III SA/Łd 246/09

Dnia 7 października 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2009 roku sprawy ze skargi B. F. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. na podstawie art. 17, art. 19 § 4, art. 27 § 1 pkt 9, art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) pozostawił bez rozpatrzenia zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec B. F. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w dniu [...], o nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny podniósł, iż odpisy tytułów wykonawczych wystawionych w dniu oraz zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego wraz z pouczeniem o zaskarżalności, zostały doręczone zobowiązanej w dniu 28 października 2008 roku. W dniu 10 listopada 2008 roku, a więc po upływie siedmiodniowego terminu, B. F. wniosła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Zarzuty te zostały wniesione po upływie wymaganego terminu. Na powyższe postanowienie B. F. wniosła zażalenie, w którym podniosła zarzut naruszenia art. 18, art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 8 k.p.a. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, iż z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia zarzutów organ administracji powinien rozważyć, czy podniesione przez nią okoliczności nie należało zakwalifikować jako skargę na czynności egzekucyjne i nadać jej właściwy bieg tym bardziej, że organ egzekucyjny doręczył skarżącej jednocześnie 100 tytułów i 100 zawiadomień o zajęciu rachunku bankowego, co wywołało wątpliwości w zakresie terminów i rodzajów środków zaskarżenia. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił w całości zaskarżone postanowienie i odmówił uwzględnienia zarzutów, z uwagi na uchybienie terminu przewidzianego do ich wniesienia. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do treści art. 27 § 1 pkt 9 i art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, że odpisy tytułów wykonawczych zawierających pouczenie o przysługującym prawie do zgłoszenia zarzutów, doręczono skarżącej w dniu 28 października 2008 roku, a zatem termin do ich wniesienia upływał w dniu 4 listopada 2008 roku. Skarżąca zgłosiła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne w dniu 10 listopada 2008 roku, a więc z uchybieniem przewidzianego w ustawie terminu. W świetle przedstawionych okoliczności, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, organ I instancji powinien odmówić uwzględnienia zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia, a nie pozostawić zarzuty bez rozpatrzenia. Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w zażaleniu Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że zarówno tytuły wykonawcze, jak zawiadomienia o zajęciu zawierały prawidłowe pouczenia o przysługującym zobowiązanemu prawie do zgłoszenia zarzutów w terminie 7 dni oraz prawie do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej. Wbrew natomiast twierdzeniom skarżącej organ egzekucyjny nie jest uprawniony do precyzowania treści zgłoszonego przez stronę żądania. O tym bowiem jaki charakter ma pismo wniesione przez zobowiązanego decyduje strona a nie organ administracji. W niniejszej sprawie zarówno tytuł, jak treść wniesionego w dniu 9 listopada 2008 roku pisma nie pozostawiała wątpliwości, iż są to zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie wszystkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji. W uzasadnieniu skargi skarżąca ponownie podkreśliła, iż w przypadku doręczenia jednorazowo ponad 200 dokumentów, organ egzekucyjny powinien rozważyć z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia zarzutów, czy podniesioną przez skarżącą okoliczność nie należało zakwalifikować jako skargę na czynności egzekucyjne. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga B. F. nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p. p. s. a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 p. p. s. a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji (postanowienia), czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonego aktu sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, ani procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego aktu. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 229 z 2005r. poz.1954 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art. 27 § 1 pkt.9 wymienionej ustawy, tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W myśl art.34 § 1 cytowanej ustawy zarzuty zgłoszone na podstawie art.33 pkt.1-7,9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art.33 pkt.8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Zgodnie z treścią art.34 § 4 wymienionej ustawy organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Z wymienionych przepisów wynika, iż zarzuty wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Zebrany materiał dowodowy wskazuje, iż skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia zarzutów. Jak wynika z dowodu doręczenia przesyłki w dniu 28 października 2008r. B. F. odebrała tytuły wykonawcze nr [...] – [...] wraz z zawiadomieniami o zajęciu rachunku bankowego. Na każdym tytule wykonawczym znajdowało się pouczenie, iż zobowiązanemu przysługuje, w terminie 7 dni, prawo zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżąca została zatem pouczona o prawie i terminie do wniesienia zarzutów. Siedmiodniowy termin do wniesienia zarzutów upłynął skarżącej w dniu 4 listopada 2008r. B. F. natomiast wniosła zarzuty w dniu 10 listopada 2008r. czyli po upływie wymaganego terminu. Organy administracji słusznie uznały, iż skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia zarzutów. Sąd nie podzielił poglądu podniesionego w skardze, iż skoro pismo z 9 listopada 2008r. zostało złożone po upływie siedmiodniowego terminu to organy administracji winny je zakwalifikować jako skargę na czynności egzekucyjne. Należy zaznaczyć, iż B. F. została pouczona zarówno o prawie i terminie do wniesienia zarzutów (w tytułach wykonawczych) jak i o prawie i terminie do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne ( zajęciach rachunku bankowego). Treść pisma skarżącej z 9 listopada 2008r., w sposób nie budzący wątpliwości, wskazuje, iż są to zarzuty. Świadczy o tym tytuł pisma (zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego) oraz jego uzasadnienie. W uzasadnieniu podniesiono bowiem okoliczności będące podstawą wniesienia zarzutu a ponadto skarżąca dwukrotnie podniosła, że wnosi zarzuty. O tym jaki charakter prawny ma pismo składane w postępowaniu administracyjnym decyduje zawsze strona a nie organ. Tylko w sytuacji gdy treść pisma budzi wątpliwości organ wzywa stronę do sprecyzowania swojego stanowiska. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, iż B. F. wniosła zarzuty na co wskazuje tytuł pisma i jego treść. W związku z czym niezasadny jest zarzut skarżącej, iż organ administracji winien zakwalifikować jej pismo jako skargę na czynności egzekucyjne a nie jako zarzuty, o których mowa w art. 33 ustawy z 17 czerwca 1966r. Nie ma żadnego znaczenia okoliczność podnoszona przez skarżącą, iż jednocześnie doręczono jej 100 tytułów i zawiadomień o zajęciu rachunku bankowego. W związku z czym spowodowało to u niej wątpliwości natury prawnej dotyczące terminu i rodzajów środków zaskarżenia. Okoliczność ta mogłaby mieć ewentualne znaczenie przy ocenie zasadności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów. Niniejsza sprawa nie dotyczy jednak wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, bo taki wniosek nie został złożony, lecz stwierdzenia przekroczenia terminu do wniesienia zarzutów. Rozważenia wymaga kwestia jakie winno być rozstrzygnięcie organu administracji w razie uchybienia terminu do wniesienia zarzutów. Przepisy ustawy z 17 czerwca 1966r. nie regulują tego zagadnienia. W przepisie art.34 § 4 jest jedynie mowa, iż "organ egzekucyjny.....wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego". Ze sformułowania "postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów" nie można wyprowadzić wniosku o dopuszczalności wydania orzeczenia o pozostawieniu zarzutów bez rozpoznania w razie zgłoszenia ich po terminie. Takie rozstrzygnięcie przewiduje art.64 § 1 i 2 kpa ale w przypadku gdy pismo strony(podanie) zawiera braki formalne, które uniemożliwiają nadanie mu prawidłowego biegu np. brak adresu strony wnoszącej pismo. W przekonaniu sądu organ odwoławczy słusznie uchylił postanowienie organu I instancji uznając, iż brak jest podstaw do wydania rozstrzygnięcia o pozostawieniu zarzutów bez rozpoznania. Orzecznictwo sądów administracyjnych w tej kwestii nie jest jednolite. W razie uchybienia terminu do wniesienia zarzutów niektóre sądy uznają, iż powinno się wówczas oddalić zarzuty (wyrok WSA w Białymstoku w spr. I SA/Bk 361/08 z 15 stycznia 2009r. – nie publikowany) bądź pozostawić zarzuty bez rozpoznania (wyrok WSA w Poznaniu w spr. I SA/Po 443/08 z 9 lipca 2008r. – nie publikowany) bądź umorzyć postępowanie w przedmiocie zarzutów (wyrok NSA w spr. I SA/Ka 712/99 z 24 października 2000r. – Lex nr 44897 i wyrok NSA w spr. SA/Wr 1463/93 z 8 lutego 1994r. – nie publikowany) bądź nie uwzględnić zarzutów z powodu ich wniesienia po upływie terminu (wyrok NSA w spr. I SA/Lu 722/98, I SA/Lu 723/98 i I SA/Lu 724/98 z 1 października 1999r. – nie publikowany oraz wyrok WSA w Łodzi w spr. III SA/Łd 19/08 z 24 kwietnia 2008r. – nie publikowany). Sąd w obecnym składzie stanął na stanowisku, iż prawidłowym rozstrzygnięciem jest odmowa uwzględnienia zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. Przepis art.34 § 4 ustawy z 17 czerwca 1966r. przewiduje wydanie postanowienia " w sprawie zgłoszonych zarzutów" co oznacza, iż w sytuacji gdy zarzutów nie można uwzględnić to należy odmówić ich uwzględnia. Zarzutów natomiast nie można uwzględnić gdy nie są merytorycznie zasadne lub wówczas gdy nie zostały spełnione wymogi formalne do ich wniesienia (np. uchybiono siedmiodniowemu terminowi do ich wniesienia). W związku z czym sąd uznał, iż prawidłowym rozstrzygnięciem jest odmowa uwzględnienia zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. Reasumując sąd uznał, iż skarga B. F. nie jest zasadna. Skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia zarzutów i organy administracji z tego powodu trafnie odmówiły ich uwzględnienia. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub procesowego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd oddalił skargę B. F. a.ł.