II OZ 1075/09

II OZ 1075 / 09 POSTANOWIENIE Dnia 3 grudnia 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 października 2009 r. sygn. akt II SAB/Po 23/09 w zakresie oddalenia wniosku o uzupełnienie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 lipca 2009 r. sygn. akt II SAB/Po 23/09 co do kosztów postępowania w sprawie ze skargi J. A. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie w przedmiocie rozpatrzenia żądania stwierdzenia nieważności decyzji postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. II OZ 1075 / 09 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, odmówił uzupełnienia postanowienie z dnia 8 lipca 2009 r. tegoż Sądu, co do kosztów postępowania. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż postanowieniem z dnia 8 lipca 2009 r. sygn. II SAB/Po 23/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) umorzył postępowanie w sprawie ze skargi J. A. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie w przedmiocie rozpatrzenia żądania stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż w przewidzianym ustawą terminie skarżący na podstawie art. 157 § 1 w zw. z art. 166, art. 201 § 1 i art. 209 p.p.s.a. złożył wniosek o uzupełnienie orzeczenia z dnia 8 lipca 2009 r., co do kosztów postępowania. W ocenie Sądu, w świetle obowiązujących przepisów prawa, na gruncie rozpoznawanej sprawy nie stwierdzono podstaw do przyznania skarżącemu żądanych kosztów postępowania sądowego, w sytuacji gdy w sprawie Sąd umorzył postępowanie sądowe, jako bezprzedmiotowe działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., a żadna z przesłanek wymienionych w art. 209 p.p.s.a. nie zaistniała. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 157 § 1 i § 2 w zw. z art. 166 p.p.s.a., oddalił wniosek o uzupełnienie postanowienia w zakresie kosztów postępowania. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. A., zaskarżając je w całości na podstawie art. 174 pkt 2 w zw. z art. 54 § 3, art. 166, art. 199, art. 201 § 1, art. 203 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a., gdyż naruszone zostały przepisy postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazując na powyższy zarzut, skarżący wniósł o uchylenie ww. orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego niezbędnych kosztów postępowania zażaleniowego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w kwocie 220 zł (wpis 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w stawce minimalnej 120 zł) W uzasadnieniu zażalenia skarżący zakwestionował stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż umorzenie postępowania sądowego, jako bezprzedmiotowe w trybie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nie daje podstawy do przyznania kosztów skarżącemu. Ponadto ocena Wojewódzkiego Sądu Administracyjny, że wniosek o zwrot kosztów był taki, że sąd nie musiał go rozstrzygać jest błędna. Sąd z urzędu orzeka o zwrocie kosztów, wydając postanowienie o umorzeniu postępowania w razie wyeliminowania zaskarżonego aktu lub czynności w drodze autokontroli organu na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. Skarżący wskazał również, że wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie decyzja z dnia [...] kwietnia 2009 r. zapała w istocie w trybie autokontroli, a w sprawie miała miejsce sytuacja określona w art. 54 § 3 (201 § 1) p.p.s.a. Wydanie decyzji nastąpiło, bowiem ewidentnie w toku postępowania sądowoadministracyjnego, które rozpoczyna się wniesieniem skargi. Wydanie natomiast orzeczenia po wniesieniu skargi na bezczynność, a przed dniem rozpoczęcia rozprawy musi być traktowane przez Sąd jako równorzędne z uwzględnieniem skargi, bowiem organ wydał rozstrzygnięcie w trybie autokontroli po trzech dniach od dnia wniesienia skargi na bezczynność i po dwóch dniach od doręczenia skargi organowi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W sytuacji, gdy organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, do daty orzekania przez sąd administracyjny wyda akt lub podejmie czynność, której domagała się strona, to organ ten przestaje tkwić w bezczynności. Oznacza to, że organ we własnym zakresie usunął istniejące naruszenie prawa, przyznając że pozostawał w bezczynności. Tym samym uznać należy, iż skarga na bezczynność została uwzględniona w trybie tzw. samokontroli organu. Organ administracji publicznej, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, stosowanie do art. 54 p.p.s.a. może bowiem w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Powyższe stanowisko zostało również zaprezentowane w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r. ( sygn. akt I OPS 6/08, publ. ONSAiWSA 2009/4/63). W niniejszej sprawie, organ, któremu we wniesionej skardze zarzucano bezczynność zakończył postępowanie wydaniem rozstrzygnięcia przed wydaniem orzeczenia przez Sąd, co spowodowało, iż Sąd pierwszej instancji z mocy art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowania sądowe jako bezprzedmiotowe. Tak więc organ sam usunął istniejące naruszenie prawa, które w warunkach niniejszej sprawy stanowiła bezczynność organu, dokonując autokontroli swego działania. W razie umorzenia postępowania z przyczyn określonych w art. 54 § 3 p.p.s.a., skarżący ma możliwość ubiegania się o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, stosownie do art. 201 § 1 p.p.s.a., który mimo że nie dookreśla rodzaju kosztów, których dotyczy, to względy natury systemowej oraz celowościowej przemawiają za przyjęciem, że dotyczy on tak, jak art. 200 p.p.s.a. kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, a nie tylko kosztów sądowych. Przytoczone wyżej względy powodują, iż zasługują na uwzględnienie argumenty strony skarżącej, że w niniejszej sprawie stanowisko Sądu pierwszej instancji prezentowane w skarżonym postanowieniu jest wadliwe co do przyczyn, dla których oddalono wniosek o uzupełnienie postanowienia w zakresie kosztów postępowania. Odnosząc się natomiast do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, iż nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, albowiem przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji (por. postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2005 r., sygn. akt II OSK 552/05 publ. ONSA WSA 2006, nr 1, poz. 17). Natomiast zauważyć trzeba, iż koszty postępowania zażaleniowego podlegają zaliczeniu do kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o czym stanowi art. 200 p.p.s.a. i ten fakt winien mieć na względzie Sąd pierwszej instancji rozpoznając ponownie przedmiotowy wniosek. Mając powyższe okoliczności na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.