II OSK 1818/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bożena Walentynowicz po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadmiinistracyjnej skargi kasacyjnej E. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt IV SAB/Po 30/09 o odrzuceniu skargi E. W. na bezczynność Wojewody W. w przedmiocie niewydania decyzji postanawia: oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 23 września 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej ppsa, odrzucił skargę E. W. na bezczynność Wojewody W. w przedmiocie niewydania decyzji. Orzeczenie to zapadło w następujących okolicznościach. Prawomocnym wyrokiem z dnia 3 września 2008 r. - VII SA/Wa 815/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] 2008 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody W. z [...] 2008 r. zalecił, by Wojewoda - rozpatrując ponownie wniosek o stwierdzenie nieważności - zajął się wyjaśnieniem legitymacji materialnoprawnej E. W. Pismem z [...] 2009 r. J. K. - pełnomocnik E. W. w postępowaniu administracyjnym, wezwał Wojewodę do wykonania wyroku WSA w Warszawie z dnia 3 września 2009 r. - VII SA/Wa 815/08. W odpowiedzi Wojewoda wskazał: dzień [...] 2009 r. jako datę otrzymania akt sprawy i poinformował, że sprawa zostanie rozpatrzona w terminie 30 dni od dnia wysłania zapytania o dowód potwierdzający, że E. W. jest stroną postępowania. Decyzją z [...] 2009 r. Wojewoda W. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty K. z [...] 2002 r. Pismem z [...] 2009 r. pełnomocnik E. W., radca prawny G. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w związku z bezczynnością Wojewody po wyroku WSA w Warszawie z dnia 3 września 2008 r. Pełnomocnik wniósł o: wymierzenie grzywny Wojewodzie; wydanie orzeczenia o istnieniu obowiązku wydania decyzji załatwiającej sprawę żądania strony stwierdzenia nieważności decyzji Starosty K. o pozwoleniu na budowę nr [...] z [...] 2002 r.; zasądzenie kosztów postępowania od Wojewody na rzecz Skarżącej. Pełnomocnik wskazał na naruszenie prawa, tj.: art. 35 § 1, art. 37 § 1 kpa w związku z art. 154 § 1 kpa. W uzasadnieniu podał, że mimo wezwania Wojewody do załatwienia sprawy (wykonania wyroku) i dwukrotnego wyznaczenia sobie przez organ terminu do załatwienia sprawy - sprawa nie została załatwiona. Radca prawny G. W. wniósł jednym pismem- datowanym [...] 2009 r.- w istocie dwie skargi, zarejestrowane przez Sąd pod dwiema sygnaturami: IV SAB/Po 30/09 i IV SA/Po 452/09. Skarga na bezczynność i skarga o wymierzenie organowi grzywny, są odrębnymi skargami, które nie mogą być rozpatrzone w jednym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 1 września 2009 r. - IV SA/Po 452/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za niewykonanie wyroku WSA w Warszawie w sprawie VII SA/Wa 815/08. Sąd wskazał, że skarga o wymierzenie organowi grzywny jest skargą w odrębnej sprawie, samodzielnej ze względu na podstawy prawne. Sąd odrzucił skargę wobec braku wpisu stałego od skargi wniesionej przez pełnomocnika, będącego radcą prawnym. [...] 2009 r. pełnomocnik wniósł skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 1 września 2009 r., która została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 października 2009 r., sygn. akt (II OSK 1685/09). Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznał, iż skarga na bezczynność Wojewody W. podlega odrzuceniu. Wobec tego, że każda ze skarg podlegała odrębnemu wpisowi stałemu i wniesione zostały przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, na pełnomocniku spoczywał obowiązek opłacenia bez wezwania każdej ze skarg w wysokości- odpowiednio- określonej w § 2 ust. 1 pkt 6 oraz § 2 ust. 6 rozporządzenia, ze wskazaniem kategorii sprawy, w której każdy z wpisów uiścił. Wyraźne wskazanie w przelewie z [...] 2009 r. "Tytuł: wpis od skargi z [...] 2009 r. na bezczynność Wojewody W. po wyroku WSA w Warszawie Skarżący E. W.", załączonym przez profesjonalistę radcę prawnego G. W. do pisma z [...] 2009 r. (art. 65 § 1 kc), nakazywały wpis ten potraktować jako wpis od skargi na bezczynność organu administracji publicznej. Jednoznaczne oświadczenie woli profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym, zawarte w skardze kasacyjnej z [...] 2009 r., nakazało Sądowi przyjąć, że przed wniesieniem skargi na bezczynność, "takiego zażalenia strona skarżąca nie wniosła" (k. 31v akt IV SAB/Po 30/09). Na Sądzie nie spoczywał obowiązek wyjaśnienia wątpliwości co do charakteru skargi z [...] 2009 r., skoro pochodziła ona od profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym; takie wątpliwości wiązać się bowiem mogą jedynie z oświadczeniem woli pochodzącym od podmiotu, który nie jest profesjonalistą (k. 2 w zw. z k. 31 v akt IV SAB/Po 30/09). Sąd I instancji wskazał, że wniesienie skargi na bezczynność organu jest możliwe wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 kpa, bowiem zażalenie, o którym mowa w tym przepisie, jest równoznaczne ze środkiem odwoławczym rozumieniu art. 52 § 1 ppsa. Sąd zaznaczył, także, iż wywiedzenie skargi na bezczynność [...] 2009 r., w sytuacji, gdy Wojewoda W. 2009 r. rozstrzygnął o żądaniu decyzją, w przypadku merytorycznego badania skargi, prowadziłoby do oddalenia skargi na bezczynność. Na powyższe rozstrzygniecie Sądu skargę kasacyjną wniosła E. W. reprezentowana przez tego samego pełnomocnika, zaskarżając w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżąca wniosła o: - uchylenie w całości orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Poznaniu, -o zasądzenie a jej rzecz niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego w wysokości 460 zł. Jako podstawę skargi kasacyjnej strona wskazała: - art. 174 pkt 2 w związku z art. 52 § 2, art. 57 p 3, art. 58 § 1 pkt 6, art. 58 §3 i art. 221 ppsa poprzez wadliwą ocenę WSA w Poznaniu, że radca prawny wniósł pismem z dnia 28 kwietnia 2009 r. dwie skargi, - art. 174 pkt 2 w związku z art. 67 § 5, art. 69, art. 70 i art. 91 § 2 ppsa [rzez ich niezastosowanie – skarżąca nie została bowiem zawiadomiona o rozprawie, gdyż na wskazany przez pełnomocnika adres do korespondencji nie wpłynęło żadne zawiadomienie o terminie rozprawy, która odbyła się w dnu 23 września 2009 r., - art. 174 pkt 2 w związku z art. 141 § 4 ppsa przez przedstawienie stanu sprawy w niewłaściwy sposób. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, skarżąca rozwinęła prawną analizę zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 154 § 1 ppsa - w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Mając na uwadze treść wniesionej przez E. W. skargi należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu właściwie uznał, że zamiarem skarżącej było zarówno żądanie wymierzenia grzywny organowi jak i stwierdzenie jego bezczynności. Skarga została zatytułowana jako dotycząca bezczynności Wojewody W. po wyroku WSA w Warszawie, a w żądaniach tej skargi wniesiono w pkt 1 o wymierzenie grzywny Wojewodzie W. a w pkt 2 o wydanie orzeczenia o istnieniu obowiązku wydania decyzji załatwiającej sprawę żądania strony stwierdzenia nieważności decyzji Starosty K. o pozwoleniu na budowę. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł profesjonalny pełnomocnik – radca prawny, skarżąca mogła przy dokonywaniu czynności procesowych korzystać z pomocy pełnomocnika, co wynika z treści pełnomocnictwa. W odniesieniu do zarzutu skargi kasacyjnej, jakoby skarżąca nie została zawiadomiona o terminie rozprawy, zauważyć należy, iż takie zawiadomienie z [...] 2009 r., wpłynęło na adres pełnomocnika wielokrotnie wskazywany w aktach sprawy, a także w samym pełnomocnictwie, ponadto pełnomocnik osobiście potwierdził odbiór powyższego zawiadomienia w [...] 2009 r. (zwrotka i zawiadomienie – k. 27 i 28 akt WSA w Poznaniu). Na marginesie zauważyć jedynie należy, iż pismem z [...] 2009 r. Sąd I instancji, zwrócił się z zapytaniem do pełnomocnika skarżącej, czy w związku z wydaniem decyzji przez Wojewodę W. z [...] 2009 r., podtrzymuje on skargę na bezczynność Wojewody w przedmiocie niewydania decyzji (k. 22, 23 i 24 akt WSA). Sąd I instancji słusznie wskazał, iż przed wniesieniem skargi na bezczynność Wojewody strona miała zgodnie z art. 37 § 1 powinna wnieść zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie (na brak wniesienia takiego zażalenia wskazuje także oświadczenie pełnomocnika zawarte w skardze – k. 31 akt WSA). W orzecznictwie przyjęto, iż "Warunkiem wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność naczelnego organu administracji państwowej jest uprzednie złożenie zażalenia w trybie art. 37 kpa. Niezłożenie takiego zażalenia stanowi brak formalny skargi, skutkujący jej odrzucenie" (postanowienie NSA z dnia 17 października 1997 r., IV SAB 31/97, OSP 1998, z. 10, poz. 185 z glosą B. Adamiak). W myśl art. 52 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego można wnieść dopiero po uprzednim wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich (§ 1). Przez "wyczerpanie środków zaskarżenia" ustawodawca rozumie sytuację, w której nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). W związku z niewyczerpaniem trybu przewidzianego w art. 37 kpa i niewniesieniem przez profesjonalnego pełnomocnika zażalenia przed wniesieniem skargi na bezczynność Wojewody, zaistniała przesłanka do odrzucenia skargi przez Sąd I instancji zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 2 ppsa. Z tego względu na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną należało oddalić.