II SA/Wa 1079/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Beata Gibzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2009 r. sprawy ze skargi I. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku I. G. z dnia [...] października 2008 r. o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z poźn. zm.), odmówił przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu podał, że świadczenie w drodze wyjątku może być przyznane ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. Na podstawie art. 83 ww. ustawy przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy jest możliwe gdy spełnione są następujące przesłanki: - wnioskodawca jest lub był osobą ubezpieczoną w rozumieniu ustawy emerytalnej lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym, - nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczenia wskutek szczególnych okoliczności, - nie może podjąć pracy lub innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym z uwagi na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek, - nie posiada niezbędnych środków utrzymania. Warunki określone w wyżej cytowanym przepisie muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie nawet jednego z nich wyklucza możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Z dokumentacji znajdującej się w aktach rentowych wynika, że orzeczeniem komisji lekarskiej ZUS z dnia [...] marca 2009 r. ww. nie została uznana za niezdolną do pracy, wobec czego nie spełnia jednego z warunków wymaganych do przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, a mianowicie przesłanki całkowitej niezdolności do pracy, potwierdzonej orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS. We wniosku do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2009 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu administracji i podała, że od 1995 r. była uznana za całkowicie niezdolną do pracy. Cierpi na zmiany zwyrodnieniowe [...], które mają charakter przewlekły i postępujący. Przeszła operację [...]. Od 1994 r. leczy się na [...]. Ma częściowo niesprawną prawą rękę. Cierpi na silne bóle [...]. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] lutego 2009 r. i w uzasadnieniu przytoczył argumentację podaną już w decyzji ją poprzedzającej. Ponadto wskazał, że komisja lekarska ZUS orzeczeniem z dnia [...] lutego 2009 r. uznała, że I. G. nie jest niezdolna do pracy, a zatem okoliczność ta eliminuje ją z grona osób, którym może być przyznane świadczenie w drodze wyjątku. Podkreślił, że przedmiotowa sprawa została rozpatrzona przez Departament Orzecznictwa Lekarskiego w trybie nadzoru Prezesa ZUS nad wykonywaniem orzecznictwa o niezdolności do pracy przez lekarzy orzeczników i komisje lekarskie i po analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej stwierdzono, że orzeczenie komisji lekarskiej ZUS z dnia [...] lutego 2009 r. jest zgodne z zasadami orzecznictwa lekarskiego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I. G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, powołując się na wcześniej wykazane zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uznając jednocześnie ową decyzję za krzywdzącą. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną wydanej decyzji stanowi przepis art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o rentach i emeryturach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury i renty - nie mogą ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej świadczeń przewidzianych w ustawie. Z przepisu tego wynika, że prawo do świadczeń w niej przewidzianych przysługuje wyłącznie w przypadku łącznego spełnienia przez wnioskodawcę określonych warunków. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że skarżąca w latach 1993-2002 pobierała rentę do 1999 r. z tytułu całkowitej, a od 1999 r. z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Na dzień wydania zaskarżonej decyzji ww. nie została uznana za całkowicie niezdolną do pracy ze względu na stan zdrowia i nie osiągnęła wieku emerytalnego (ma [...] lata). Ponadto, zgodnie z treścią art. 14 ww. ustawy, w ramach nadzoru nad orzecznictwem o niezdolności do pracy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych obszerną dokumentację medyczną dostarczoną przez skarżącą skierował do Departamentu Orzecznictwa Lekarskiego z wnioskiem o zbadanie w ramach nadzoru, pod kątem prawidłowości, wydanych w sprawie orzeczeń, tj. lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] grudnia 2008 r. i komisji lekarskiej ZUS z dnia [...] lutego 2009 r. W dniu [...] kwietnia 2009 r. Departament Orzecznictwa Lekarskiego poinformował, że orzeczenia wydane w sprawie są prawidłowe. Podkreślić należy, iż zgodnie z art. 14 ust. 1 wyżej cytowanej ustawy, oceny niezdolności do pracy, jej stopnia oraz ustalenia daty powstania niezdolności do pracy dokonuje w formie orzeczenia lekarz orzecznik ZUS. Zgodnie z art. 14 ust. 3 ustawy, podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczeń przewidzianych w ustawie, do których prawo uzależnione jest od stwierdzenia niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji, stanowi orzeczenie lekarza orzecznika albo orzeczenie komisji lekarskiej. Jak z powyższego wynika, orzeczenie lekarza orzecznika oraz orzeczenie komisji lekarskiej jest wiążące dla Prezesa ZUS, co oznacza, że ta przesłanka nie podlega tzw. uznaniu administracyjnemu. Wobec poczynionych ustaleń, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja jest prawidłowa i nie narusza prawa. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 151 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.