II SA/Łd 355/09

Dnia 30 września 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 30 września 2009 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Starosty [...] na zarządzenie Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] nr [...] w sprawie ustalenia terenu budowlanego i jego podziału na działki budowlane postanawia: odrzucić skargę. W dniu 13 maja 2009r. Starosta [...] złożył bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na zarządzenie Nr [...] Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] (Dz. Urz. Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. Nr [...], poz. [...]) w sprawie ustalenia terenu budowlanego i jego podziału na działki budowlane, wnosząc alternatywnie o: - stwierdzenie jego nieważności, jako aktu prawa miejscowego; - stwierdzenie, że zostało wydane z naruszeniem prawa. Skarżący zarzucił zarządzeniu naruszenie przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972 roku o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz. 192 ze zm.). W uzasadnieniu skargi wskazano że zaskarżone zarządzenie zostało wydane w oparciu o przepis art. 2 i 5 powyższej ustawy, § 13 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenami i Ochrony Środowiska z dnia 28 sierpnia 1972 roku w sprawie trybu ustalania, rozgraniczania i podziału terenów budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego na obszarze miast i osiedli (Dz. U. Nr 35 poz. 242) oraz szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla domów jednorodzinnych na terenie miasta K., zatwierdzonego zarządzeniem Naczelnika Powiatu w B. nr [...], z dnia [...]. Dalej strona skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 2 ust. 1 powołanej ustawy o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości, w miastach i osiedlach, prezydia powiatowych rad narodowych ustalać będą w drodze uchwał, na podstawie szczegółowych planów zagospodarowania przestrzennego, które tereny przeznacza się w okresach do pięciu lat pod budownictwo jednorodzinne zagrodowe (tereny budowlane). W ocenie strony skarżącej z przepisu tego jednoznacznie wynika, iż tereny budowlane ustalane miały być w oparciu o szczegółowe plany zagospodarowania przestrzennego. Jak następnie wskazano plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu ograniczonego ulicami A. i B. w K. wszedł w życie dopiero w 1983 roku, zatem 3 lata po opublikowaniu zarządzenia nr [...]. W dniu wejścia w życie zarządzenia nr [...] nie było żadnego obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, który dotyczyłby terenu objętego działaniem zarządzenia. Powyższa okoliczność, zdaniem strony skarżącej, oznacza, iż zarządzenie nr [...] wydane zostało z istotnym naruszeniem art. 2 ust. 1 ustawy, co winno skutkować stwierdzeniem przez Sąd jego nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Stosownie zaś do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Dz 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Podkreślić należy, iż kognicja sądu administracyjnego pierwszej instancji ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowanych przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Sąd administracyjny nie jest władny orzekać merytorycznie w danych sprawach, zatem nie ma uprawnienia do tego by wydać orzeczenie przyznające stronie uprawnienia lub obciążające ją jakimś obowiązkiem opartym na obowiązujących przepisach prawa materialnego. Rozpoznawana sprawa dotyczy zarządzenia Nr [...] Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] w sprawie ustalenia terenu budowlanego i jego podziału na działki budowlane. Zarządzenie to zostało wydane na podstawie dyspozycji zawartej w art. 2 i 5 ustawy z dnia 6 lipca 1972 roku o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach. Problematyka dopuszczalności skargi na akt prawny, jakim jest wskazane wyżej zarządzenie była już przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. W postanowieniu z dnia 6 marca 1981r., w sprawie sygn. akt SA 645/81, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że sąd administracyjny jest uprawniony do badania zgodności z prawem decyzji administracyjnych, a nie aktów normatywnych /aktów o charakterze ogólnym/, a takim aktem normatywnym jest zarządzenie o ustaleniu terenów budowlanych na potrzeby budownictwa indywidualnego wydanego na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i w osiedlach., wobec tego skarga w przedmiocie przejęcia działki na własność Państwa jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Takie stanowisko potwierdził Naczelny Sad Administracyjny w postanowieniu z dnia 11 sierpnia 1982r., w sprawie sygn. akt SA/Gd 409//82, wyjaśniając, że wydanie uchwały /zarządzenia/, czyli aktu prawnego o charakterze ogólnym, prowadzącego do przejścia własności terenu na Państwo (art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach - Dz.U. nr 27 poz. 192), kończy postępowanie w przedmiocie ustalenia terenu budowlanego i jego podziale na działki. Możliwości zaskarżenia tego aktu prawnego ustawa nie przewiduje. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 31 marca 2005r., w sprawie sygn. akt II SA/Bk 786/04, orzekł, że przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) nie stanowi podstawy prawnej do zaskarżenia jakichkolwiek uchwał lub zarządzeń - lecz wyłącznie aktów gminy (niepublikowane). Reasumując stwierdzić należy, iż zaskarżonego zarządzenia nie można zakwalifikować do żadnej z grupy aktów prawnych wymienionych w powołanym przepisie art. 3 § 2 p.p.s.a. Odrzucenie skargi z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego następuje w szczególności w wypadku, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 p.p.s.a.) lub gdy dotyczy sprawy wyłączonej z właściwości tych sądów (art. 5 p.p.s.a.) – (vide: B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, str.150). Wobec powyższego d na podstawie art. 58 §1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. M.O.