VII SA/Wa 878/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2009 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2009 r. znak [...] w przedmiocie częściowego umorzenia należności z tytułu kary za nielegalne użytkowanie obiektu skargę oddala Decyzją z dnia [...] lutego 2009r. Wojewoda [...] na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 67a § 1 pkt 3 oraz art. 67b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku G. K. w sprawie umorzenia w całości należności w kwocie 75.000 zł wynikającej z kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu, nałożonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. z dnia [...].04.2008 r., dokonał częściowego umorzenia przedmiotowego zobowiązania w kwocie 40.000 zł wraz z odsetkami naliczanymi od tej kwoty, pozostawiając do uregulowania 35.000 zł wraz z odsetkami naliczanym od tej kwoty. W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...].04.2008r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. nałożył na Firmę Handlowo -Usługową G. K. karę w wysokości 75.000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania stacji [...] w Ż. przy ul. [...] na działce ewid. nr [...]. Pismem z dnia 19.05.2008 r. G. K. zwróciła się z wnioskiem do Wojewody [...] o umorzenie przedmiotowej należności, uzasadniając wniosek trudną sytuacją finansową. Wojewoda [...] podniósł, że zgodnie z art. 59g ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) do kar, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organu podatkowego, z wyjątkiem określonego w ust. 1, przysługują wojewodzie. Na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej organ podatkowy na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: 1. odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; 2. odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w at. 53a; 3. umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Organ podniósł, że umorzenie należności publicznoprawnej jest instytucją nadzwyczajną, a jej zastosowanie uzależnione jest od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek: ważnego interesu strony lub interesu publicznego. Interes publiczny to dyrektywa postępowania nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych całego społeczeństwa, takich jak np. sprawiedliwość czy bezpieczeństwo. Organ stwierdził, że w interesie publicznym leży więc także, by kary pieniężne były realizowane, a inwestorzy budowlani nie byli pochopnie zwalniani z obowiązku ich zapłaty. W ocenie organu umorzenie zobowiązań, o których mowa w art. 67 Ordynacji podatkowej, uzasadnione jest jedynie w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. Wojewoda [...] podniósł, że zobowiązana jest przedsiębiorcą, zastosowanie do udzielenia wnioskowanej przez nią ulgi mają przepisy art. 67b Ordynacji podatkowej, określającego warunki udzielenia ulg stanowiących pomoc publiczną, nie stanowiące tej pomocy oraz będące tzw. pomocą de minimis, bez względu na uregulowanie w/w przepisu należało stwierdzić, czy spełnione zostały przesłanki określone w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Organ wskazał, że pismem z dnia 17.12.2008 r. wezwano G. K. do przekazania kserokopii księgi przychodów i rozchodów za rok 2008, udokumentowania stanu posiadanych środków zgromadzonych na rachunkach bankowych, rachunków przedstawiających wysokość ponoszonych kosztów związanych z zakupem żywności i odzieży oraz kserokopii potwierdzeń spłaty kredytu udzielonego przez ARR. Wojewoda [...] podniósł, że z zebranych w toku postępowania dokumentów wynika, że G. K. jest osobą samotną, nieposiadającą żadnego majątku ruchomego ani nieruchomości, zobowiązana zamieszkuje ze swoją matką, która ponosi koszty utrzymania lokalu mieszkalnego. Średniomiesięczny dochód netto zobowiązanej wynosi 1951,55 zł, na który składają się dochody z prowadzonej działalności gospodarczej oraz dochody z tytułu zatrudnienia w firmie R. S.A. w Ż.. Dochód obliczono na podstawie zeznania podatkowego za rok 2007. Udokumentowane wydatki, jakie G. K. przedstawiła to spłata kredytu w L., którego miesięczna rata wynosi 516,23 zł oraz spłata kredytu udzielonego przez Agencję Rozwoju Regionalnego w Z., którego miesięczna rata po uśrednieniu wynosi 576,31. Kredyt z ARR jest kredytem przeznaczonym na inwestycję, a więc zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) spłata jego odsetek musi być ujęta w kosztach prowadzonej działalności gospodarczej, dlatego za wydatki można uznać tylko ratę pożyczki, która wynosi 500 zł miesięcznie. G. K. podała, że ponosi wydatki w kwocie ok. 800 zł na żywność oraz odzież, nie posiada jednocześnie rachunków potwierdzających koszty. Organ stwierdził, że różnica między dochodami a wydatkami stanowi kwotę 135,32 zł. Zdaniem organu G. K. nie jest w stanie uregulować przedmiotowego zobowiązania w całości, dlatego stwierdzono, że pozostawienie do uregulowania kwoty 35.000 zł, która na wniosek zobowiązanej będzie mogła być rozłożona na raty (maksymalnie 100), umożliwi dalsze funkcjonowanie przedsiębiorstwa. Zdaniem organu sytuacja materialna, w jakiej znajduje się strona nie uzasadnia natomiast umorzenia kary w całości. Ponoszenie zwykłych kosztów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, jak i niepowodzenia związane z ryzykiem działalności gospodarczej, a nie nadzwyczajnymi zdarzeniami, nie mogą być uznane za przesłanki umorzenia kary w całości. Ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej nie powinno być przenoszone na budżet państwa. Zaistniała sytuacja wynika z działania strony, która poprzez naruszenie prawa doprowadziła do powstania zobowiązania. Jednocześnie organ podkreślił, że przyznana ulga stanowi pomoc de minimis. Odwołanie od decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2009r. złożyła G. K., wnosząc o umorzenie kwoty 65.000,00 zł wraz z naliczanymi od niej odsetkami oraz o rozłożenie pozostałej do zapłaty kwoty w wysokości 10.000,00 zł na 100 miesięcznych rat począwszy od 1.05.2009 r. Decyzją z dnia [...] marca 2009r. Minister Finansów po rozpatrzeniu odwołania G. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Skargę na decyzję Ministra Finansów z dnia [...].03.2009 [...] złożyła G. K.. Zdaniem skarżącej organy podatkowe przekroczyły przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy granice uznania administracyjnego, a ponadto dokonały błędnej wykładni art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. G. K. podniosła, że przedłożyła dowody na okoliczność swojej sytuacji finansowej, które Wojewoda [...] uznał za wiarygodne i sam ustalił, iż różnica pomiędzy jej dochodami a wydatkami wynosi 135,32 zł. Jest to zatem kwota, którą skarżąca może dysponować spłacając zobowiązanie wobec Skarbu Państwa. Z tych względów skarżąca zadeklarowała, iż może zapłacić karę w kwocie 10.000 zł, przy rozłożeniu jej na 100 miesięcznych rat. W skardze podniesiono ponadto, że umorzenie należności publicznoprawnej uzależnione jest od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek: ważnego interesu strony lub interesu publicznego, przy czym wystarczy, aby wystąpiła jedna z tych przesłanek tj. ważny interes strony. Interes publiczny w ogóle nie musi być brany pod uwagę, bowiem przepis art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej nie zakłada kumulatywnego wystąpienia obu przesłanek. G. K. podniosła, że skoro z przeprowadzonego postępowania wynika, że jest w stanie zapłacić kwotę 135,32 zł miesięcznie, to obciążenie jej obowiązkiem spłaty kwoty 35.000 zł wraz z odsetkami bezspornie wskazuje, iż takiego obciążenia nie będzie mogła ponieść. Zapłata takiej kwoty musiałaby spowodować likwidację działalności gospodarczej. Skarżąca wskazała, iż prowadząc działalność gospodarczą korzysta z pomocy publicznej m.in. z Powiatowego Urzędu Pracy na zorganizowanie miejsc pracy. Likwidacja działalności gospodarczej oznaczałaby konieczność zwrotu otrzymanej pomocy publicznej. G. K. wskazała też, że likwidacja działalności spowoduje natychmiastową wymagalność kredytu uzyskanego z Agencji Rozwoju Regionalnego. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 67 b § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r - Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2005 r, Nr 8, poz 60 ze zm ) zgodnie z którym organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67 a, które nie stanowią pomocy publicznej. Zgodnie z art 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej organ podatkowy na wniosek podatnika z zastrzeżeniem art. 67 b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Decyzje wydawane na podstawie art. 67 § 1pkt 3 Ordynacji podatkowej opierają się na konstrukcji uznania administracyjnego co oznacza, że organy podatkowe mogą lecz nie muszą uwzględnić żądania wnioskodawcy. Uznanie administracyjne nie oznacza zupełnej dowolności sposobu rozstrzygnięcia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych. Rozstrzygnięcie takie powinno być należycie uzasadnione i poprzedzone przeprowadzonym postępowaniem dowodowo - wyjaśniającym. Sądowa kontrola tego rozstrzygnięcia sprowadza się do badania legalności przeprowadzonego postępowania dowodowo - wyjaśniającego i poprawności oceny dokonanej na podstawie stanu faktycznego sprawy ( wyrok NSA z dnia 25.04.2001 r, sygn.akt. I S.A./Ka 498/00, PP 2001, nr 45 s.14, wyrok NSA z dnia 26.09.2003 r, III S.A. 2457/02, LEX nr 145036). W ocenie Sądu prezentowana w zaskarżonej decyzji analiza całokształtu okoliczności faktycznych sprawy oraz wniosków wypływających z ustaleń organów podatkowych jest prawidłowa. Organy podatkowe w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy i rozważyły wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, dokonując ich oceny w ramach wyznaczonych przez art. 191 Ordynacji podatkowej. Z ustaleń organów podatkowych wynika, że przedmiotowa zaległość podatkowa jest konsekwencją naruszenia przez skarżącą przepisów prawa w zakresie nielegalnego użytkowania stacji [...]. Oceniając sytuację materialną skarżącej organy prawidłowo ustaliły, że pozostała do uregulowania kwota 35.000 zł, która na wniosek skarżącej będzie mogła być rozłożona na maksymalnie 100 rat nie stanowi znacznego obciążenia w ujęciu miesięcznych wydatków. Zgodzić należy się ze stanowiskiem organów podatkowych, że sytuacja materialna strony skarżącej nie uzasadnia umorzenia kary w całości. Organ prawidłowo uznał, iż ponoszenie zwykłych kosztów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jak i niepowodzenia związane z ryzykiem działalności gospodarczej, a nie nadzwyczajnymi zdarzeniami nie mogą być uznane za przesłanki umorzenia kary w całości. Badając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem Sąd nie stwierdził naruszeń prawa materialnego i procesowego, które powodowałyby konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.