I OSK 1524/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-10-09
Skład orzekający: NSA Irena Kamińska, NSA Ewa Dzbeńska (spr.), WSA Marian Wolanin
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję ustalającą opłatę adiacencką, mimo zarzutów strony skarżącej dotyczących wadliwości operatu szacunkowego i nieustosunkowania się do tych zarzutów w uzasadnieniu decyzji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że organ odwoławczy naruszył prawo procesowe, nie ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej dotyczących wadliwości operatu szacunkowego, co miało wpływ na wynik sprawy. Ustalenie stanu faktycznego i ocena materiału dowodowego wymagały dokładniejszego wyjaśnienia, w tym doboru materiału porównawczego i sposobu aktualizacji cen nieruchomości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty adiacenckiej od W. i D. Z. z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po budowie drogi. Prezydent Miasta Olsztyna ustalił opłatę, opierając się na operacie szacunkowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję, wskazując na wadliwość operatu szacunkowego i nieustosunkowanie się organu odwoławczego do zarzutów skarżącego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) sędzia del. WSA Marian Wolanin Protokolant Urszula Radziuk po rozpoznaniu w dniu 9 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 października 2008 r. sygn. akt II SA/Ol 540/08 w sprawie ze skargi W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 16 października 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 540/08, po rozpoznaniu skargi W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] czerwca 2008r., nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej, uchylił zaskarżoną decyzję.
Orzeczenie zapadło w następującym stanie faktycznym:
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] Prezydent Miasta Olsztyna ustalił opłatę adiacencką w wysokości [...] zł od W. i D. Z. z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w O. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji stwierdził, że w sprawie spełnione zostały przesłanki warunkujące ustalenie opłaty adiacenckiej. Zakończono bowiem realizację inwestycji polegającej na budowie drogi - nawierzchni ulicy [...], co potwierdza protokół odbioru robót z dnia 2 grudnia 2005 r., zaś z operatu szacunkowego wynika, że w związku z tym wzrosła wartość przedmiotowej nieruchomości. Operat szacunkowy jest zgodny z prawem i standardami zawodowymi rzeczoznawców majątkowych i wynika z niego wzrost wartości nieruchomości o kwotę [...] zł. Ponadto różnicę między wartością, jaką nieruchomość ma po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością, jaką miała przed ich wybudowaniem, pomniejszono, zgodnie z art. 148 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, o wartość nakładów poniesionych przez stronę na rzecz budowy drogi, tj. o zwaloryzowaną kwotę [...] zł. Wysokość opłaty adiacenckiej została ustalona uchwałą nr LIII/794/2001 Rady Miasta Olsztyn z dnia 14 listopada 2001 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej i wynosi ona 25 % różnicy wartości nieruchomości przed i po wybudowaniu danego urządzenia infrastruktury technicznej.
W złożonym odwołaniu od powyższej decyzji, W. Z. podtrzymał swoje stanowisko odnośnie nieprawidłowego doboru materiału porównawczego przy sporządzaniu operatu szacunkowego i zastosowanej wysokości przelicznika wzrostu wartości nieruchomości w badanym okresie. Skarżący powołując się na pismo z dnia 22 lutego 2008 r., skierowane do Urzędu Miasta Olsztyna zakwestionował sposób odliczenia udziału własnego w inwestycji drogowej, a ponadto zrzucił, iż sposób
aktualizowania ceny metra kwadratowego działki przy ul. [...] jest rażąco nieadekwatny do faktycznej sytuacji rynkowej mającej miejsce w rozpatrywanym przez biegłego czasie (listopad 2006 - grudzień 2007). W ocenie skarżącego zastosowanie w badanym okresie przelicznika wzrostu wartości nieruchomości na poziomie 2% w skali miesiąca jest nieprawidłowe. Jednocześnie W. Z. w powołanym piśmie wskazał, że wskazana w operacie szacunkowym pod poz. 16 działka położona jest w bardzo atrakcyjnej lokalizacji, co miało wpływ na podstawę naliczenia opłaty adiacenckiej.
Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazano, że w sprawie spełnione zostały przesłanki warunkujące ustalenie opłaty adiacenckiej. Zakończono bowiem realizację inwestycji polegającej na budowie drogi - nawierzchni ulicy [...], co potwierdza protokół odbioru robót z dnia 2 grudnia 2005 r., zaś z operatu szacunkowego wynika, że w związku z tym wzrosła wartość przedmiotowej nieruchomości. W rozpoznawanej sprawie biegły przyjął podejście porównawcze, metodę porównywania nieruchomości parami. Kolegium podkreśliło, że operat szacunkowy zawiera wszelkie wymagane elementy. Biegły opisał rynek lokalny i przedstawił transakcje sprzedaży nieruchomości o cechach podobnych do nieruchomości wycenianej. Do porównania przyjął po trzy transakcje, po odrzuceniu skrajnych. Skorygował ponadto wartości nieruchomości w przypadku występowania różnic, zaś zastosowany wskaźnik zmiany cen nie jest zbyt wygórowany. Wobec powyższego operat szacunkowy może stanowić podstawę do ustalenia opłaty adiacenckiej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie podkreśliło, iż biegły zastosował wskaźniki korygujące, gdy cechy nieruchomości porównywanych różniły się, a poprawka na trend czasowy, w ocenie organu odwoławczego, nie jest wygórowana.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze W. Z. zarzucił, że w operacie szacunkowym niewłaściwie dobrano porównywane nieruchomości, gdyż biegły przyjął do szacowania wartości jego działki m.in. nieruchomość położoną w innej, znacznie atrakcyjniejszej, części miasta. Nieprawidłowo również założył średni wzrost wartości porównywanych nieruchomości na poziomie 2% miesięcznie. Wzrost wartości nieruchomości skarżącego badano w okresie od grudnia 2005 r., kiedy to zmodernizowana ulica została oddana do użytku, do grudnia 2007 r., tj. daty sporządzenia kwestionowanego operatu szacunkowego.
Biegły nie uwzględnił ponadto znacznych wahań cen nieruchomości, jaki miały miejsce w tym okresie. Skarżący zarzucił ponadto, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest ogólnikowe i nie zawiera stanowiska organu odwoławczego odnośnie do zarzutów wadliwości operatu szacunkowego, przez co, w jego ocenie naruszono art. 107 § 1 i 3 kpa.
Sąd I instancji uwzględnił wniesioną skargę. Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd wskazał, że zasadne są wątpliwości co do faktycznego wzrostu wartości nieruchomości skarżącego spowodowanej wybudowaniem nawierzchni ulicy [...].
W ocenie Sądu I Instancji biegły nie wykazał w operacie szacunkowym, że to wyłącznie urządzenie ulicy wpłynęło na wzrost wartości nieruchomości skarżącego. Z treści operatu nie wynika, aby uwzględniona została okoliczność znacznego wzrostu wartości nieruchomości w drugim półroczu 2006 r. choć w listopadzie 2006 r. nastąpił znaczny wzrost cen nieruchomości, jak również fakt, że ceny nieruchomości gruntowych uległy korekcie o ok. 10-15%, a od połowy 2007 r. - ustabilizowały się. Rzeczoznawca majątkowy, szacując wartość nieruchomości skarżącego, analizą objął transakcje sprzedaży nieruchomości, które miały miejsce właśnie w okresie od listopada 2006 r. do sierpnia 2007 r. Biegły w omawianym operacie szacunkowym dokonał analizy trendu czasowego i stwierdził tendencję wzrostową na badanym rynku. Podał, że wzrost wartości średnich cen transakcyjnych w badanym okresie wyniósł od 25 do 60% i przyjął stopę trendu zmiany cen 2% na miesiąc, czyli na minimalnym poziomie. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się pismo rzeczoznawcy majątkowego, w którym ogólnie wyjaśnia, nie odnosząc się do konkretnych zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu, że na terenie O. ceny niezabudowanych nieruchomości gruntowych nadal rosną, gdyż cieszą się popytem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził, że organ nie uzasadnił przesłanek, które zdecydowały o przyjęciu nieruchomości położonej przy ulicy [...] (poz. 16 tabeli V.1.1 operatu szacunkowego) do określenia wartości działek według stanu po wybudowaniu drogi. Działka ta ma szczególnie atrakcyjną lokalizację, co bez wątpienia wpłynęło na jej cenę transakcyjną. Przyjęcie jej zatem do szacowania spośród, powołanych w operacie szacunkowym, dziesięciu innych nieruchomości mających urządzoną drogę dojazdową wymaga uzasadnienia. Przy czym z treści tabeli V.2.6 wynika, że w ocenie biegłego lokalizacja szczegółowa nieruchomości skarżącego i nieruchomości położonej przy ulicy [...] jest taka sama, wobec czego nie wymagała korekty.
Biegły rzeczoznawca przyjął, średnią cenę transakcyjną 1m2 na poziomie 200 zł, Zdaniem Sądu instancji należało wyjaśnić, dlaczego do obliczenia wartości nieruchomości skarżącego przyjęto konkretne transakcje. Bez wątpienia bowiem przyjęcie określonych nieruchomości do porównania z szacowaną nieruchomością ma wpływ na wynik tej oceny, a w konsekwencji na wysokość opłaty adiacenckiej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że nie stanowi merytorycznej oceny operatu szacunkowego sformułowanie zawarte w uzasadnieniu decyzji o cenach i korekcie trendu czasowego jako "niezbyt wygórowanych" bez odwołania się do konkretnych okoliczności. Organy administracji muszą zdecydować o wartości dowodowej operatu szacunkowego w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy, zaś w razie wątpliwości mogą wystąpić o uzupełnienie wyrażonej w nim opinii.
Dodatkowo Sąd zauważył, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji stoi w sprzeczności z art. 107 § 3 kpa. Organ odwoławczy w swoich rozważaniach nie przedstawił w zasadzie stanu faktycznego sprawy, nie ustosunkował się do zarzutów podniesionych w odwołaniu skarżącego oraz nie wyjaśnił podstawy prawnej swojej decyzji.
Odnosząc się do wniosku skarżącego o dopuszczenie jako dowodu uzupełniającego załączonego do skargi operatu szacunkowego z dnia 2 lipca 2008 r., Sąd wskazał, iż art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej P.p.s.a., nie daje wystarczających podstaw do dopuszczenia w postępowaniu administracyjnym dowodu z opinii biegłego, a za taki dowód należy uznać operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego.
Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie, zarzucając naruszenie:
1) przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na treść orzeczenia, a
mianowicie:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że sporządzony na potrzeby niniejszej sprawy operat szacunkowy, uzupełniony oświadczeniem biegłego w toku postępowania administracyjnego nie może stanowić podstawy do określenia wartości nieruchomości, z uwagi na nienależyte uzasadnienie faktu znacznego wpływu wartości nieruchomości w drugiej połowie 2006 r. Ponadto wnoszący skargę kasacyjną wskazał na nieuzasadnienie przyczyn przyjęcia do dalszych porównań wymienionych obiektów porównawczych, kiedy to w rzeczywistości biegły
uzasadnił powody przyjęcia 2% wzrostu wartości nieruchomości w skali miesiąca, który to wskaźnik jest identyczny, z tym który zastosował biegły w wykonanej na zlecenie skarżącego opinii. Fakt przyjęcia nieruchomości położonej przy ulicy [...] nie wymagał szerokiego uzasadnienia z uwagi na to, że położenie nieruchomości przy tej ulicy nie jest aż tak atrakcyjne, a ponadto nieruchomości ta położona jest w sąsiedniej dzielnicy względem dzielnicy, na terenie której położona była wyceniana działka, gdzie ceny nieruchomości, jak pokazuje tabela sporządzona przez biegłego były wyższe i znacznie przekraczały te z ulicy [...]. Przyjęcie pozostałych nieruchomości do dalszych porównań było uzasadnione tym, że z reprezentatywnej próby nieruchomości podobnych, ich ceny nie były w danej grupie najwyższe i najniższe, co gwarantowało poprawność doboru obiektów porównawczych, przez co nie da się przyjąć, że strona skarżąca uchybiła wymienionym powyżej przepisom, bowiem dowody zostały ocenione właściwie, a stan faktyczny ustalony w sposób wyczerpujący;
b) art., 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 133 P.p.s.a. poprzez oparcie się w
uzasadnieniu wyroku na dowodach nie przeprowadzonych w postępowaniu
administracyjnym, a stanowiących jedynie niepoparte żądnymi dowodami
oświadczenia skarżącego i w konsekwencji tego przyjęcie, że biegły nie uwzględnił
znacznej zwyżki cen w 2006 r. i ich stabilizacji, a nawet obniżki w 2007 r. W ocenie
kasatora nieruchomość wymieniona w tabeli V.2.6 pod pozycją 16 jest szczególnie
atrakcyjna, kiedy to w rzeczywistości żaden ze zgromadzonych w aktach sprawy
dowodów nie wskazywał, że pod koniec 2006 r. wartość niezabudowanych
nieruchomości gruntowych znacznie wzrosła, a w 2007 r. ceny takich
nieruchomości ustabilizowały się, czy nawet spadły. Ponadto Sąd z niewiadomych
powodów uznał, że działka położona przy ul. [...] była szczególnie
atrakcyjna (w tym zakresie jedynie skarżący powoływał się na ten fakt, jednakże
nie zgłosił w tym zakresie żadnego dowodu);
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez sporządzenie
uzasadnienia nieodpowiadającego wymogom powoływanego jako drugi przepisu,
a mianowicie Sąd jedynie ogólnie przytoczył zarzuty skargi i w jednym zdaniu
streścił treść odpowiedzi na skargę, kiedy to w odpowiedzi na skargę strona
przeciwna szczegółowo odniosła się do zarzutów skargi, a w tym podniosła, że w
operacie sporządzonym przez skarżącego zastosowano identyczny wskaźnik z
uwagi na trend czasowy, która to okoliczność bez wątpienia miała znaczący wpływ
ta treść zapadłego wyroku;
d) art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak zawarcia
b) w uzasadnieniu wskazań co do dalszego postępowania, które to powinny
umożliwić stronie skarżącej przeprowadzenie postępowania bez wad i uchybień, a
ograniczenie się jedynie wskazania, iż strona przeciwna winna wyjaśnić faktyczny
wpływ wybudowania nawierzchni ulicy [...] na wzrost wartości nieruchomości
skarżącego, co oznacza, że Sąd sprowadził dalsze postępowanie, bez wskazania
konkretnych środków do ustalenia istoty postępowania w przedmiocie opłaty
adiacenckiej, co nie jest wystarczające w świetle art. 141 § 4 P.p.s.a.;
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez przyjęcie, że
uzasadnienie decyzji Kolegium nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3
kpa, a braki te uzasadniają przyjęcie tezy, że uchybienie to mogło mieć wpływ na
treść zapadłej decyzji. W rzeczywistości stan faktyczny, który nie był
kwestionowany przez skarżącego został przedstawiony, Kolegium ustosunkowało
się do zgłoszonych zarzutów odnośnie doboru nieruchomości porównawczych
oraz zastosowanego wskaźnika ze względu na upływ czasu, powołało się na
mające zastosowanie w sprawie przepisy i powołało się na ich treści, a ponadto
fakt, iż uzasadnienie decyzji Kolegium było zwięzłe nie może przesądzać o jej
uchyleniu;
d) art. 106 § 3 i 5 P.p.s.a. w zw. z art. 240 § 1 kpc poprzez niewydanie postanowienia
w przedmiocie powoływanych przez skarżącego dowodów, a powołanie się jedynie
w uzasadnieniu wyroku, że w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a. przeprowadzenie dowodu
z opinii biegłego jest niedopuszczalne, mimo tego, że załączona do akt sprawy
prywatna opinia biegłego winna być uznana za dokument prywatny, a przez co
dopuszczenie tego dowodu było uzasadnione. Nie powodowało to bowiem
przewlekłości postępowania, a dowód ten potwierdzał, że zastosowany wskaźnik
korygujący z uwagi na upływ czasu został określony właściwie, a przez co
wyjaśniał istotne dla sprawy okoliczności.
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
a) art. 156 ust. 1, art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261 poz. 2603 ze zm.) oraz § 4 ust. 1 i 3, § 5 ust. 1, § 40 ust. 1 i 2 oraz § 56 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207 poz. 2109 ze zm.), poprzez błędną wykładnię, względnie niezastosowanie i w konsekwencji tego przyjęcie, że uzasadniając zastosowany wskaźnik wzrostu przyjęty z uwagi na upływ czasu należy powołać
się na konkretne transakcje handlowe, a nie wystarczy w tym wypadku powołanie się na dane liczbowe uzasadniające trend czasowy. Ponadto Sąd błędnie uznał, że w przypadku wyboru z próby reprezentatywnej po odrzuceniu transakcji o wartościach skrajnych nieruchomości położonych w ościennych dzielnicach istnieje potrzeba szczegółowego uzasadnienia dokonanego wyboru, kiedy to w rzeczywistości dla weryfikacji przyjętego wskaźnika trendu wystarczą, dane liczbowe, bez powoływania się na konkretne transakcje handlowe. W przypadku doboru do porównań z nieruchomości podobnych tych, których wartości zawierają się miedzy skrajnymi wartościami (już po odrzuceniu transakcji skrajnych) nie istnieje potrzeba szczegółowego uzasadnienia dokonanego wyboru, a wystarczy powołanie się na dane, które pozwalają zindywidualizować daną nieruchomość. W oparciu o te zarzuty Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie wniosło o:
1. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie skargi i zasądzenie od
skarżącego na rzecz strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów
zastępstwa radcy prawnego,
2. ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy
Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego
rozpoznania, przy uwzględnieniu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym
kosztów zastępstwa radcy prawnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje wniesiona skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach; 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię !ub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem zgodnie z art. 183 § 1 powołanej ustawy rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza sama strona wnosząca skargę kasacyjną poprzez konstrukcję podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie oparta została na obu podstawach określonych w art. 174 powołanej ustawy. W tej sytuacji w pierwszej
kolejności, co do zasady, rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy można przejść do skontrolowania prawidłowości zastosowania prawa materialnego i jego wykładni.
W okolicznościach niniejszej sprawy uznanie przez Sąd I instancji, iż zaskarżona decyzja została wydana bez wyjaśnienia istotnych okoliczności mających wpływ na wynik sprawy jest w pełni zasadny. Rozpatrując skargę W. Z., Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie naruszyło prawo procesowe. Zauważyć należy, że ustalenie stanu faktycznego w drodze zebrania i oceny materiału dowodowego jest funkcją postępowania administracyjnego, w którym organy administracji publicznej zobowiązane są, zgodnie z art. 7 i 77 § 1 kpa do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Na nich spoczywa obowiązek przeprowadzenia całego postępowania, co do wszelkich istotnych okoliczności rozpoznawanej sprawy, zgodnie z przepisami prawa. Sąd administracyjny natomiast kontroluje, czy proces ten został przeprowadzony zgodnie z prawem. Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że zasadne są wątpliwości, co do faktycznego wzrostu wartości nieruchomości skarżącego po wybudowaniu ulicy [...]. Wymagają szczegółowego uzasadnienia takie okoliczności jak dobór materiału porównawczego czy też sposób aktualizowania cen nieruchomości, co miało wpływ na podstawę naliczenia opłaty adiacenckiej. Wobec tego, uzasadnione jest twierdzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona. Nie trafny jest zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa. Jak właściwie wskazano w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 października 2008 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie nie ustosunkowało się do zarzutów skarżącego podnoszonych w piśmie z dnia 22 lutego 2008 r. oraz podtrzymanych w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta Olsztyna. Tym samym zaskarżona decyzja zapadła bez rozważenia zarzutów , zgłaszanych przez stronę przeciwną, co stanowiło naruszenie podstawowej zasady postępowania odwoławczego.
Z tych względów zamierzonego skutku nie może odnieść zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa.
Nietrafnie autor skargi kasacyjnej zarzuca również Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie naruszenie przepisu art. 106 § 3 i 5 P.p.s.a. Rolą sądu administracyjnego jest kontrola zgodności wydanego wcześniej aktu administracyjnego z prawem (art. 1 § 2 i art. 2 p.u.s.a.). Dlatego sąd administracyjny może prowadzić postępowanie dowodowe w bardzo ograniczonym zakresie i tylko w szczególnych warunkach wskazanych w art. 106 § 3 p.p.s.a., a jego celem jest wyjaśnienie wątpliwości związanych z prawidłowością zaskarżonej decyzji, innego aktu lub czynności organu administracyjnego. Art. 106 § 3 p.p.s.a. wyznacza ścisłe granice dopuszczalności wykorzystania w postępowaniu sądowoadministracyjnym nowych dowodów. Z regulacji tej wynika przede wszystkim, że nie każdy dowód może być dopuszczony w tym postępowaniu, lecz jedynie dowód z dokumentów przy czym - ma to być dowód uzupełniający, a więc taki, który nie był przedstawiony i oceniony w postępowaniu administracyjnym, zakończonym zaskarżoną decyzją. Z przepisu tego wynika także, iż dopuszczenie takiego nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt OSK 1595/04, niepubl.).
Słusznie podnosi kasator, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie nie wydał odrębnego postanowienia oddalającego wniosek dowodowy strony, jednakże to uchybienie procesowe nie miało i nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik postępowania.
Za chybiony uznać również należy zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Jak wynika z treści tego przepisu, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy i zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, zarzutów podniesionych w skardze, wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie czyni zadość wymogom przewidzianym w powołanym przepisie. Uzasadnienie wyroku zawiera wszystkie wymagane tym przepisem elementy, w tym wskazuje podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej interpretację.
Wbrew stanowisku wnoszącego skargę kasacyjną z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynikają jednoznaczne wskazania, co do dalszego postępowania przy ponownym rozpoznawaniu sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie. Wojewódzki Są Administracyjny w Olsztynie wskazał, iż ponownie rozpatrując sprawę organ oceni prawidłowość operatu szacunkowego i , wyjaśni jaki wpływ na wzrost wartości nieruchomości skarżącego miało wybudowanie nawierzchni
ulicy [...] nie sugerując się wzrostem wartości nieruchomości spowodowanym ogólnoświatowym trendem w badanym okresie.
Nieusprawiedliwiony jest także zarzut naruszenia art. 133 P.p.s.a. W skardze kasacyjnej nie powołano konkretnego paragrafu tego przepisu, jednakże intencją wnoszącego skargę kasacyjną , co wynika z uzasadnienia zarzutu, było wskazanie art. 133 § 1 cytowanej ustawy. Zgodnie z tym przepisem Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Przepis ten mógłby zatem zostać naruszony, gdyby Sąd orzekając w sprawie nie dysponował aktami danej sprawy lub uwzględnił przy wyrokowaniu materiał dowodowy nie znajdujący się w aktach danej sprawy. Takie okoliczności nie wystąpiły w niniejszej sprawie, bowiem Sąd I instancji dokonał oceny zgromadzonego w aktach administracyjnych materiału dowodowego a także skonfrontował ten materiał z zarzutami strony składającej odwołanie.
Przechodząc do oceny zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego, podkreślić należy, iż uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zaskarżonej decyzji nastąpiło z przyczyn procesowych, oznacza to, że Sąd ten nie miał potrzeby odnosić się ani do prawidłowości zastosowanej normy prawa materialnego ani do zasadności jego wykładni. W tej sytuacji, skoro przepisy te nie były przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie to nie można zaskarżonemu wyrokowi postawić zarzutu naruszenia prawa materialnego.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło