I SA/Bk 257/09
WyrokWSA w Białymstoku2009-09-25
Skład orzekający: Wojciech Stachurski, Sławomir Presnarowicz, Urszula Barbara Rymarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy błędy formalne świadectwa pochodzenia EUR.1, takie jak nieznaczne różnice w wymiarach dokumentu lub poprawki w pieczęci, stanowią wystarczającą podstawę do odmowy zastosowania preferencyjnej stawki celnej i retrospektywnego zaksięgowania należności celnych, czy też organ celny powinien przeprowadzić dalszą weryfikację autentyczności dokumentu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące świadectw pochodzenia EUR.1, odrzucając dokument wyłącznie z powodu błędów formalnych, bez przeprowadzenia wymaganej weryfikacji jego autentyczności. Błędy formalne, zwłaszcza te wynikające z nieznacznych różnic wymiarowych lub poprawek, nie powinny automatycznie prowadzić do odrzucenia świadectwa, jeśli nie wzbudzają wątpliwości co do poprawności oświadczeń. Ponadto, Sąd wskazał, że retrospektywne zaksięgowanie należności celnych jest niedopuszczalne, gdy niezaksięgowanie wynika z błędu organów państwa trzeciego, który nie mógł zostać racjonalnie wykryty przez importera działającego w dobrej wierze.Stan faktyczny
Spółka dokonała zgłoszenia celnego towaru (odpadów tytoniu) z Ugandy, stosując preferencyjną stawkę celną 0% w oparciu o świadectwo przewozowe EUR.1. Organy celne odmówiły zastosowania preferencji, stwierdzając, że świadectwo EUR.1 nie spełnia wymogów technicznych (nieznaczne różnice wymiarowe, poprawki w pieczęci) i formalnych. W konsekwencji określono należności celne i podatek VAT. Spółka wniosła skargę, zarzucając organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak przeprowadzenia weryfikacji autentyczności świadectwa i niewłaściwe zastosowanie przepisów o retrospektywnym zaksięgowaniu należności.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. Stwierdził, że decyzje te nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Dyrektora Izby Celnej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 września 2009 r. sprawy ze skargi B. [...] w W. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie pochodzenia towaru - odpadów tytoniu sprowadzonego z Ugandy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...].02.2009 r., nr [...], 2. stwierdza, że wymienione w pkt 1 decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz strony skarżącej kwotę 2973 zł (słownie: dwa tysiące dziewięćset siedemdziesiąt trzy złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu [...] listopada 2008 r. firma B. S.A. w A., działając z upoważnienia B. ([...]) z Wielkiej Brytanii, dokonała wpisu do ewidencji w procedurze uproszczonej pod pozycją [...] towaru w postaci odpadów tytoniu - żyły Virginia. Następnie [...] listopada 2008 r. Spółka przedstawiła w Oddziale Celnym w A. zgłoszenie celne uzupełniające dotyczące ww. towaru, które zostało zarejestrowane pod pozycją [...]. Do zgłoszenia celnego załączono m.in.: fakturę nr [...] z [...] października 2008 r., świadectwo przewozowe EUR.1 nr [...] z [...] września 2008 r.
Powyższy towar zgłaszający zaklasyfikował wg kodu [...], a do obliczenia długu celnego zastosował stawkę celną preferencyjną w wysokości 0%, w oparciu o przedłożone ww. świadectwo przewozowe EUR.1.
W wyniku kontroli zgłoszenia celnego przeprowadzonej po zwolnieniu towaru
w trybie przepisu art. 78 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, organ celny stwierdził, że przedmiotowe świadectwo przewozowe EUR.1 nie spełnia wymogów technicznych określonych w załączniku IV do Protokołu 1 stanowiącym integralną część załącznika V do umowy zawartej pomiędzy członkami grupy krajów państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku z jednej strony, a Wspólnotą Europejską i jej Państwami Członkowskimi z drugiej strony. Jednocześnie organ l instancji ustalił, iż zawarta
w polu 11 ww. świadectwa przewozowego EUR.1, pieczęć władz celnych Kenii
nie znajduje się w elektronicznym wykazie systemu SMS wzorów pieczęci stosowanych przez władze celne kraju eksportera do wystawiania świadectw przewozowych EUR.1.
Po przeprowadzeniu postępowania w tej sprawie, Naczelnik Urzędu Celnego w S. decyzją nr [...] z [...] lutego 2009 r. odmówił zastosowania preferencji celnych na towar objęty ww. zgłoszeniem celnym. Ponadto określił kwotę wynikającą z długu celnego, kwotę podatku od towarów i usług oraz powiadomił o retrospektywnym zarejestrowaniu kwoty długu celnego i należności podatkowych oraz określił odsetki w stosunku do kwoty należności celnych.
Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej
w B. z [...] kwietnia 2009 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że - jak wynika ze wzoru świadectwa przewozowego EUR.1, określonego w dodatku 3 załącznika II do rozporządzenia Rady (WE) nr 1528/2007 - każdy formularz świadectwa ma wymiary 210 x 297 mm, a dopuszczalna tolerancja w odniesieniu do długości wynosi do minus 5 mm lub plus 8 mm. Organ odwoławczy analizując załączone do zgłoszenia celnego świadectwo przewozowe EUR.1 wystawione na towar w postaci odpadów tytoniu - żył Virginia zauważył, iż dokument ten posiada wymiar 200 x 294 mm, tzn. jego wymiar na długości mieści się w dopuszczalnej tolerancji minus 5 mm lub plus 8 mm, natomiast jego szerokość nie odpowiada wymiarowi określonemu w dodatku 3. W związku z tym stwierdzono, że zostało sporządzone na formularzu innym, niż wymagane ww. przepisem, ponieważ jego wymiar odbiega od wzoru, tym samym nie spełnia wymogów technicznych określonych przez ww. przepisy.
Ponadto, według dodatku 3 załącznika II ww. protokołu, na rewersie wzoru świadectwa przewozowego EUR.1, w polu uwagi istnieje zapis, iż świadectwo
nie może zawierać elementów wymazanych lub wyrazów nadpisanych nad innymi wyrazami. Wszelkie zmiany muszą być dokonane poprzez skreślenie niewłaściwych elementów oraz przez dodanie koniecznych poprawek. Każda taka zmiana musi być potwierdzona przez osobę, która wypełnia świadectwo oraz przez organy celne kraju lub terytorium wystawienia. Mając na uwadze powyższe organ celny drugiej instancji wskazał, iż ww. świadectwo zawiera w polu 11 poprawki w dacie pieczęci kenijskich władz celnych oraz wymazanie naniesione czerwonym kolorem na brzegu tejże pieczęci. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż pole 11 w świadectwie przewozowym EUR.1 jest przeznaczone wyłącznie dla władz celnych kraju legalizującego przedmiotowy dokument. Nanoszenie jakichkolwiek poprawek powinno być dokonane poprzez skreślenie nieprawidłowego zapisu i naniesieniu poprawnego, czyli w niniejszym przypadku nowej pieczęci na przedmiotowym dokumencie. Natomiast wszystkie dokonane zmiany winny być potwierdzone przez władze celne dokonujące legalizacji świadectwa przewozowego EUR.1.
Powyższe błędy formalne, w myśl art. 29 załącznika II cyt. rozporządzenia Rady (WE) nr 1528/2007 z 20 grudnia 2007 r. w sprawie stosowania uzgodnień dotyczących produktów pochodzących z niektórych państw wchodzących w skład grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) przewidzianych w umowach ustanawiających lub prowadzących do ustanowienia umów o partnerstwie gospodarczym, nie są błędami literowymi na dowodzie pochodzenia, a dokonane poprawki w polu 11 nie zostały potwierdzone przez właściwe władze celne,
tym samym przyjęto, iż świadectwo przewozowe EUR.1 nr [...]] nie spełnia wymogów formalnych zawartych w załączniku II powyższego rozporządzenia, tym samym nie może stanowić podstawy do zastosowania preferencyjnej stawki celnej na zgłoszony towar.
Organ odwoławczy wskazał, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw
do zastosowania preferencyjnych stawek celnych na zaimportowany towar z uwagi na odrzucenie świadectwa przewozowego EUR.1 z przyczyn formalno-technicznych.
Ustosunkowując się do zawartego w odwołaniu zarzutu Spółki, dotyczącego braku podjęcia czynności wyjaśniających poprzez wezwanie firmy do złożenia ewentualnych wyjaśnień co do braku wzoru pieczęci zawartych w systemie SMS,
do którego firma nie ma dostępu, organ zwrócił uwagę, iż informatyczny zbiór wzorów pieczęci stanowi narzędzie zarządzania wzorami pieczęci udostępnione
jako pomoc organom celnym w ramach współpracy administracyjnej Stron Umów.
Tym samym nie jest udostępniany podmiotom. Biorąc pod uwagę powyższe, organ odwoławczy wyjaśnił, iż stwierdzenie braku wzoru pieczęci użytego do legalizacji świadectwa przewozowego EUR.1, stanowi przesłankę do badania autentyczności
i prawidłowości wystawienia takiego dokumentu. Natomiast w powyższej sprawie taka konieczność nie zachodziła, bowiem przedmiotowe świadectwo przewozowe EUR.1 z powodów formalnych nie mogło stanowić prawidłowego dowodu pochodzenia.
W skardze złożonej do tut. Sądu pełnomocnik Spółki zarzucił powyższej decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, a w szczególności:
- niewłaściwe zastosowanie art. 220 ust. 2 lit. b) rozporządzenia Rady (EWG)
Nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez odmowę jego zastosowania, i retrospektywne zaksięgowanie należności celnych, mimo iż stwierdzone nieprawidłowości świadectwa EUR.1 stanowiły błąd, który nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez Spółkę;
- nieprawidłową wykładnię art. 4 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1528/2007
z 20 grudnia 2007 r. w sprawie stosowania uzgodnień dotyczących produktów pochodzących z niektórych państw wchodzących w skład grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) przewidzianych w umowach ustanawiających
lub prowadzących do ustanowienia umów o partnerstwie gospodarczym, zwanego dalej rozporządzeniem, w związku z art. 32 Załącznika II Reguły pochodzenia dotyczące definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy, poprzez odmowę uznania przedłożonego świadectwa EUR1 bez przeprowadzenia następczej weryfikacji jego autentyczności;
- niewłaściwe zastosowanie art. 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia Rady nr 1528/2007
w związku z art. 16 ust. 1 Załącznika II do tego rozporządzenia, poprzez uznanie,
iż w sprawie niniejszej Skarżący miał obowiązek wystąpienia o retrospektywne wydanie świadectwa EUR1;
- art. 33 ust. 2 oraz art. 29 ust. 13 ustawy o VAT poprzez błędne określenie kwoty należnego podatku VAT;
- naruszenie art. 121 § 1 w związku z art. 122 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, poprzez niedołożenie należytej staranności w pełnym wyjaśnieniu stanu faktycznego.
Autor skargi wniósł o stwierdzenie nieważności przywołanej wyżej decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej u.p.p.s.a., w związku z art. 247 § 1 pkt. 3 Ordynacji podatkowej, jako wydanych z rażącym naruszeniem przepisów prawa w całości, lub alternatywnie, w przypadku uznania, iż decyzja nie narusza prawa rażąco, ale naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy o uchylenie w całości powołanej wyżej decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego S. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) u.p.p.s.a. jako wydanych z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a także przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Uzasadniając powyższe pełnomocnik Spółki stwierdził, iż stanowisko Dyrektora Izby Celnej w B. jest niezgodne z treścią przywołanych przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 1528/2007 z 20 grudnia 2007 r. Z przepisów tych wynika, iż przedłożenie świadectwa pochodzenia EUR.1 jest jednym z warunków skorzystania z preferencji celnej. Świadectwo to jedynie potwierdza spełnienie określonych wymagań przez importowany towar, nie decyduje natomiast o obiektywnym fakcie pochodzenia z określonego obszaru. Tym samym błąd formalny świadectwa EUR.1 nie decyduje automatycznie o tym, iż towar nie pochodzi z obszaru objętego preferencją celną. Organ celny przed pozbawieniem Skarżącej prawa do wspomnianej preferencji winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. Jak wynika z ustaleń organów celnych przedmiotowe świadectwo EUR.1 zawiera poprawki oraz wymazanie, zatem cechy te podważają autentyczność treści świadectwa EUR.1 Zdaniem pełnomocnika Spółki, Dyrektor Izby Celnej w B. nieprawidłowo ocenił wady świadectwa EUR.1, a tym samym dokonał nieprawidłowego rozstrzygnięcia i ocenił je bowiem jako wady formalne decydujące
o odrzuceniu dokumentu z przyczyn technicznych. W ocenie Spółki tego typu właściwości dokumentu potwierdzającego pochodzenie nie stanowią jego wady formalnej, ale budzą wątpliwości co do autentyczności. Poprawki i przerobienia (wymazania) nie dają, pewności co do prawdziwych zapisów dokumentu.
Tym samym zdaniem skarżącej organ celny miał obowiązek zgodnie art. 32 ust. 1 Załącznika II do rozporządzenia nr 1528 przeprowadzić weryfikację świadectwa EUR.1 jeżeli powziął uzasadnione wątpliwości dotyczące autentyczności tego dokumentu. Jednocześnie jak wskazuje w swojej skardze pełnomocnik Strony stwierdzone wady świadectwa EUR.1 podważają jego autentyczność i mają charakter formalny. Tym samym Skarżący nie miał obowiązku wystąpienia
o retrospektywne wydanie świadectwa EUR.1, bowiem zgodnie z treścią art. 16
ust. 1 pkt b załącznika II do rozporządzenia 1528, adresatem są władze celne państwa wywozu, zatem przepis ten nie będzie miał w sprawie zastosowania
i nie stanowi źródła obowiązku wystąpienia o świadectwo EUR.1 w tym trybie
dla importera.
W opinii pełnomocnika Spółki zaksięgowania retrospektywnego nie dokonuje się m.in. w sytuacji, gdy kwota opłat celnych należnych zgodnie z przepisami prawa nie została wykazana w rachunkach w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia opłat celnych działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego. W niniejszej sprawie preferencyjny status towaru potwierdzony został w ramach systemu współpracy administracyjnej
z udziałem organów państwa trzeciego, wydanie przez te organy świadectwa,
o ile stwierdzono jego nieprawidłowość, stanowi błąd, którego w racjonalny sposób nie można było wykryć.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie
W przedmiotowej sprawie organy celne odrzuciły dołączone do zgłoszenia celnego świadectwo EUR. 1 bez zbadania jego materialnej poprawności, wskazując jedynie na jego błędy formalne. W konsekwencji o preferencjach celnych
i podatkowych zadecydowało kilka brakujących milimetrów na dokumencie EUR.1,
a nie to, skąd zgłoszony towar faktycznie pochodzi. Takie postępowanie, zdaniem Sądu, nie znajduje umocowania w obowiązujących przepisach prawa.
Trzeba na wstępie podkreślić, że w przepisach cyt. rozporządzenia Rady (WE) nr 1528/2007 z 20 grudnia 2007 r. brak jest generalnego upoważnienia dla organów celnych do odrzucania dokumentów EUR.1 z przyczyn formalnych. W ocenie Sądu, takim unormowaniem nie jest przywołany w tej sprawie przez organy przepis art. 29 ust. 2 Załącznika II do tegoż rozporządzenia. Zgodnie z nim, oczywiste błędy formalne, takie jak błędy literowe na dowodzie pochodzenia, nie powinny powodować odrzucenia danego dokumentu, jeżeli błędy te nie wzbudzają wątpliwości
co do poprawności oświadczeń złożonych w tym dokumencie. Przepis ten reguluje postępowanie organu celnego w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów formalnych (można określić je jako błędy mniejszej wagi), które - co jest istotne -
nie wzbudzają wątpliwości co do poprawności oświadczeń złożonych w tym dokumencie. W przedmiotowej sprawie działanie organu celnego opierało się natomiast na stosowaniu wskazanej regulacji przy zastosowaniu wykładni
a contrario. Stwierdzenie bowiem błędu formalnego związanego z niespełnianiem przez dokument EUR.1 parametrów przewidzianych w dodatku nr 3 Załącznika II
do rozporządzenia Rady (WE) nr 1528/2007 z 20 grudnia 2007 r. spowodowało jego odrzucenie. W konsekwencji organy celne doszły do wniosku, iż w takim przypadku nie ma konieczności dokonania weryfikacji tego dokumentu w trybie
art. 32 Załącznika II do ww. rozporządzenia. Ponadto, nawet owo wnioskowanie
a cantrario nie zostało przeprowadzone przez organy celne właściwie,
tj. z uwzględnieniem przesłanek określonych w art. 29 ust. 2 Załącznika
II do ww. rozporządzenia. Organy nie wskazały bowiem, ażeby stwierdzone nieprawidłowości wzbudzały wątpliwości co do poprawności oświadczeń złożonych
w dokumencie EUR.1.
Należy zauważyć, że organy celne poprzez zastosowanie wnioskowania
a contrario z treści art. 29 ust. 2 Załącznika II rozporządzenia wyprowadziły ogólną zasadę, dającą podstawę do odrzucenia świadectwa pochodzenia towarów z uwagi na wady natury formalnej, ze skutkiem wykluczającym konieczność przeprowadzenia następczej weryfikacji w trybie określonym w art. 32 ust. 1 tego Załącznika. Tymczasem przepis art. 32 ust. 1 wyraźnie nakazuje dokonanie przez organ celny następczej weryfikacji dowodów pochodzenia w przypadku niespełniania wymogów Załącznika II, w tym także wymogów w swej istocie formalnych albowiem związanych z parametrami samego dokumentu EUR.1. Zauważyć bowiem należy, że parametry dokumentu EUR.1 zostały określone w sposób opisowy w dodatku nr 3 Załącznika
nr II do cyt. rozporządzenia Rady (WE) nr 1528/2007. Dodatek ten stanowi integralną część tego aktu prawnego. Skoro tak, to organ celny zobligowany był
do przeprowadzenia następczej weryfikacji dowodów pochodzenia, albowiem mając na uwadze treść art. 32 ust 1 Załącznika II, dowód pochodzenia nie spełniał innych wymogów tego Załącznika. W konsekwencji nie można z art. 29 ust. 2 wywodzić
a contrario uprawnienia organu celnego do odrzucenia takiego dowodu, który
nie spełnia wymogów Załącznika II.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd doszedł do wniosku, że w niniejszej sprawie organy błędnie zinterpretowały przepisy art. 29 i art. 32 Załącznika nr II do cyt. rozporządzenia Rady (WE) nr 1528/2007, co skutkowało bezzasadnym odstąpieniem od procedury weryfikacji dochodów pochodzenia towaru, w rozumieniu art. 32.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że w tej sprawie naruszony został także przepis art. 220 ust. 2 lit. b) rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92
z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.92.302.1), dalej WKC. Otóż zgodnie z art. 220 ust. 1 WKC, jeżeli kwota należności wynikających z długu celnego nie została zaksięgowana zgodnie
z art. 218 i 219 lub została zaksięgowana kwota niższa od prawnie należnej,
to zaksięgowania kwoty należności do pokrycia lub pozostającej do pokrycia należy dokonać w terminie dwóch dni, licząc od dnia, w którym organy celne dowiedziały się o tej sytuacji i miały możliwość obliczyć kwotę prawnie należną, jak również określić dłużnika (zaksięgowanie retrospektywne). Tak też w niniejszej sprawie postąpiły organy celne. Jednakże zgodnie z art. 220 ust. 2 lit. b) WKC z wyjątkiem przypadków określonych w art. 217 ust. 1 akapit drugi i trzeci zaksięgowania retrospektywnego nie dokonuje się, gdy kwota opłat celnych należnych zgodnie z przepisami prawa
nie została wykazana w rachunkach w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną
do uiszczenia opłat celnych działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego. Jeżeli natomiast preferencyjny status towaru potwierdzony został w ramach systemu współpracy administracyjnej
z udziałem organów państwa trzeciego, wydanie przez te organy świadectwa,
o ile stwierdzono jego nieprawidłowość, stanowi błąd, którego w racjonalny sposób nie można było wykryć w rozumieniu pierwszego akapitu.
Z powyższego wynika, że ograniczenie możliwości retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego dotyczy sytuacji, gdy niezaksięgowanie było następstwem błędu organów administracyjnych państwa trzeciego (art. 220 ust. 2
lit. b) WKC). Prawodawca wspólnotowy uznał, że osoba zobowiązana nie może ponosić odpowiedzialności za złe funkcjonowanie systemu spowodowane błędami popełnionymi przez organy państwa trzeciego. Wprowadzoną regulację traktuje się jako zgodną z podstawowymi zasadami słuszności. Szczególnie podkreślić należy, czego nie dostrzegły w niniejszej sprawie organy celne, iż art. 220 ust. 2 lit. b) WKC wprowadza zasadę, zgodnie z którą jeżeli preferencyjny status towaru został potwierdzony w ramach systemu współpracy administracyjnej z udziałem organów państwa trzeciego, to wydanie przez te organy błędnego świadectwa stanowi błąd, którego nie można było racjonalnie wykryć w rozumieniu przepisów
o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty długu celnego. Oznacza to przyjęcie swego rodzaju domniemania niewykrywalności błędu, co znacznie poprawia pozycję zobowiązanego w stosunku do rozwiązania obowiązującego na podstawie art. 220 ust. 2 lit. b) zdanie pierwsze WKC (zob. W. Morawski (w:) Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz, red. W. Morawski, Warszawa 2007, s. 942 i n.). Domniemanie to ma charakter ustawowy i w związku z powyższym nie mają znaczenia w sprawie rozważania organu celnego zawarte na stronie 9 odpowiedzi na skargę, wskazujące, iż Spółka miała świadomość, iż dokument EUR.1 nie spełnia wymogów formalnych.
Wydanie wadliwego świadectwa nie stanowi natomiast błędu w rozumieniu
art. 220 WKC, jeżeli świadectwo zostało wystawione na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera, czego jednak w niniejszej sprawie
nie stwierdzono. Prawodawca nawiązał tu bowiem do zasady, że błąd musi być wywołany przez same organy celne. Również ewentualne błędy mające swą przyczynę poza sferą działania organów (np. błędy kontrahentów) obciążają importera, jeżeli posłużył się tymi danymi. Ciężar udowodnienia, że eksporter przedstawił niewłaściwe dane spoczywa na organach celnych (zob. W. Morawski (w:) Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz, red. W. Morawski, Warszawa 2007, s. 943). Powyższe pozostaje w zgodzie z poglądami tut. Sądu zawartymi w wyroku
z 2 września 2009 r., sygn. akt I SA/Bk 258/09.
Konsekwencją naruszenia w tej sprawie przepisów art. 29 ust. 2 i art. 32 ust. 1 Załącznika II cyt. rozporządzenia Rady (WE) nr 1528/2007 z 20 grudnia 2007 r.
w sprawie stosowania uzgodnień dotyczących produktów pochodzących z niektórych państw wchodzących w skład grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) przewidzianych w umowach ustanawiających lub prowadzących do ustanowienia umów o partnerstwie gospodarczym, a także przepisu art. 220 ust. 2 lit. b) WKC – poprzez błędną ich wykładnię, było również naruszenie postanowień art. 33 ust. 2 ustawy o podatku od towarów usług. Naruszenie wskazanych przepisów miało
w opinii Sądu istotny wpływ na wynik sprawy i ostateczne obciążenie zobowiązanego należnościami celnymi i podatkowymi.
Wobec tego Sąd na mocy art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) u.p.p.s.a. orzekł o uchyleniu decyzji organów obu instancji. Organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni dokonaną przez Sąd wykładnię przywołanych wyżej prawa, uwzględniając ich gwarancyjny charakter.
Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji, Sąd oparł o przepis
art. 152 u.p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach oparto na podstawie art. 200
w zw. z art. 205 § 2 i 3 u.p.p.s.a i § 6 pkt 5 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2003 r. w sprawie opłat
za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło