II SA/Wr 366/09
WyrokWSA we Wrocławiu2009-10-02
Skład orzekający: Andrzej Cisek, Olga Białek, Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu gastronomicznego, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jest zgodna z prawem, jeśli inwestor nie przedłożył wymaganej dokumentacji do legalizacji obiektu, a jedynie dokumentację powykonawczą?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo zastosował art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę obiektu gastronomicznego. Skarżąca nie przedłożyła wymaganej dokumentacji do legalizacji (projektu budowlanego), a jedynie dokumentację powykonawczą, która nie jest równoznaczna z projektem budowlanym. Ponadto, skarżąca posiadała prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co czyniło ją adresatem decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki obiektu gastronomicznego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Inwestorka, M. B., nie przedłożyła wymaganej dokumentacji do legalizacji obiektu, w tym projektu budowlanego, ograniczając się do przedstawienia dokumentacji powykonawczej. Organy nadzoru budowlanego uznały te dokumenty za niewystarczające i wydały decyzję nakazującą rozbiórkę. M. B. zaskarżyła te decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając m.in. naruszenie przepisów proceduralnych i błędną kwalifikację przedłożonych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Cisek – spr. Sędziowie Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 października 2009r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu gastronomicznego oddala skargę
Decyzją z dnia [...]r. (Nr[...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. nakazał M. B. rozbiórkę obiektu gastronomicznego o powierzchni zabudowy ok. 46m² zlokalizowanego na działce Nr [...]przy ul. M. S.– C. w L. (teren giełdy samochodowej), wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności przywołano okoliczności sprawy skutkujące podjęciem powyższego orzeczenia.
Przede wszystkim wskazano, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęto z urzędu - na skutek pisemnej interwencji Starosty L. Na podstawie ustaleń podjętych w toku postępowania organ nadzoru decyzją z dnia [...]r. (Nr[...]) nakazał inwestorowi rozbiórkę powyższego obiektu, a w wyniku rozpatrzenia odwołania organ drugoinstancyjny decyzją z dnia [...]r. (Nr [...]) uchylił w całości orzeczenie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na wejście w życie w dniu [...]r. ustawy z dnia [...]r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U nr 99, poz.669). Przepis art. 3 ust. 1 ustawy nowelizującej wyłączył możliwość stosowania przepisów art. 48-49 ustawy - Prawo budowlane do dnia 1 stycznia 2008r. w stosunku do samowoli budowlanej dokonanej w okresie od 1 stycznia 1995r. do 11 lipca 1998r., a co do której przed dniem 11 Lipca 2003r. nie zostało wszczęte postępowanie przez właściwy organ nadzoru budowlanego.
Wskazano, iż w niniejszej sprawie budowa obiektu została zakończona w 1998r., a postępowanie wszczęto w 2006r., wobec czego omawiany przepis znajdował zastosowanie. Z uwagi na powyższe właściciel obiektu obowiązany był do uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Ponieważ właściciel niniejszego obiektu takiej decyzji nie uzyskał, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. był zobligowany do rozpatrzenia sprawy na podstawie przepisu art. 48 ustawy - Prawo budowlane.
Na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy wydano decyzję z dnia [...]r. (Nr[...]) nakazującą rozbiórkę wskazanego wyżej obiektu, a w wyniku postępowania odwoławczego D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzją z dnia [...]r. (Nr[...]) uchylił powyższą decyzję w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ drugoinstancyjny wskazał, że zgodnie z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007r. uznającego przepisy art. 48 ust. 2 pkt 1 litera b) i art. 48 ust.3 pkt 1 Prawa budowlanego, w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", za niezgodne z art. 2 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Powyższe przepisy utraciły moc w dniu ogłoszenia wyroku TK w Dzienniku Ustaw, tj. 29 grudnia 2007r. Wobec powyższego zauważono, iż organ nadzoru był zobowiązany do rozpatrzenia sprawy w trybie art. 48 ustawy - Prawo budowlane z uwzględnieniem tejże zmiany. Następnie wskazał również, że organ uchybił zasadzie czynnego udziału stron w postępowaniu, wyrażonej w art. 10 § 1 art. 79 i art. 81 KPA, a to z uwagi na fakt, iż M. B. nie została powiadomiona o terminie oględzin obiektu gastronomicznego.
W dalszym toku postępowania organ wezwał stronę do udziału w oględzinach oraz do przedłożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
W trakcie oględzin ustalono, że obiekt gastronomiczny składa się z dwóch części. Pierwsza z nich posiada wymiary: ok. 8m x 5m i średnią wysokość ok.2,3m. Konstrukcja tej części obiektu została wykonana z kształtowników stalowych, łączonych za pomocą śrub i spawów, i jest zamocowana do istniejącego betonowego utwardzenia terenu. Wypełnienie ścian stanowi styropian obudowany z obu stron panelami ściennymi z PCV, z wyjątkiem ściany frontowej, gdzie na zewnątrz zastosowano płytki styropianowe. Większa część ściany frontowej jest wykonana z przezroczystego tworzywa sztucznego. Dach ocieplono styropianem i pokryto blachą. Do tylnej ściany tej części obiektu przylega część o wymiarach ok. 3m x 2m x ok.2,2m, zawierająca pomieszczenie socjalne. Ściany tej części są obudowane z zewnątrz panelami PCV, a dach o konstrukcji drewnianej pokryto papą, ustawiono ją na kształtownikach stalowych. Według oświadczenia inwestora trzon części socjalnej stanowi przyczepa gastronomiczna pozbawiona kół. Przedmiotowy obiekt wyposażony jest w wewnętrzną instalację elektryczną zasilaną z wewnętrznej instalacji stadionu. W obiekcie brak jest instalacji wodnej i kanalizacji sanitarnej. Inwestorka oświadczyła, że przedmiotowy obiekt został wybudowany w 1997 lub 1998r. bez pozwolenia na budowę. Przedłożyła także ostateczną decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...]r. (Nr[...]) o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczącą lokalizacji obiektu. W pkt 3 tej decyzji wskazano, że istniejące uzbrojenie terenu jest wystarczające dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego.
Następnie wyjaśniono, że postanowieniem z dnia [...]r. (Nr[...]) PINB w L. nałożył na inwestorkę obowiązek dostarczenia, w terminie do dnia [...]r.: zaświadczenia Prezydenta Miasta L. o zgodności budowy z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz zaświadczeniem o wpisie projektanta na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnego na dzień opracowania projektu.
Po analizie przedłożonych przez inwestorkę dokumentów PINB stwierdził, że są one niewystarczające do legalizacji na ich podstawie omawianego obiektu budowlanego. Przede wszystkim zamiast czterech egzemplarzy projektu budowlanego inwestorka przedłożyła cztery egzemplarze inwentaryzacji budowlanej wraz z opinią techniczną. Nie przedłożono także zaświadczenia Prezydenta Miasta L. o zgodności budowy z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Złożone oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane było natomiast niezgodne ze wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003r, w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę.
W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...]r, (Nr[...]) organ I instancji wezwał inwestorkę do usunięcia powyższych braków w terminie do dnia [...]r. W odpowiedzi inwestorka przedłożyła oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zgodne ze wzorem zawartym w ww. rozporządzeniu oraz kopię postanowienia Prezydenta Miasta L. z dnia [...]r, o odmowie wydania zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Nie przedłożyła jednakże 4 egzemplarzy projektu budowlanego.
W dniu [...]r. M. B. złożyła w organie powiatowym wniosek o wstrzymanie, do dnia [...]r. prowadzonego postępowania, motywując to brakiem przyłączy wody i kanalizacji do obiektu oraz obawą, że prowadzona przez nią działalność gospodarcza zostanie zlikwidowana na okres 20 miesięcy na skutek prowadzonego postępowania.
Mając na względzie powyżej opisane okoliczności stanu faktycznego oraz kierując się dyspozycją zawartą w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. wskazał, iż zobligowany był do podjęcia decyzji w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu gastronomicznego.
Odnosząc się natomiast do wniosku o wstrzymanie postępowania organ I instancji stwierdził, że przepis art. 98 § 1 KPA, stanowiący o zawieszeniu postępowania na zgodny wniosek stron, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, z uwagi na fakt wszczęcia postępowania z urzędu.
Odwołanie od decyzji z dnia [...]r. złożyła M.B., wnosząc o jej uchylenie w całości.
W uzasadnieniu podniosła, że D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzją z dnia [...]r. ([...]) nakazał dostarczyć inwentaryzację powykonawczą, celem protokolarnego potwierdzenia zgodności inwentaryzacji powykonawczej ze stanem faktycznym i na tej podstawie wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Kierując się powyższym wskazaniem strona sporządziła takową inwentaryzację.
Nadto zauważono, że przedstawiony przez stronę dokument - ekspertyza techniczna, dokumentacja powykonawcza, zawiera elementy właściwe również i dla projektu budowlanego.
D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., decyzją z dnia [...]r.(Nr[...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W głównych motywach podjętego rozstrzygnięcia wskazano, iż niniejszy obiekt gastronomiczny należy zakwalifikować jako tymczasowy obiekt budowlany, przez który, zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy - Prawo budowlane należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Zgodnie zaś z art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 tejże ustawy.
Zdaniem organu odwoławczego analiza powyższych przepisów pozwala stwierdzić, że budowa przedmiotowego obiektu nie została wyłączona spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Wybudowanie natomiast obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę sankcjonowane jest procedurą opisaną w art. 48-49 Prawa budowlanego, a dokładniej wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części (art. 48 ust. 1 ustawy). Powyższy nakaz nie będzie miał zastosowania jedynie w przypadku, gdy zostanie udowodnione, że samowolna budowa jest zgodna z przepisami, w szczególności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz techniczno-budowlanymi w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, a inwestor, właściciel albo zarządca obiektu, przedłoży na wezwanie organu w drodze postanowienia, na które nie służy zażalenie: zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku - ostatecznej, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz dokumenty, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2, 4 oraz ust. 3 Prawa budowlanego. Nieprzedłożenie wspomnianych dokumentów, w wyznaczonym terminie, skutkuje nakazem rozbiórki obiektu (art. 48 ust. 4). W sytuacji natomiast, gdy organ weryfikujący przedłożone dokumenty stwierdzi, że są one niekompletne, postanowieniem, wydanym na podstawie art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego, nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w określonym terminie. Nieuzupełnienie przedłożonej dokumentacji w wyznaczonym terminie obliguje zaś organ prowadzący postępowanie legalizacyjne do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu (art. 48 ust. 4).
Mając na względzie powyższe regulacje normatywne organ odwoławczy stwierdził, iż M. B. nie przedłożyła w całości dokumentacji określonej w postanowieniu z dnia [...]r, wydanym na podstawie przepisu art. 48 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane, pomimo wezwania jej do tego postanowieniem z dnia [...]r, albowiem przedłożona inwentaryzacja powykonawcza wraz z ekspertyzą techniczną nie spełnia wymagań ustalonych dla projektu budowlanego. Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 2 powyższej ustawy projektant ma obowiązek zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego. Przepis ust. 3 określa co prawda wyłączenia spod tego obowiązku lecz przepisu tego nie stosuje się do budowy objętej postępowaniem prowadzonym w trybie art. 48 - 49. Projektant, a także sprawdzający projekt, zobowiązani są dołączyć do projektu oświadczenie o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (ust. 4). W przedłożonej przez stronę inwentaryzacji znajduje się wspomniane wyżej oświadczenie, ale podpisane tylko przez projektanta. Brak jest natomiast poświadczenia projektu przez inna osobę uprawnioną. W tej sytuacji – w ocenie organu odwoławczego - należało zastosować przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez nakazanie rozbiórki obiektu gastronomicznego.
Jednocześnie wyjaśniono, że decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., dotyczyła udzielenia pozwolenia na użytkowanie omawianego obiektu gastronomicznego, w trybie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2007r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, która pozwalała na legalizację obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, w terminie do dnia [...]r., w trybie uproszczonym bez wnoszenia opłaty legalizacyjnej. Na skutek uchybienia terminu do złożenia wniosku o legalizacje obiektu w ww. procedurze Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z dnia [...]r., ( Nr[...]) umorzył postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu gastronomicznego położonego na działce nr [...]przy ul. M. S. – C. w L. oraz w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie. Decyzja ta, mimo zaskarżenia przez M. B., został utrzymana w mocy decyzją D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. (Nr[....]), która to z kolei została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, a organ odwoławczy nie posiada jednak informacji, aby postępowanie powyższe zostało zakończone.
Odnosząc się z kolei do wniosku "o wstrzymanie decyzji i nieegzekwowanie nakazu rozbiórki" obiektu do dnia [...]r. stwierdzono, że na gruncie obowiązującego prawa nie jest możliwe wstrzymanie wykonania decyzji pierwszoinstancyjnej na tak długi okres. Organ odwoławczy może wstrzymać bowiem natychmiastowe wykonanie decyzji tylko do czasu rozpatrzenia odwołania, przy czym odwołanie należy rozpatrzyć w terminie miesięcznym liczonym od dnia otrzymania odwołania.
Zauważono także, iż w niniejszym przypadku nie zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania, ponieważ w omawianej sprawie nie występuje, żadna z przesłanek uprawniających organy prowadzące niniejsze postępowanie do jego zawieszenia.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła M.B. wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji oraz o wstrzymanie wykonania tychże decyzji.
W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że przedstawiona przez nią ekspertyza techniczna, dokumentacja powykonawcza, zwiera elementy właściwe również i dla projektu budowlanego.
W ocenie M. B. decyzja organu odwoławczego nie spełnia wymagań określone w art. 107 KPA, ponieważ podstawę prawną decyzji stanowił wyłącznie art. 138 § 1 pkt. 1 KPA. Odwołując się do orzecznictwa podniesiono, iż podstawa prawna decyzji administracyjnej musi być powołana dokładnie, tj. ze wskazaniem mających zastosowanie w sprawie przepisów zarówno prawa formalnego, jak i materialnego, oraz wraz z powołaniem źródeł jego publikacji
Nadto zdaniem skarżącej adresatem decyzji może być wyłącznie inwestor, a wniosek taki wywodzi z treści art. 59 c ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego. Tymczasem skarżąca nabyła istniejący już obiekt od innej osoby, właśnie inwestora, który to poniósł nakłady w celu stworzenia przedmiotowego obiektu budowlanego.
Z ostrożności skarżąca podniosła także, iż nie można w niniejszej sprawie zastosować art. 30 KPA, albowiem reguluje on wyłącznie następstwo proceduralne przez które należy rozumieć sytuację, w której w miejsce strony postępowania administracyjnego (uczestnika na prawach strony) wchodzi inna osoba, a dotychczasowa strona występuje z postępowania. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżąca jest stroną od samego początku postępowania administracyjnego, jako że zostało ono wyłącznie przeciwko niej wszczęte.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia na które służy zażalenie albo kończące postępowanie lub rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w związku § 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei art. 147 § 1 przywołanej powyżej ustawy procesowej upoważnia Sąd, który uwzględnia skargę na uchwałę lub akt, do stwierdzenia nieważności tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdzenia, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Zgodnie z art. 151 powyższej ustawy, w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych oraz obowiązujących w tym czasie przepisów prawnych uznał, iż w niniejszej sprawie uchybienia, o których mowa powyżej nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.
Rozpatrując powyższą skargę w pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z przepisem art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. 2006, Nr 156 poz. 1118) istnieje swoiste domniemanie, iż rozpoczęcie robót budowlanych wymaga – co do zasady – legitymowania się przez inwestora ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od powyższej zasady wprowadził ustawodawca w przepisie art. 29 powoływanej ustawy, tworząc katalog zamknięty robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę.
Stosownie do postanowień art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W sytuacji jednak, gdy powyższa inwestycja jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku -ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i nie narusza przy tym przepisów, w tym techniczno – budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem – właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót i ustala wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie przepisanych prawem dokumentów. W przypadku jednak niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa powyżej właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części ( art. 49 ust. 4 Prawa budowlanego). Przedłożenie zaś w wyznaczonym terminie dokumentów traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych.
Celem powyżej opisanych regulacji normatywnych jest wyeliminowanie stanu naruszenia prawa i doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z przepisami, a fakt nałożenia obowiązku nie może być traktowany jako kara. Służy ona bowiem zawsze usunięciu stanu niezgodności z prawem (por. R. Dziewiński, , Glosa do wyroku NSA z dnia 17 kwietnia 2000 r., IV SA 394/98, OSP 2001, nr 7-8, poz.107).
W niniejszej sprawie M. B. nie uczyniła zadość dyspozycji zawartej w postanowieniach Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...]r. oraz z dnia [...]r. i nie przedłożyła czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz ze stosownymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o wpisie projektanta na listę właściwej izby samorządu zawodowego. Skarżąca przedstawiła jedynie 4 egzemplarze dokumentacji powykonawczej, która w jej ocenie zawiera elementy właściwe dla projektu budowlanego.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę podzielił stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. uznając, iż niewykonanie przez skarżącą nałożonego obowiązku, a także wyniki przeprowadzonego postępowania pozwalają na zastosowanie w niniejszej sprawie dyspozycji z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Przede wszystkim zważyć należy, iż - wbrew wywodom strony skarżącej – dokumentacji powykonawczej nie można utożsamiać z projektem budowlanym. Stosownie bowiem do postanowień art. 3 pkt 14 Prawa budowlanego przez dokumentację powykonawczą należy rozumieć dokumentację budowy z naniesionymi zmianami dokonanymi w toku wykonywania robót oraz geodezyjnymi pomiarami powykonawczymi. Z kolei projekt budowlany jest głównym dokumentem dołączonym do wniosku o pozwolenie na budowę. Prawo budowlane określa najważniejsze elementy, które projekt powinien zawierać (art. 34 ust. 3) oraz ogólne wskazanie, że zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót (art. 34 ust. 2). Oceny, czy dostosowanie projektu jest właściwe, powinien dokonać tak autor projektu, jak i organ wydający pozwolenie na budowę. Zgodnie zaś z ust. 3 powyższego artykułu w skład projektu budowlanego wchodzą: projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany. Projekt budowlany powinien zawierać również - stosownie do potrzeb - oświadczenia właściwych jednostek o zapewnieniu dostaw i przyłączenia mediów oraz odbiorze ścieków (por. R. Dziwiński, P.Ziemski,, Prawo budowlane. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2006, s. 125). Szczegółowo natomiast kwestia zakresu i formy projektu budowlanego reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. nr 120, poz. 1133 ze zm.). Nadto jak słusznie zauważył organ odwoławczy przedłożona inwentaryzacja nie zawiera poświadczenia projektu przez inną osobę uprawnioną, co jest z kolei, stosownie do postanowień art. 20 ust. 2 Prawa budowlanego - elementem obligatoryjnym projektu budowlanego.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej naruszenia art. 107 w związku z art. 138 KPA, wskazać, należy, iż podstawę prawną wydania decyzji mogą stanowić wyłącznie przepisy prawne powszechnie obowiązujące. Sąd podzielił stanowisko strony skarżącej, iż podstawa prawna decyzji organu odwoławczego nie może być ograniczona tylko do przepisów KPA, lecz musi również zawierać przepisy prawa materialnego dotyczące rozstrzyganej sprawy.
W rozpoznawanej sprawie sąd nie miał wątpliwości, iż organ odwoławczy uchybił powyższej regule i w podstawie prawnej osnowy decyzji wskazał jedynie przepisy proceduralne. Jednakże w uzasadnieniu rozstrzygnięcia odwołano się do przepisów materialnoprawnych, stanowiących podstawę do wydania decyzji o treści wskazanej w osnowie. W ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę powyższe uchybienie nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik postępowania, a tylko takie uchybienie uprawnia sąd administracyjny stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do wyeliminowania aktu z obrotu prawnego. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podzielił pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim wyrażony w wyroku z dnia 12 lutego 2009r., ( sygn. akt II SA/Go 777/08), w którym tenże sąd zauważył, iż "przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c wskazać należy prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji. Można przyjąć, że w tej kategorii podstawy uchylenia decyzji mieści się brak należytej staranności wykazany przez organ administracji publicznej w prowadzeniu sprawy, a wyrażający się w rozstrzyganiu o niej bez pełnej znajomości stanu faktycznego sprawy oraz materiału dowodowego występującego w sprawie". W niniejszej sprawie organ odwoławczy znał wszystkie istotne i mające znaczenie prawne okoliczności sprawy, a zebrane dowody dawały podstawy do uznania wykazanego w sprawie stanu faktycznego za udowodniony.
Sąd nie podzielił także stanowiska M. B., iż w rozpoznawanej sprawie adresatem decyzji winien być wyłącznie inwestor, czyli osoba, które poniosła nakłady w celu stworzenia przedmiotowego obiektu budowlanego, a nie skarżąca, która jedynie nabyła tenże obiekt. Zważyć bowiem należy, iż adresatem normy prawnej zawartej w art. 48 Prawa budowlanego jest ten kto legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, bez względu na tytuł prawny. Jak bowiem podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 stycznia 1999r. (sygn. akt IV SA 70/97), podzielonym przez sąd rozpoznający niniejszą sprawę "przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć nie tylko prawo własności, czy użytkowania wieczystego, ale także ograniczone prawo rzeczowe lub treść stosunku zobowiązaniowego".
Z akt niniejszej sprawy, a dokładniej z oświadczenia strony skarżącej o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynika, że M. B. weszła w posiadanie nieruchomości na podstawie umowy najmu z MKS Z. L. z dnia [...]r. W tej sytuacji istnieje podstawa do przyjęcia, iż skarżąca dysponuje prawem do nieruchomości, obejmującym możliwość jej wykorzystania dla celów budowlanych, a zatem jest adresatem kwestionowanej decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu gastronomicznego.
Konkludując, stwierdzić należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynika sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd - na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło