I SA/Ol 528/09

WyrokWSA w Olsztynie2009-09-30

Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Tadeusz Piskozub, Wojciech Czajkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż działek wydzielonych z gospodarstwa rolnego, które były wykorzystywane do działalności rolniczej, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, a w konsekwencji, czy zapłacony podatek stanowi nadpłatę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprzedaż działek wydzielonych z gospodarstwa rolnego, które były wykorzystywane do działalności rolniczej, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT, a tym samym podlega opodatkowaniu. W związku z tym, zapłacony podatek nie stanowi nadpłaty. Jednakże, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w zakresie odmowy stwierdzenia nadpłaty, ze względu na naruszenie przepisów procesowych, w szczególności brak udziału w postępowaniu wszystkich stron (małżonków L.).
Stan faktyczny
Skarżący R. L. domagał się stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług w związku ze sprzedażą działek wydzielonych z gospodarstwa rolnego. Organy podatkowe uznały, że sprzedaż ta stanowi działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT i odmówiły stwierdzenia nadpłaty. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o VAT i Ordynacji podatkowej, w tym uznanie prowadzenia gospodarstwa rolnego za działalność gospodarczą oraz dowolną ocenę dowodów.
Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w zakresie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług, 2) w pozostałym zakresie skargę oddala, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski(spr.), Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Piskozub, Sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Protokolant Marika Brzozowiec, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 30 września 2009 r., sprawy ze skargi R. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w zakresie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług, 2) w pozostałym zakresie skargę oddala, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. ISA/OI 528/09 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i art. 220 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania z dnia 19.01.2009 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]", którą na podstawie: art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), umorzono postępowanie w sprawie określenia podatku od towarów i usług za: X, XI 2005 r., IV, V, VI, VIII, IX 2006 r. oraz II 2007 r. wszczęte z urzędu postanowieniem z dnia "[...]", ponieważ podatek wykazany w złożonych deklaracjach VAT - 7 za wyżej wymienione okresy rozliczeniowe został określony prawidłowo, art. 74a O.p. , po rozpatrzeniu wniosku z dnia 20.05.2008 r. o wszczęcie postępowania w celu stwierdzenia nadpłaty podatku z tytułu niesłusznie zapłaconego podatku od towarów i usług z tytułu sprzedaży gruntów, odmówiono stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za: X, XI 2005 r., IV, V, VI, VIII, IX 2006 r. oraz II 2007 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ I instancji przyjął, że Strona w latach 2005-2007 dokonywała dostawy nieruchomości gruntowych położonych w S. o numerach ewidencyjnych: 246/9,246/5,246/6,246/13,246/11,246/15,246/16, 246/10, 246/12, 246/3. Strona nabyła nieruchomość, w której skład wchodziły ww. działki, w drodze spadku po ojcu P.L. (orzeczenie Sądu Powiatowego z dnia "[...]", sygn. akt "[...]") oraz na mocy umowy o dożywocie z dnia "[...]"., rep. A nr "[...]". Następnie, na podstawie umowy o rozszerzenie wspólności ustawowej grunty te weszły w skład majątku wspólnego małżonków R. i E.L. Organ I instancji ustalił ponadto, że Strona wykorzystywała przedmiotowe grunty do prowadzenia gospodarstwa rolnego (tj. uprawy zboża, rzepaku, zielonki i siana dla hodowanych zwierząt). W tym kształcie gospodarstwo było prowadzone do stycznia 1996 r. - tj. momentu uzyskania przez Stronę renty inwalidzkiej I grupy. Po tej dacie zakres prowadzonej działalności uległ zmianie. W ramach prowadzonego gospodarstwa rolnego Strona dokonywała dostawy płodów rolnych do firmy A oraz mleka do firmy B. Po zlikwidowaniu ww. podmiotów dostawy odbywały się na wolny rynek. W związku z pogarszającą się sytuacją ekonomiczną i koniecznością zakupu mieszkania cały areał został sprzedany. Część gruntu - 50%, zostało sprzedane jako gospodarstwo rolne z siedliskiem, dwaj inni nabywcy zakupili grunty jako działki rolne. Na pozostałych działkach z prawem do zabudowy prowadzone zaś było do końca gospodarstwo rolne. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika również, iż Strona w latach 2005-2007 była podatnikiem podatku rolnego. Organ I instancji wskazał ponadto, iż uchwałą Nr XXXI/221/05 Rady Gminy w Stawigudzie z dnia 28 września 2005 r. opublikowaną w Dz. Urz. Województwa Warmińsko-Mazurskiego Nr 178, poz. 1963 z dnia 18.11.2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów zabudowy mieszkaniowej fragmentu wsi Stawiguda, w gminie S. działki o nr ewidencyjnych: "[...]","[...]","[...]","[...]" położone w obrębie geodezyjnym S., zostały przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Z wnioskiem o podział tych działek wystąpili państwo L. Uprzednio ww. działki zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy S., zatwierdzonym Uchwałą NRIX/20/91 Rady Gminy w Stawigudzie z dnia 13.07.1991 r. (Dz. Urz. Województwa Olsztyńskiego Nr 18 z dnia 16.08.1991 r.) były położone w strefie oznaczonej symbolem ,,91 RP," której zapis brzmiał "rezerwa kierunkowa terenu pod zabudowę mieszkaniową". Plan ten utracił moc obowiązującą przed dniem 1.01.2003 r., natomiast uchwałę intencyjną w sprawie przystąpienia do ponownego opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części gminy S. Rada podjęła w kwietniu 2004 r. Ponadto na wniosek państwa L. wydzielono z posiadanej przez nich nieruchomości działkę o nr ewidencyjnym 246/3. Grunt ten zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenów zabudowy mieszkaniowej fragmentu wsi S., uchwalonym w/w uchwałą Nr XXXI/221/05 Rady Gminy w Stawigudzie z dnia 28 września 2005 r. objęty jest symbolem ,,13MN" - o treści: "tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej - maksymalnie jeden budynek mieszkalny na jednej działce budowlanej ( ... )." Działki o nr 246/10, 246/11, 246/12, 246/13, 246/15, powstały zaś w wyniku podziału nieruchomości o numerze ewidencyjnym 246/1, dokonanego na wniosek państwa L. Nieruchomości te zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego części wsi S. i obrębu S., przyjętym Uchwałą nr XXV/181/04 z dnia 29.12.2004 r. - opublikowaną w Dz. Urz. Województwa Warmińsko-Mazurskiego Nr 11 poz. 230 z dnia 09.02.2005 r., objęte są symbolem ,,13MN-2" - o treści "tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolnostojącej ( ... )". Organ I instancji mając na uwadze powyższe stwierdził zatem, że dokonywane przez Stronę czynności dostawy przedmiotowych gruntów wykorzystywanych w działalności rolniczej stanowią działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, a Stronę, jako wykonującego te czynności należy uznać za podatnika podatku od towarów i usług w tym zakresie. Transakcje sprzedaży przedmiotowych działek, w oparciu o regulację zawartą w art. 5 ust. 1 ww. ustawy podlegają zatem opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił, iż Strona prawidłowo rozliczyła podatek należny z tytułu dokonywanych dostaw nieruchomości. Umorzył zatem postępowanie w tym zakresie i przyjął zobowiązanie podatkowe za X, XI 2005 r., VI, V, VI, VIII, IX 2006 r. oraz II 2007 r. w kwotach wynikających z deklaracji i VAT - 7 za poszczególne miesiące. W związku z powyższym organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nadpłaty. W złożonym odwołaniu Pełnomocnik wnosił o uchylenie decyzji w całości i rozpatrzenie sprawy co do istoty lub uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenia: art. 15 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez uznanie, że prowadzenie przez Stronę gospodarstwa rolnego było działalnością gospodarczą, art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała w niniejszej sprawie cechy oceny dowolnej, zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych wynikającej z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak dbałości o wyjaśnienie wszelkich faktycznych i prawnych aspektów sprawy, art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez brak wyjaśnienia wszelkich nasuwających się w sprawie wątpliwości, a tym samym prowadzeniu postępowania w celu ustalenia prawdy wygodnej dla organu podatkowego, a nie prawdy obiektywnej. Pełnomocnik wskazał ponadto, że grunty będące przedmiotem sprzedaży zostały nabyte przez Stronę w drodze spadku po ojcu oraz w wyniku przeniesienia własności gospodarstwa przez matkę Strony i wchodziły w skład jej gospodarstwa rolnego. Nadmienił, że małżonkowie L. prowadzili gospodarstwo rolne, w ramach którego pozyskiwali płody rolne na własne potrzeby, a ich nadwyżkę przeznaczali na sprzedaż. Gospodarstwo to było prowadzone do czasu uzyskania przez państwa L. świadczeń z KRUS. Pełnomocnik podkreśla jednocześnie, że Strona nie prowadziła działalności gospodarczej w myśl ustaw podatkowych. W tym zakresie Stronie przysługuje zwolnienie, w myśl art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług. Nadmienia przy tym, że Strona nie nabyła gruntów w celu ich dalszej odsprzedaży, lecz przejęła w pełni funkcjonujące gospodarstwo rolne. W ocenie Pełnomocnika błędne jest zatem stwierdzenie organu podatkowego, że sprzedaż przedmiotowych gruntów nie stanowi sprzedaży majątku osobistego, gdyż Strona prowadziła na przedmiotowych gruntach gospodarstwo rolne. Pełnomocnik twierdził zatem, że powołany przez organ art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług nie ma zastosowania do osób fizycznych, prowadzących wyłącznie gospodarstwo rolne i zbywających majątek osobisty, gdyż tego typu interpretacja doprowadziłaby do stwierdzenia, że wszelkie przedmioty używane w gospodarstwie rolnym, począwszy od ciągnika, a na grabiach skończywszy, podlegałyby opodatkowaniu w oparciu o ustawę o podatku od towarów i usług - w momencie dwu lub trzykrotnej sprzedaży grabi w ciągu roku. Podkreślił ponadto, że koncepcja wg której prowadzenie gospodarstwa rolnego jest działalnością gospodarczą, jest dużym uproszczeniem przepisów prawa podatkowego, a jednocześnie ich nadużyciem i ma na celu wyłącznie źle rozumiany fiskalizm Państwa. Pełnomocnik wskazał więc, że gdyby przyjąć, takie stanowisko organu, kwestia sprzedaży działek "po rolniczych" w ogóle by nie istniała, ponieważ zawsze mielibyśmy do czynienia ze sprzedażą opodatkowaną podatkiem od towarów i usług. Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując przedmiotowe odwołanie zważył, co następuje. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji, jak również argumentacji odwołania wynika, iż kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest ustalenie, czy Strona dokonując sprzedaży działek wydzielonych z gospodarstwa rolnego była podatnikiem podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.), a w konsekwencji, czy zapłacony przez nią podatek stanowi nadpłatę w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. nr 8 poz. 60 ze zm.). Akta sprawy wskazują, że Strona otrzymała w spadku po ojcu P.L. (wyrok Sądu Powiatowego z dnia "[...]", sygn. akt "[...]") oraz na mocy umowy o dożywocie z dnia "[...]", rep. A nr "[...]", gospodarstwo rolne. Grunty te weszły w skład majątku wspólnego małżonków R. i E.L. (vide: akt notarialny z dnia "[...]", rep. akt "[...]".). W ramach prowadzonego gospodarstwa rolnego Strona dokonywała dostawy płodów rolnych. Po uzyskaniu renty inwalidzkiej I gr. (styczeń 1996 r.) zakres prowadzonej gospodarki rolnej uległ zmianie. W związku z pogarszającą się sytuacją ekonomiczną i koniecznością zakupu mieszkania cały areał został sprzedany. Część gruntu - 50%, zostało zbyte jako gospodarstwo rolne z siedliskiem, dwaj inni nabywcy zakupili grunty jako działki rolne. Na pozostałych działkach, z prawem do zabudowy, prowadzone zaś było do końca gospodarstwo rolne. Z akt sprawy wynika również, iż Strona w latach 2005-2007 była podatnikiem podatku rolnego. Strona w latach 2005-2007 dokonywała dostawy nieruchomości gruntowych, tj.: w X 2005 r. - aktem notarialnym Rep. A "[...]"z dnia "[...]"dokonała dostawy niezabudowanej działki gruntu, położonej w S., o numerze 246/9 o powierzchni 955 m2, za kwotę 18.000 zł, w XI 2005r.- aktem notarialnym Rep. A "[...]"z dnia "[...]"dokonała dostawy niezabudowanych działek gruntu, położonych w S., o numerach 246/5 o powierzchni 1.002 m2, 246/6 o obszarze 1.036 m2 za kwotę 55.000 zł, w IV 2006r. - aktem notarialnym Rep. A "[...]"z dnia "[...]"dokonała dostawy niezabudowanej działki gruntu, położonej w S., o numerze 246/13 o powierzchni 1.192 m2, za kwotę 26.200 zł (tj. netto 21.475,41 zł i podatek VAT 4.724,59 zł), w V 2006 r. - aktem notarialnym Rep. A "[...]" z dnia "[...]"dokonała dostawy niezabudowanej działki gruntu, położonej w S., o numerze 246/11, o powierzchni 1.818 m, za kwotę 41.000 zł (tj. netto 33.606,56 zł i podatek VAT 7.393,44 zł), w VI 2006 r.: aktem notarialnym Rep. A "[...]"z dnia "[...]"dokonała dostawy niezabudowanej działki gruntu, położonej w S., o numerze 246/15, o powierzchni 1.230 m2, za kwotę 30.750 zł (tj. netto 25.204,92 zł i podatek VAT 5.545,08 zł), aktem notarialnym Rep. A "[...]"z dnia "[...]"dokonała dostawy niezabudowanej działki gruntu, położonej w S., o numerze 246/16, o powierzchni 1.368 m2, za kwotę 34.200 zł (tj. netto 28.032,79 zł i podatek VAT 6.167,21 zł), w VIII 2006 r. - aktem notarialnym Rep. "[...]"z dnia "[...]"dokonała dostawy niezabudowanej działki gruntu, położonej w S., o numerze 246/10, o powierzchni 1.706 m2, za kwotę 40.000 zł (tj. netto 32.786,89 zł i podatek VAT 7.213,11 zł), w IX 2006 r. - aktem notarialnym Rep. A "[...]"z dnia "[...]"dokonała dostawy niezabudowanej działki gruntu, położonej w S., o numerze 246/12, o powierzchni 2.878 m2, za kwotę 63.000 zł (tj. netto 51.639,35 zł i podatek VAT 11.360,65 zł), w II 2007r. aktem notarialnym Rep. A "[...]"z dnia "[...]"dokonała dostawy niezabudowanej działki gruntu, położonej w S., o numerze 246/3, o powierzchni 1.356 m2, za kwotę 40.000 zł (tj. netto 32.786,89 zł i podatek VAT 7.213,11 zł). Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów, stosownie do art. 7 ust. 1 ww. ustawy rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Pod pojęciem towaru w myśl art. 2 pkt 6 tej ustawy rozumie się rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty. Zgodnie treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatana dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Definicję towaru ustawodawca zawarł w art. 2 pkt 6 powołanej ustawy. Zgodnie z tą definicją, pod pojęciem towaru należy rozumieć rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Ponadto zgodnie z ust. 2 cytowanego przepisu, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Z powyższego wynika, iż rolnik prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, natomiast podatnikiem podatku od towarów i usług jest rolnik, który złoży zgłoszenie rejestracyjne. Brak obowiązku złożenia zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa wart. 96 ust. 2 ustawy, dotyczy wyłącznie sprzedaży płodów rolnych wyprodukowanych w gospodarstwie rolnym. W pozostałych przypadkach pomimo braku złożenia zgłoszenia rejestracyjnego rolnik może być podatnikiem podatku od towarów i usług w myśl art. 15 ust. 1 ustawy. Zatem brak złożenia zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie sprzedaży płodów rolnych nie powoduje, że rolnik nie prowadzi działalności gospodarczej i nie może być podatnikiem podatku od towarów i usług wykonując inne opodatkowane czynności. Ponadto wcześniejsze użytkowanie gruntu do celów działalności rolniczej jest istotnym elementem w aspekcie opodatkowania czynności sprzedaży działek. Sprzedaż przedmiotowego gruntu wykorzystywanego w działalności rolniczej należy uznać za działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, zaś sprzedaż gruntów należy traktować jako dostawę towaru, która w oparciu o regulację zawartą wart. 5 ust. 1 ww. ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Wprawdzie na mocy art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy dostawa taka korzysta ze zwolnienia od tego podatku, jednak zwolnienie to dotyczy tylko produktów rolnych pochodzących z własnej działalności oraz w zakresie usług rolniczych. W związku z tym organ nie zgodził się ze stanowiskiem, że sprzedaż podzielonego na działki gruntu to sprzedaż majątku osobistego. Nie zachodziły zatem przesłanki określone z art. 72 § 1 pkt 1 O.p. W skardze wniesionej do Sądu Pełnomocnik wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji . Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenia: art. 15 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez uznanie, że prowadzenie przez Stronę gospodarstwa rolnego było działalnością gospodarczą, art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała w niniejszej sprawie cechy oceny dowolnej, zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych wynikającej z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak dbałości o wyjaśnienie wszelkich faktycznych i prawnych aspektów sprawy, art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez brak wyjaśnienia wszelkich nasuwających się w sprawie wątpliwości, a tym samym prowadzeniu postępowania w celu w celu ustalenia prawdy obiektywnej. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i domagał się oddalenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone akty administracyjne z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych aktów. Przepis art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej jednoznacznie przesądza, że o dacie wszczęcia postępowania na wniosek strony przesądza data jego wpływu do organu. Wniosek ten wpłynął do organu 21 maja 2008r. Wniosek został złożony w imieniu małżonków E. i R.L. ( d. k.6, t. I akt adm.). Z umów sprzedaży dołączonych do akt administracyjnych wynika, że przedmiotowe działki wchodziły w skład majątku wspólnego i zbywcami działek byli małżonkowie E. i R.L. i to oni ponieśli ciężar ekonomiczny podatku. W związku z tym stronami postępowania o zwrot nadpłaconego podatku byli E. i R.L. Z treści art. 133 o.p. wynika, że katalog podmiotów, które mogą być stroną w postępowaniu podatkowym, jest zamknięty. Definicja strony zawarta w art. 133 § 1 o.p. pozwala na wskazanie trzech przesłanek, których łączne spełnienie pozwala na przypisanie określonemu podmiotowi miana strony w postępowaniu. Po pierwsze, stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent. Są to podmioty zdefiniowane w ordynacji podatkowej (zob. komentarz do art. 7, art. 8 i art. 9 o.p.) oraz w poszczególnych ustawach podatkowych. Ponadto, stroną jest następca prawny podatnika, płatnika i inkasenta. Wreszcie, stroną są także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a o.p. Tymczasem postępowanie o zwrot nadpłaconego podatku i decyzja dotyczyła tylko R.L. Artykuł 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) oznacza, że kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 u.s.a.) dokonywana jest przez sąd w pełnym zakresie. Wobec tego, skoro sąd nie jest związany granicami zaskarżenia, to żadna część zaskarżonej decyzji (aktu) nie korzysta z domniemania prawidłowości. Sąd pierwszej instancji, w przypadku uwzględnienia skargi na ostateczną decyzję, jest uprawniony wydać orzeczenia przewidziane w art. 145 § 1 p.p.s.a. nie tylko w stosunku do zaskarżonej decyzji, lecz również powinien objąć zakresem orzekania decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji, jeżeli jest ona obarczona wadami przewidzianymi w tym przepisie (II FSK 603/06 wyrok NSA W-wa 2007.04.19 LEX nr 354653). W rozpoznawanej sprawie zachodzą przesłanki z art. 145 § 1 lit. 1 b, gdyż organy podatkowe naruszyły prawo procesowe, które to naruszenie prawa daję podstawę do wznowienia postępowania (art. 240 § 1 pkt 4 O.p.). Przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 4 o.p. zostaje spełniona zarówno wtedy, gdy strona w ogóle nie brała udziału w postępowaniu podatkowym, jak i w niektórych czynnościach istotnych dla rozstrzygnięcia. Natomiast brak winy ("nie z własnej winy") ma miejsce m.in. wówczas, gdy organ podatkowy nie zawiadamia strony o przeprowadzanych dowodach (art. 190 o.p.), o możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, by okoliczność faktyczną można było uznać za udowodnioną (art. 192 o.p.), czy też nie zapoznaje z całokształtem zebranego materiału dowodowego (art. 200 § 1, por. wyrok NSA z dnia 17 sierpnia 1999 r., SA/Rz 282/99, Temida (CD), Sopot 2002). Mając na uwadze wyżej przedstawione okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.b, p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205. ( (pkt III sentencji wyroku). W skład kosztów wchodzi wpis sądowy, wynagrodzenie doradcy podatkowego ustalone w oparciu o przepisy § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.212.2075 ) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa. Natomiast Sąd nie uznał zasadności skargi w części dotyczącej umorzenia postępowania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług wszczętego z urzędu w stosunku do R.L. Na podstawie art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), umorzono postępowanie w sprawie określenia podatku od towarów i usług za: X, XI 2005 r., IV, V, VI, VIII, IX 2006 r. oraz II 2007 r. wszczęte z urzędu postanowieniem z dnia "[...]", ponieważ podatek wykazany w złożonych deklaracjach VAT - 7 za wyżej wymienione okresy rozliczeniowe został określony prawidłowo i został zapłacony. W związku z tym zachodziła bezprzedmiotowość postępowania w zakresie określenia wysokości podatku. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Natomiast postępowanie w przedmiocie zwrotu nadpłaconego podatku oparte jest o założenie wnioskodawców, że zapłacili podatek od towarów usług, faktycznie nie będąc podatnikami tego podatku. Ich zdaniem, sprzedaż tych działek nie była związana z prowadzeniem działalności gospodarczej i zachodzą przesłanki określone w art. 72 § 1 pkt 1 O.p. A zatem oparte jest na innej podstawie faktycznej i prawnej. Mając na uwadze te przesłanki należy uznać, że skarga w zakresie umorzenia postępowania podatkowego jest bezzasadna i na podstawie art. art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu ( pkt II sentencji wyroku).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło