I FSK 408/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-01-13
Skład orzekający: Marek Kołaczek, Krzysztof Stanik, Roman Wiatrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak wskazania w decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki na członka zarządu, że odpowiedzialność ta ma charakter solidarny z innymi członkami zarządu, stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego, które obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak wyraźnego wskazania w decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności na członka zarządu, że odpowiedzialność ta ma charakter solidarny z innymi członkami zarządu, nie stanowi wystarczającej podstawy do uchylenia tej decyzji. Solidarna odpowiedzialność członków zarządu wynika z mocy samego prawa (art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej), a jej wskazanie w decyzji ma charakter informacyjny. Niemniej jednak, sąd pierwszej instancji prawidłowo uchylił zaskarżony wyrok, ponieważ skarżąca nie miała pełnej świadomości solidarnego charakteru odpowiedzialności, co mogło naruszyć jej interes w zakresie ewentualnych roszczeń regresowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności D. K. za zaległości podatkowe spółki J. Sp. z o.o. w podatku VAT. Organ podatkowy przeniósł odpowiedzialność na D. K. jako wiceprezesa zarządu, powołując się na bezskuteczność egzekucji wobec spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na brak orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności D. K. z innymi członkami zarządu. Dyrektor Izby Skarbowej złożył skargę kasacyjną, kwestionując zasadność uchylenia wyroku.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Zasądził od D. K. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 370 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędzia NSA Krzysztof Stanik (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Roman Wiatrowski, Protokolant Dariusz Rosiak, po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Kr 998/09 w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 14 kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2002 r, styczeń 2003 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, 2) zasądza od D. K. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 370 zł (słownie: trzysta siedemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 998/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w sprawie ze skargi D. K., uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 14 kwietnia 2009 r., w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2002 r. i styczeń 2003 r.
Z przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji stanu sprawy wynikało, że wymienione powyżej zaległości podatkowe dotyczyły spółki J. Sp. z o.o. z/s w J., w której skarżąca w okresie od 23 lipca 2002 r. do 19 marca 2003 r. pełniła funkcję wiceprezesa zarządu.
Przeniesienie odpowiedzialności na D. K. nastąpiło na mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K., który wskazując motywy swojego orzeczenia stwierdził, że egzekucja prowadzona wobec spółki okazała się bezskuteczna, gdyż podmiot ten wyprowadził się z miejsca prowadzenia działalności i nie pozostał tam żaden majątek ruchomy do niego należący.
W odwołaniu skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60, ze zm.), przedwczesne oraz niedopuszczalne wydanie decyzji.
Wymienioną na wstępie zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu przywołał treść art. 116 Op stwierdzając, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym obowiązuje pogląd, iż sens przesłanek określonych w tym przepisie sprowadza się do tego, że orzekając o odpowiedzialności organ podatkowy obowiązany jest wykazać jedynie okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązani podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji skierowanej do jej majątku. Ciężar wykazania jakiejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu.
Organ odwoławczy podkreślił, że w toku postępowania egzekucyjnego skierowano zajęcia do wierzytelności z rachunków bankowych, jak również innych wierzytelności. Spółka nie posiadała majątku nieruchomego. Jednocześnie Sąd Rejonowy dla K. Wydział Gospodarczy postanowieniem z dnia 24 października 2008 r., sygn. akt VIII GU 31/08/S oddalił wniosek spółki z dnia 30 kwietnia 2008 r. o wszczęcie postępowania upadłościowego. Organ stwierdził ponadto, że właściwy czas do wszczęcia postępowania upadłościowego, który uwolniłby skarżącą od przeniesienia zobowiązania podatkowego, to czas odpowiedni ze względu na ochronę wierzycieli. Za taki czas nie może być uznana chwila, w której pasywa przewyższają aktywa i z tej przyczyny dłużnik nie posiada już dostatecznych środków na spłatę zobowiązań. Tymczasem analizując akta sprawy, zważywszy na istniejące dane bilansowe spółki oraz okoliczności powstania przedmiotowych zobowiązań podatkowych, przesłanki obligujące zarząd do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości zaistniały, w ocenie organu, już co najmniej w styczniu 2003 r. Przedłożone przez skarżącą zaświadczenie z 18 października 2005 r. wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K., z którego wynikał brak zaległości podatkowych spółki na dzień 18 października 2005 r., nie stanowił potwierdzenia, że spółka prawidłowo rozliczała swoje zobowiązania podatkowe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie D. K. domagała się uchylania zaskarżonej decyzji w całości i umorzenia postępowania, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając jej:
1. naruszenie art. 116 Op, poprzez jego wadliwą wykładnię, gdyż strona nie ponosi winy za brak zgłoszenia wniosku o upadłość już w 2003 r., w sytuacji, gdy decyzja ostateczna ustalająca zobowiązanie za ten rok zapadła dopiero 15 października 2008 r., co stanowiło dopiero ewentualną podstawę do zgłoszenia wniosku o upadłość. Wniosek o upadłość spółki został złożony 30 kwietnia 2008 r., a więc w prawidłowym czasie;
2. naruszenia art. 121 Op, poprzez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności z naruszeniem zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia w skarżonej decyzji, jak i w toku prowadzonego postępowania okoliczności mających istotny wpływ na wydanie decyzji, w szczególności nie mógł przedstawić stosownych dowodów potwierdzających podnoszone przezeń okoliczności, a ustalenia zawarte w skarżonej decyzji mają charakter dowolny;
3. naruszenie zasady wyrażonej w art. 122 Op, stosownie do której organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz załatwienia sprawy, w szczególności na skutek niewyjaśnienia:
- czy w 2003 r. rzeczywiście istniały przesłanki do zgłoszenia wniosku o upadłość spółki;
- brak wskazania ostateczności decyzji ustalających podatek;
- kiedy dokładnie powstały zobowiązania podatkowe;
- kiedy spółka powinna zgłosić wniosek o upadłość (w 2003 czy w 2008 roku);
- dokładnego zbadania treści wydanych decyzji ustalających zobowiązania podatkowe, w sytuacji gdy są one pomiędzy sobą sprzeczne, gdyż organy podatkowe stwierdziły ze ten sam obrót jest fikcyjny dla potrzeb podatku VAT, a rzeczywisty dla potrzeb podatku akcyzowego;
4. naruszenie art. 187 § 1 Op, poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niekompletnym materiale dowodowym, jak również poprzez Niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, w szczególności na skutek zaniechania dokładnego ustalenia danych finansowych spółki i arbitralne stwierdzenie, że konieczność zgłoszenia wniosku o upadłość spółki istniała już w 2003 r., przez co naruszono również art. 191 Op;
5. naruszenie art. 210 § 4 Op w zakresie wymaganych elementów, które powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji, poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób pozwalający na ustalenie na jakich dowodach organ oparł skarżone decyzje i dlaczego nie dał wiary poszczególnym dowodom przedstawionym przez stronę, w szczególności poprzez brak wyjaśnienia oraz podanie podstawy prawnej wydanych decyzji albo powołanie się na przepisy nieobowiązujące tj. rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wskazując na motywy uznania skargi za zasadną Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zasługuje ona na uwzględnienie jednakże z innych powodów niż zostały w niej podniesione.
Sąd podkreślił, że organ pierwszej instancji orzekł o odpowiedzialności skarżącej, jako członka zarządu spółki w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami, nie określając, iż skarżąca ponosi odpowiedzialność solidarną wraz z innymi członkami zarządu. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się jedynie na treść art. 116 Op, jednak nie wymienił z jakimi innymi członkami zarządu skarżąca ponosi solidarną odpowiedzialność. Nie uczynił tego również organ odwoławczy, poprzestając na stwierdzeniu, że skarżąca była w okresie od dnia 23 lipca 2002 r. do 19 marca 2003 r. wiceprezesem spółki. Sąd podkreślił, że w tym samym okresie funkcję wiceprezesa pełniła także I. W., a nadto w powołanym okresie prezesem spółki był W. G.
Sąd zaznaczył, że organy podatkowe nie wskazały, iż w stosunku do pozostałych członków zarządu toczyły się odrębne postępowania w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Natomiast na etapie postępowania sądowego skargi wszystkich członków spółki były rozpoznawane jednocześnie (na jednej wokandzie) stąd Sąd uzyskał informację, że przeciwko innym członkom zarządu toczyło się postępowanie administracyjne, a następnie postępowanie sądowoadministracyjne.
Sąd zwrócił uwagę na brak jednolitej linii orzeczniczej sądów administracyjnych w kwestii sposobu prowadzenia postępowań w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki na członków zarządu na podstawie art. 116 Op. Część bowiem sądów opowiadało się za takim rozumieniem art. 116 § 1 Op, które nakazywałoby organom objąć postępowaniem podatkowym dotyczącym odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki wszystkich członków jej zarządu odpowiedzialnych wobec siebie solidarnie za zobowiązanie spółki. Pozostała część sądów administracyjnych opowiadała się za koncepcją, zgodnie z którą w ramach art. 116 § 1 Op brak jest podstaw prawnych do prowadzenia jednego postępowania w stosunku do wszystkich solidarnie odpowiedzialnych członków zarządu spółki kapitałowej.
Sąd zwrócił zatem uwagę na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2009 r., sygn. akt I FPS 4/08, zgodnie z którą "przepis art. 116 § 1 Op nakłada obowiązek na organ podatkowy do prowadzenia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. wobec wszystkich osób mogących ponosić taką odpowiedzialność".
Powołując się na obszerne fragmenty uzasadnienia uchwały Sąd pierwszej instancji stwierdził, że obowiązek wszczęcia postępowania względem wszystkich osób, które mają ponosić odpowiedzialność solidarną wynika z art. 107 § 1, art. 116 § 1 oraz art. 133 Op w kontekście zasady prawdy obiektywnej z art. 122 Op. Nakaz ów potwierdza art. 108 § 1 Op, który uzależnia odpowiedzialność osób trzecich od podjęcia w tym przedmiocie decyzji. Sąd podkreślił ponadto, że sam fakt, iż postępowanie przeciwko skarżącej o przeniesienie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki nie było prowadzone przeciwko wszystkim członkom zarządu jednocześnie, nie stanowił podstawy do uchylania zaskarżonych decyzji, jednak fakt, że w decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności na skarżącą za zaległości podatkowe spółki nie wyrzeczono o solidarnej odpowiedzialności skarżącego wraz z innymi członkami zarządu tj. I. W. i W. G. stanowiło już takie naruszenie przepisów prawa materialnego, które obligowało sąd do uchylenia zaskarżanej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Zdaniem Sądu, w trybie powołanych powyżej przepisów prawa, w szczególności art. 116 i art. 108 § 1 Op organ pierwszej instancji powinien orzec o odpowiedzialności solidarnej wszystkich wskazanych z imienia i nazwiska byłych członków zarządu spółki za - określone co do wielkości za dany okres rozliczeniowy - zaległości podatkowe spółki. A dopóki decyzja taka wobec osób trzecich nie zostanie wydana, nie można stosować do tych osób zasad o odpowiedzialności solidarnej z art. 366 kodeksu cywilnego.
Na powyższe orzeczenie Dyrektor Izby Skarbowej, działający za pośrednictwem pełnomocnika – radcy prawnego, złożył skargę kasacyjną, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Jako podstawy kasacyjne organ powołał:
1) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 116 § 1 Op, polegającą na przyjęciu jego naruszenia, poprzez brak wyrzeczenia w decyzji, wydanej w trybie tego przepisu, o solidarnej odpowiedzialności wszystkich wskazanych z imienia i nazwiska byłych członków zarządu spółki za jej zaległości podatkowe.
W ocenie organu, Sąd niezasadnie uchylił decyzję z powodu naruszenia tegoż przepisu w sytuacji, gdy solidarna odpowiedzialność członków zarządu spółki wynika z mocy samego prawa tj. art. 116 § 1 Op.
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego w postaci art. 116 § 1 i art. 108 § 1 Op oraz stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, a to art. 122 i art. 133 Op, mimo, że organ tych przepisów nie naruszył.
W uzasadnieniu organ powołał się na wyrok NSA z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt I FSK 982/07, z którego wynikało, iż brak wskazania w decyzji, że przeniesiona odpowiedzialność ma charakter solidarny nie może stanowić wystarczającej podstawy do uchylenia orzeczenia w tym przedmiocie.
Organ dodał, że w przypadku spółki J. sp. z o.o. nie zaniechano orzeczenia o odpowiedzialności pozostałych członków jej zarządu, a zatem spełniono wymóg, który wynikał z treści podnoszonej przez Sąd pierwszej instancji uchwały. Co więcej podjęte wobec członków zarządu decyzje wpisują się w reżim odpowiedzialności solidarnej, kształtowanej przepisami kodeksu cywilnego, a to daje dłużnikom gwarancję realizacji ewentualnych roszczeń regresowych.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdził co następuje:
Skarga kasacyjna jest zasadna.
Mając na względzie przedstawioną wyżej ocenę zauważyć należy w punkcie wyjścia niniejszych rozważań, że przedmiot sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do tego, czy brak w decyzjach organów jakiejkolwiek informacji na temat solidarnego charakteru odpowiedzialności z pozostałymi członkami zarządu stanowi naruszenie art. 116 § 1 O.p. i czy to naruszenie ma wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się do tej materii, w kontekście przedstawionych zarzutów stwierdzić przede wszystkim trzeba, że obszernie cytowana w zaskarżonym wyroku uchwała NSA z dnia 9 marca 2009 r., sygn. akt I FPS 4/08, nie dawała podstaw do stwierdzenia, że skoro w decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności na skarżącą za zaległości podatkowe spółki nie wyrzeczono o solidarnej odpowiedzialności skarżącego wraz z innymi członkami zarządu, tj. I. W. i W. G., to w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które obligowało sąd do uchylenia zaskarżanej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
NSA w powołanej uchwale kwestii takich nie badał, skupiając się wyłącznie na obowiązku wszczęcia i prowadzenia postępowania względem każdego członka zarządu oraz koniecznością prowadzenia jednego postępowania względem wszystkich członków.
Niezależnie od powyższego należy podkreślić, że zasadnicza kwestia sporna w rozpoznawanej sprawie, a mianowicie brak wyrzeczenia w zaskarżonej decyzji, o solidarnej odpowiedzialności wszystkich wskazanych z imienia i nazwiska byłych członków zarządu stanowiła już przedmiot rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego tyle, że w wyroku z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt I FSK 982/07 (publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W wyroku tym stwierdzono, że orzeczona odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki jest odpowiedzialnością solidarną z pozostałymi członkami tego zarządu i wynika z mocy samego prawa, a mianowicie z art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60, ze zm.), stanowiącego, że za zaległości podatkowe spółki (...) odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu (...). NSA przy tym zauważył, że ten sam reżim odpowiedzialności odnosi się także do relacji członka zarządu ze spółką, stosownie do art. 107 § 1 Op, albowiem mamy tutaj do czynienia z podwójną solidarnością - po pierwsze, między podatnikiem (w tym wypadku spółką z o.o.) a zobowiązanymi osobami trzecimi (członkami zarządu spółki), a po drugie, między samymi członkami zarządu. Skoro zatem solidarność wynika wyraźnie z przepisu prawa, to wskazanie jej w decyzji orzekającej o odpowiedzialności członka zarządu spółki, o której mowa w art. 116 Op, ma wyłącznie charakter informacyjny. Dlatego brak wyraźnego stwierdzenia w rozstrzygnięciu decyzji, że dany członek zarządu spółki odpowiada solidarnie z pozostałymi członkami tego zarządu (i ze spółką) za zaległości spółki nie może stanowić wystarczającej podstawy uchylenia tej decyzji.
W innym wyroku z dnia 16 stycznia 2011 r. sygn. akt I FSK 328/10 (publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny, mimo że badał kwestię odpowiedzialności podatkowej nabywcy przedsiębiorstwa – jako osoby trzeciej to jednak w uzasadnieniu powyższego orzeczenia zawarł tezy, które bezpośrednio lub przez odpowiednie zastosowanie przystają do realiów rozpoznawanej sprawy.
NSA stwierdził bowiem, że przepisy Op w zakresie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich we wszystkich wypadkach przewidują solidarną odpowiedzialność majątkową tych osób wraz z podatnikiem. Przy czym ustawodawca zastosował różne techniki legislacyjne. Przykładowo w analizowanym przepisie art. 112 § 1 Op ustawodawca wprost określił, że nabywca przedsiębiorstwa ponosi odpowiedzialność solidarną z podatnikiem. Podobnie uregulowano odpowiedzialność byłego małżonka (art. 110 § 1 Op), członków rodziny podatnika (art. 111 § 1 Op), pomocnika (art. 113 Op), dzierżawcy lub użytkownika nieruchomości (art. 114a Op), wspólnika spółki osobowej (art. 115 § 1 Op), gwaranta lub poręczyciela (art. 117a Op). W tych normach prawnych expressis verbis wskazano, że osoba trzecia ponosi solidarną odpowiedzialność wraz z podatnikiem. Natomiast odmienną technikę legislacyjną zastosowano w odniesieniu do odpowiedzialności członka zarządu spółki kapitałowej (art. 116 Op), czy członków organów zarządzających osoby prawnej (art. 116a Op). W treści tych przepisów wprost nie określono, że odpowiedzialność tych osób trzecich jest solidarna z odpowiedzialnością podatnika. Taki zapis zawarto w art. 107 § 1 Op, który stanowi, że w przypadkach i w zakresie przewidzianych w niniejszym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Zatem w tych wszystkich wypadkach solidarna odpowiedzialność wynika z konkretnego przepisu ustawy nie zaś z decyzji orzekającej odpowiedzialność.
Reasumując NSA uznał, że nie ma żadnych wątpliwości interpretacyjnych co do, wynikającej z ustawy, odpowiedzialności solidarnej wymienionych podmiotów. Również, przy takiej redakcji decyzji, osoba trzecia nie będzie miała trudności prawnych w zakresie dochodzenia ewentualnych roszczeń regresowych, gdyż źródłem odpowiedzialności solidarnej jest ustawa a nie wyłącznie decyzja.
Podzielając powyższe poglądy nie sposób jednak nie dostrzec, że w powołanej sprawie I FSK 982/07 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił wszakże, iż mimo braku wyrzeczenia solidarnego charakteru odpowiedzialności w zaskarżonej decyzji, organ stosowną informację na ten temat zamieścił w pisemnych motywach rozstrzygnięcia. Tym samym wykluczył potencjalną możliwość naruszenia gwarancji realizacji ewentualnych roszczeń regresowych, w sytuacji mało prawdopodobnej, aczkolwiek możliwej, w której adresat decyzji nie byłby świadomy solidarnego charakteru orzeczonej odpowiedzialności z pozostałymi członkami zarządu. Wynikający z ustawy, solidarny charakter odpowiedzialności może bowiem nie stanowić w pewnych, wyjątkowych okolicznościach faktycznych, wystarczającej gwarancji, gdyż strona ma prawo zakładać, że pozostali członkowie zarządu, niewskazani z imienia i nazwiska chociażby w uzasadnieniu decyzji, uwolnili się od odpowiedzialności w sposób przewidziany w ustawie i tłumaczyć w ten sposób nie podjęcie działań mających na celu zaspokojenie jej roszczeń.
W związku z tym trzeba podkreślić, że uwagi Sądu pierwszej instancji w kwestii braku w decyzjach organów jakiejkolwiek informacji na temat solidarnego charakteru odpowiedzialności z pozostałymi członkami zarządu nie były całkowicie bezpodstawne, albowiem rzeczą pożądaną jest aby informacja w tym zakresie była w sposób jednoznaczny oznajmiona adresatowi decyzji w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za cudzy dług. Nie mniej jednak należy zauważyć, że z okoliczności sprawy wynika, iż skarżąca miała pełną świadomość, że za zaległości podatkowe spółki J. odpowiada solidarnie wraz z W. G. oraz I. W., o czym świadczy chociażby fakt, że w postępowaniu odwoławczym była wraz z tymi osobami reprezentowana przez tego samego pełnomocnika, a następnie sprawy ze skarg wymienionych osób odbywały się na jednym posiedzeniu Sądu pierwszej instancji oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. W konsekwencji zatem uznać trzeba, że interes skarżącej w kwestii ewentualnych roszczeń regresowych, mimo braku informacji w decyzjach na temat osób współodpowiedzialnych za zaległości podatkowe, nie jest obecnie zagrożony, w związku z czym należało podzielić argumentację kasatora i uznać oba postawione zarzuty za usprawiedliwione.
Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny w myśl art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 popsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło