II FSK 286/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędziowie: NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), WSA del. Andrzej Jagiełło, Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. S. – P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 7 października 2009 r. sygn. akt I SA/Ol 582/09 w sprawie ze skargi J. S. – P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 26 czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia odrzucić skargę kasacyjną. Wyrokiem z 7 października 2009 r., I SA/Ol 582/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę J. S. – P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z 26 czerwca 2009 r., Nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku podatniczka zaskarżyła wyrok w całości i zarzuciła mu na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 4 ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2009 r., Nr 93, poz. 768 ze zm.) w związku z art. 3 ust. 3 ustawy zmieniającej oraz art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn. W związku z postawionymi zarzutami naruszenia przepisów prawa materialnego skarżąca wniosła o uchylenie skarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu z następujących względów. Skarga kasacyjna jest środkiem prawnym wysoce sformalizowanym. Decyzją ustawodawcy to szczególnego rodzaju pismo musi być sporządzone i podpisane przez profesjonalnego pełnomocnika (tzw. przymus adwokacki, wynikający z art. 175 p.p.s.a.), a ponadto musi ono spełniać szereg wymogów formalnych. Wymogi, o których mowa, wskazane zostały w art. 176 p.p.s.a. i dotyczą one po pierwsze wymagań przewidzianych dla każdego pisma w postępowaniu sądowym, a po wtóre - elementów konstrukcyjnych, charakterystycznych dla tego tylko środka odwoławczego. Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. do materialnych, szczególnych elementów skargi kasacyjnej należą: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie oraz wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Wskazane wyżej rozróżnienie na elementy niezbędne dla każdego pisma procesowego oraz te, które są charakterystyczne jedynie dla skargi kasacyjnej jest o tyle istotne, że braki formalne skargi kasacyjnej, w zależności od tego o jakie elementy chodzi, pociągają za sobą całkowicie odmienne konsekwencje. I tak jeśli chodzi o wymagania przewidziane dla każdego pisma sądowego to ich brak jest usuwalny w trybie wskazanym w art. 49 p.p.s.a., a skarga kasacyjna dopiero bo bezskutecznym upływie terminu zakreślonego w wezwaniu do uzupełnienia braku podlegać będzie odrzuceniu w myśl art. 178 p.p.s.a. Inaczej jest natomiast w przypadku drugiej kategorii wymagań formalnych, a dotyczących konstrukcyjnych elementów skargi kasacyjnej wymienionych w art. 176 p.p.s.a. po słowie "oraz". Brak któregokolwiek z nich oznacza, że skardze kasacyjnej sąd nie może nadać biegu i skutkuje jej odrzuceniem bez wezwania do jego uzupełnienia. W omawianej sprawie skarga kasacyjna nie spełnia wymogów, o jakich mowa powyższej, nie zawiera bowiem jednoznacznego wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia. Po przedstawieniu podstaw kasacyjnych autor skargi kasacyjnej sformułował co prawda ujęte w dwóch punktach wnioski, jednakże pierwszy z nich zawiera żądanie "uchylenia skarżonej decyzji", a nie orzeczenia wydanego przez sąd pierwszej instancji, natomiast drugi dotyczy kosztów postępowania. Tego rodzaju wniosek nie czyni zadość wymogom wskazanym w art. 176 p.p.s.a. Zauważyć również należy, że zgodnie z art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny - poza kwestią nieważności postępowania - rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Władny jest zatem badać sprawę tylko z punktu widzenia podstawy kasacyjnej zawartej w skardze kasacyjnej oraz może uwzględnić taką skargę tylko w ramach zawartego w niej wniosku. Jego brak natomiast uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy i skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej (por. postanowienie NSA z 16 marca 2004 r., FSK 209/04 oraz z 17 marca 2010 r., II FSK 1859/08, dostępne w internetowej bazie orzecznictwa: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 178 w zw. z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.