zatwierdzonego projektu budowlanego w pkt 1.8. (Podstawowe dane technologiczne) potwierdza pełną zgodność tych danych, co przesądza w konsekwencji o bezzasadności zarzutu naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Przy czym naruszenie tego przepisu mogłoby nastąpić jedynie w przypadku jego błędnego zastosowania w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a., w sytuacji stwierdzenia braku zgodności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji z zatwierdzonym w pozwoleniu na budowę projektem budowlanym, a nie jak podnosi się w skardze kasacyjnej, stwierdzenia samego faktu niesprawdzenia przez właściwy organ tej zgodności. Uchybienie powyższe mogłoby być ewentualnie rozważane jedynie w zakresie drugiej podstawy do wniesienia skargi kasacyjnej, zawartej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszenia przepisów postępowania.
Na ocenę zasadności powyższego zarzutu nie może mieć również znaczenia powołana w skardze kasacyjnej ocena prawna zawarta w wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Go 400/08. Zakres kontroli tego Sądu dotyczący decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji jest bowiem całkowicie odmienny od zakresu kontroli sądowoadministracyjnej dokonanej w rozpatrywanej sprawie, odnoszącej się do decyzji podjętej w trybie nadzwyczajnym, w ramach którego właściwy organ ma obowiązek sprawdzić czy wydane w trybie zwykłym pozwolenie na budowę nie zawiera wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że organ udzielający pozwolenia na budowę nie naruszył § 4 w związku z § 5 pkt 1 lit. b powołanego rozporządzenia w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko, poprzez nieuwzględnienie kumulacji pola elektromagnetycznego zachodzącej pomiędzy antenami sektorowymi i radiolinii oraz ze znajdującej się w bliskim sąsiedztwie innej stacji bazowej telefonii komórkowej. Organ ten był związany ustaleniami obowiązującej decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia [...] czerwca 2007 r. określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, która w pkt 2.2. stwierdza jednoznacznie, że w rozpatrywanym obszarze oddziaływania stacji nie ma zlokalizowanych anten w ramach stacji bazowych innych operatorów. Podnosząc zarzut nieuwzględnienia kumulacji pola elektromagnetycznego w skardze kasacyjnej powołano się jedynie na stację bazową telefonii komórkowej znajdującą się w bliskim sąsiedztwie budowanej stacji bazowej bez jakiegokolwiek udokumentowania tego faktu, co dodatkowo przesądza o jego bezskuteczności.
Nie może mieć również znaczenia w rozpatrywanej sprawie powołanie się przez stronę skarżącą na ocenę prawną zawartą w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 25 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Po 13/09, wyrażoną w odmiennym stanie faktycznym. Sąd w wyroku tym uchylił pozwolenie na budowę wydane w trybie zwykłym w związku z nieustaleniem pełnego stanu faktycznego sprawy.
Zarzut natomiast strony skarżącej, że w przedmiotowej sprawie WSA w Warszawie "nie miał obowiązku zastępować organów w kwestii ustalania stanu faktycznego w oparciu o wszystkie obowiązujące przepisy", jest błędny. Dokonanie przez Sąd I instancji oceny czy dana okoliczność została dostatecznie stwierdzona w świetle zgromadzonych w aktach sprawy dowodów, nawet jeżeli organ nie odniósł się do tej kwestii w zaskarżonej decyzji, nie daje podstaw do przyjęcia, że Sąd w takim przypadku "wyręcza organ w kwestii ustalania stanu faktycznego". Nie przeprowadził on bowiem nowych dowodów w sprawie, ale dokonał kontroli zgodności wydanej decyzji z prawem, mając na uwadze materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy.
Podkreślić należy przy tym, że zawarty w art. 133 § 1 p.p.s.a. obowiązek orzekania przez sąd administracyjny na podstawie "akt sprawy", nie wyłącza w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wbrew sugestii strony skarżącej, możliwości przeprowadzenia przez sąd uzupełniającego postępowania dowodowego (zagadnienie to reguluje art. 106 § 3 p.p.s.a), czy też wzięcia pod uwagę faktów powszechnie znanych, nawet w przypadku niepowołania się na nie przez strony (zagadnienie to reguluje art. 106 § 4 p.p.s.a.). Dokonywanie przez Sąd ustaleń faktycznych jest zatem w pewnym zakresie dopuszczalne, jeżeli jest uzasadnione celem postępowania sądowoadministracyjnego i ma za zadanie umożliwić sądowi dokonanie oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd administracyjny, jako nie dokonujący kontroli in merito, nie może natomiast przeprowadzać środków dowodowych i dokonywać ustaleń, które miałyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją, czego w rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji nie dokonał.
Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego i art. 21 Konstytucji RP, poprzez przyjęcie, że wprowadzenie ograniczeń na terenie nienależącym do inwestora jest zgodne z przepisami prawa, nie znajduje potwierdzenia w decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę bezobsługowej stacji bazowej telefonii komórkowej. W skardze kasacyjnej nie sprecyzowano przy tym jakie ograniczenia skarżący miał na uwadze. Ponadto, jak wynika z pkt 2.3. decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia strefa, w której nastąpi przekroczenie dopuszczalnego poziomu elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego nie obejmuje miejsc dostępnych dla ludzi ani zabudowy mieszkaniowej. Pola o wymienionej w decyzji mocy rozkładają się w tzw. "wolnej przestrzeni".
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 135 i 141 § 4 p.p.s.a. poprzez lakoniczne ustosunkowanie się do zarzutów skarżących stwierdzić należy, że w myśl tego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Co prawda uzasadnienie kontrolowanego wyroku nie w pełni wyjaśnia podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia w odniesieniu do zawartych w skardze zarzutów, nie miało to jednak, jak wykazano wyżej, wpływu na wynik sprawy.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło