VIII SA/Wa 261/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2009 r. sprawy ze skargi Odlewni Żeliwa "[...]" K. P., A. K. spółka jawna z siedzibą w R.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. VIII SA/Wa 261/09 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. działając na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm. zwanej dalej Prawo budowlane) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze. zm., zwanej dalej Kpa ) nakazał A.K. i K. P. rozbiórkę budynku śrutownicy z lakiernią wybudowanego na działkach [...] i [...] w miejscowości R., gmina T. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zrealizowana w 2007 roku przez A.K. i K.P. właścicieli Odlewni [...] "[...]" spółka jawna, inwestycja polegająca na wybudowaniu budynku dla celów prowadzonej przez inwestorów działalności gospodarczej wybudowana została bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę. Przedmiotowy budynek o wymiarach 26,40 x 10,40 m i wysokości ścian 4,20 m jest konstrukcji stalowej (stalowe słupy oraz stalowa konstrukcja dachu), z jednospadowym dachem. Stolarka okienna i drzwiowa jest stalowa, oszklona. Obiekt sytuowany jest w odległości około 7,0 m od istniejącego na gruncie ogrodzenia oddzielającego działkę skarżących od nieruchomości W.P. Budynek nie jest wykończony, użytkowany jest jako śrutownica i lakiernia. Wyposażony jest w linię produkcyjną do śrutowania odlewów [...]. Obok budynku znajduje się filtr pulsacyjny ze zbiornikiem na płyty i wentylatorami. Stwierdził, iż budowa budynku wraz z linią produkcyjną do obróbki odlewów z [...] wymagała przed rozpoczęciem inwestycji podjęcia szeregu czynności tj. sporządzenia projektu budowlanego wraz z technologią, uzyskania wielu uzgodnień, opinii i pozwoleń, w tym pozwolenia na budowę planowanej inwestycji. Wobec faktu, że budowa zrealizowana została bez wymaganego prawem pozwolenia, organ nadzoru budowlanego zobowiązał inwestorów do przedstawienia w terminie do [...] grudnia 2008r. dokumentów dotyczących wykonanego obiektu (projektu budowlanego, opinii, uzgodnień), oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz zaświadczenia wójta o zgodności budowy z ustaleniami planu miejscowego lub w przypadku braku planu miejscowego decyzji o warunkach zabudowy. Nie wykonanie przez inwestorów obowiązku przedstawienia w/w dokumentów w wyznaczonym terminie obligowało organ do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę budynku. Decyzją z dnia [...] lutego 2009r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania A.K. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. W uzasadnieniu swojego stanowiska [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przedstawił szczegółowo przebieg postępowania w sprawie. Podał, iż zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] czerwca 2006r. wydaną przez Urząd Gminy w T. dla działek nr [...] i [...] ustalone zostały warunki zabudowy dla budowy budynku przemysłowego z częścią socjalną i laboratorium. Tym samym zrealizowany przez inwestorów budynek nie narusza przepisów, w tym przepisów techniczno – budowlanych. Stwierdził, iż wobec ustalenia, że inwestycja zrealizowana przez skarżących podjęta została bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego ( art. 28 ) pozwolenia na budowę organ I instancji prawidłowo wdrożył postępowanie legalizacyjne, a po bezskutecznym upływie terminu na przedstawienie dokumentacji inwestycji, podjął postępowanie w przedmiocie rozbiórki budowli. Wskazał, iż brak jest podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji, nie doszło bowiem do naruszenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. przepisów obowiązującego prawa. Przedstawione w zaskarżonej decyzji stanowisko organu co do stanu faktycznego sprawy i oceny jej skutków na gruncie prawnym są prawidłowe. Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożyła Odlewnia [...] "[...]" spółka jawna K.P. i A.K. wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący podnieśli, iż budowa objętych decyzją obiektów nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w tym przepisów techniczno – budowlanych. Powstały obiekt, wybudowany został bez pozwolenia jako budynek infrastruktury technicznej dla zachowania ciągu produkcyjnego. Rozbiórka budynku spowoduje całkowite zaprzestanie produkcji. Oświadczyli, iż po uzyskaniu niezbędnych pozwoleń chcą mieć możliwość zakończenia budowy. W odpowiedzi na skargę [...]i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają, zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – powoływanej dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Po rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżone decyzje naruszają przepisy postępowania. Spełnione zostały zatem przesłanki do wyeliminowania z obrotu prawnego tych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są - zawarte w art. 6 i art. 7 Kpa - zasada praworządności oraz dochodzenia prawdy obiektywnej. Nakładają one na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym jak i prawnym, w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. W myśl art. 77 § 1 Kpa organy administracji państwowej zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Treść tego przepisu należy tłumaczyć w ten sposób, że obowiązek przeprowadzenia wszystkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dowodów obciąża organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 Kpa decyzja powinna być należycie uzasadniona, z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Zgodnie natomiast z art. 29 i 30 § 1 Kpa, stronami postępowania administracyjnego mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej, a zdolność prawną i zdolność do czynności prawnej stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Wymienione podmioty mogą być stronami postępowania administracyjnego, jeżeli odpowiadają wymaganiu stawianemu przez art. 28 Kpa tzn. gdy mają interes prawny lub obowiązek, o którym trzeba rozstrzygnąć przez wydanie decyzji administracyjnej lub postanowienia. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że orzekające w sprawie organy I i II instancji uchybiły przepisom postępowania. Nie przeprowadziły bowiem prawidłowych ustaleń w zakresie określenia stron postępowania. W przedmiotowej sprawie organ skierował decyzję do osób fizycznych: K.P. i A.K. jako inwestorów obiektu budowlanego wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej. Tymczasem jak wynika z akt administracyjnych w/w są wspólnikami spółki jawnej pod firmą Odlewnia [...] "[...]". Uczestnicząc w oględzinach przedmiotowego budynku w dniach [...] i [...] lipca 2008r. osoby te wskazały, iż są właścicielami przedmiotowego budynku. W zaistniałej sytuacji organ winien poczynić niewadliwe ustalenia jaki podmiot był inwestorem przedmiotowego obiektu. W myśl art. 8 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.), dalej k.s.h, spółka jawna ma zdolność nabywania praw i zaciągania zobowiązań oraz prowadzenia przedsiębiorstwa pod własną firmą. Stosownie natomiast z art. 261 § 5 powołanej ustawy, spółce jawnej z chwilą wpisania do rejestru zaczęły przysługiwać wszystkie prawa i obowiązki stanowiące majątek wspólników. Od wprowadzenia do kodeksu cywilnego art. 33 ¹, na podstawie art. 8 § 1 k.s.h. w związku z art. 29 Kpa i art. 33 k.c spółka jawna może być stroną postępowania administracyjnego. Z mocy art. 81 k.h( obecnie art. 8 § 1 k.s.h.) spółka jawna posiada zdolność sądową i zdolność do czynności prawnych – realizowanych przez wspólników pod firmą spółki. Możliwość nabywania praw i zaciągania zobowiązań oznacza dopuszczenie spółki jawnej do udziału w obrocie prawnym i gospodarczym ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 września 2001 roku, II SA 1722/00, LEX nr 53 368; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2004 roku, II SA/Wa 1563/03). Należy również pamiętać, że zgodnie z art. 8 k.s.h oraz art. 33 ¹ k.c spółka jawna jest odrębnym podmiotem od jej wspólników, w przeciwieństwie do spółki cywilnej, która nie ma własnej podmiotowości i występuje w obrocie, w tym także w procesie poprzez wspólników takiej spółki( por. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 lipca 2003 roku, II CK 320/05, LEX nr 35 5384). Według oświadczenia K.P. złożonego na rozprawie właścicielem nieruchomości, na terenie której usytuowany został sporny budynek jest spółka jawna, która była także inwestorem. Brak wszechstronnych ustaleń organu powoduje, że nie jasne kto był inwestorem przedmiotowego budynku. Przyznanie statusu strony osobom fizycznym w tej sytuacji naruszało przepisy art. 28 i art. 29 Kpa. Powyższa okoliczność powinna w sposób dokładny zostać rozpatrzona i wyjaśniona przez organ I instancji. Tak więc skierowanie zaskarżonej decyzji do osób fizycznych mogłaby mieć miejsce, gdyby z poczynionych ustaleń faktycznych jasno wynikało, że to te osoby były inwestorami przedmiotowego obiektu budowlanego, a nie była nim spółka jawna. Ponownie rozpoznając sprawę organ zobligowany jest ustalić i rozważyć zagadnienia podniesione w uzasadnieniu niniejszego wyroku, będąc związany na podstawie art. 153 p.p.s.a. oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania oraz przedstawić swoje stanowisko zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 107 § 3 Kpa. W związku z uchybieniami w zakresie ustalenia strony do której przedmiotowa decyzja ma być skierowana, sąd nie dokonywał w pozostałym zakresie oceny legalności przedmiotowej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia.