III SA/Kr 265/09

WyrokWSA w Krakowie2009-10-13

Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Tadeusz Wołek, Dorota Dąbek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy zatwierdzająca statut publicznego zakładu opieki zdrowotnej, która wprowadza stanowisko "Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa i Zarządzania Jakością" zamiast obligatoryjnego stanowiska "naczelnej pielęgniarki", narusza przepisy ustawy o zakładach opieki zdrowotnej i przepisy wykonawcze, uzasadniając stwierdzenie nieważności uchwały?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy zatwierdzająca statut publicznego zakładu opieki zdrowotnej, która wprowadza stanowisko "Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa i Zarządzania Jakością" zamiast obligatoryjnego stanowiska "naczelnej pielęgniarki", narusza przepisy art. 40 i art. 44a ust. 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej oraz przepisy wykonawcze, w tym rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 29 marca 1999 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w publicznych zakładach opieki zdrowotnej. Stanowisko naczelnej pielęgniarki jest obligatoryjne, a jego zastąpienie innym stanowiskiem stanowi obejście prawa, co uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały w całości.
Stan faktyczny
Rada Miasta podjęła uchwałę zatwierdzającą statut Szpitala, wprowadzając w jego strukturze stanowisko "Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa i Zarządzania Jakością" zamiast stanowiska "naczelnej pielęgniarki". Wojewoda wniósł skargę na uchwałę, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o zakładach opieki zdrowotnej i przepisów wykonawczych, wskazując na obligatoryjność stanowiska naczelnej pielęgniarki oraz obowiązek przeprowadzenia konkursu na to stanowisko. Rada Miasta wniosła o oddalenie skargi, argumentując samodzielnością statutową i brakiem obligatoryjności stanowiska naczelnej pielęgniarki.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Tadeusz Wołek WSA Dorota Dąbek (spr.) Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2009 r. sprawy ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Miasta z dnia 24 września 2008 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia statutu Szpitala w K. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości wyroku WSA w Krakowie z dnia 13 października 2009r. W dniu 24 września 2008r. Rada Miasta podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie zatwierdzenia Statutu Szpitala w K. Została ona podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 92 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1592 z późn. zm.) oraz art. 39 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2007r. nr 14, poz. 89 z późn. zm.). Wojewoda pismem z dnia 20 października 2008r. zwrócił się do Prezydenta Miasta o wyjaśnienie, czy w związku z treścią § 8 ust. 1 pkt 3 Statutu Szpitala stanowiącego załącznik do w/w uchwały Rady Miasta Nr [...], organ założycielski przewiduje w strukturze organizacyjnej stanowisko "naczelnej pielęgniarki". W odpowiedzi Sekretarz Miasta w piśmie z dnia 27 października 2008r. stwierdził, iż w ocenie organu założycielskiego art. 40 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, dotyczy wyłącznie aktu wykonawczego określającego kwalifikacje wymagane od pracowników na poszczególnych stanowiskach pracy w samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej. Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 29 marca 1999r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w publicznych zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. nr 30, poz. 300), nie nakłada obowiązku obligatoryjnego tworzenia stanowiska "naczelnej pielęgniarki". Zdaniem Sekretarza Miasta, potwierdzeniem takiego stanowiska jest również art. 44a, który określa enumeratywnie stanowiska pracy, na które przeprowadza się konkurs. Również ten przepis nie nakłada, ani na organ założycielski, ani na Radę Społeczną Szpitala, obowiązku tworzenia m.in. stanowiska "naczelnej pielęgniarki". Podkreślił także, że wprowadzone w Szpitalu stanowisko "Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa i Zarządzania Jakością" jest stanowiskiem o szerszym zakresie kompetencji od stanowiska "naczelnej pielęgniarki", tym samym zarzut obejścia przepisów prawa jest nieuzasadniony. Kolejnym pismem z dnia 31 października 2008r. Wojewoda zwrócił się do Prezydenta Miasta o udzielenie odpowiedzi na pytania: 1) czy Dyrektorem Szpitala jest osoba posiadająca kwalifikacje uprawniające ją do wykonywania zawodu lekarza, oraz 2) czy osoba zajmująca stanowisko Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa i Zarządzania Jakością została wybrana na w/w stanowisko w wyniku przeprowadzonego konkursu. W piśmie z dnia 17 listopada 2008r. Sekretarz Miasta wyjaśnił, iż dyrektorem Szpitala w K. od 2002r. jest R. G.-S., która posiada kwalifikacje uprawniające ją do wykonywania zawodu lekarza. Poinformował również, iż w Szpitalu nie przeprowadzono postępowania konkursowego na stanowisko Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa i Zarządzania Jakością, ponieważ zgodnie z art. 44a ustawy z dnia 30 sierpnia 1991r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2007r. nr 14, poz. 89 z późn. zm.), w publicznych zakładach opieki zdrowotnej nie ma obowiązku przeprowadzania konkursu na stanowisko zastępcy dyrektora w sytuacji, kiedy jego kierownik jest lekarzem. Pismem z dnia 20 lutego 2009r. Wojewoda wniósł skargę na uchwałę Rady Miasta z dnia 24 września 2008r. Nr [...] w sprawie zatwierdzenia Statutu Szpitala w K. domagając się stwierdzenia jej nieważności w całości. W ocenie organu nadzoru zaskarżona uchwała narusza w sposób istotny przepis art. 40 i art. 44a ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2007r. nr 14, poz. 89 z późn. zm.) oraz przepisy wykonawcze. Przepis art. 40 w/w ustawy zawiera delegację dla ministra właściwego do spraw zdrowia do określenia, w drodze rozporządzenia, kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w publicznych zakładach opieki zdrowotnej. Wydanym w oparciu o wskazaną delegację aktem prawnym jest rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 29 marca 1999r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w publicznych zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. nr 30, poz. 300). Stosownie do treści § 1 ust. 1 tego rozporządzenia kwalifikacje wymagane od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w publicznych zakładach opieki zdrowotnej określa taryfikator kwalifikacyjny, stanowiący załącznik do rozporządzenia. Wojewoda stwierdził, iż z załącznika do w/w rozporządzenia – stanowiącego "taryfikator kwalifikacyjny" – wynika, iż w publicznych zakładach opieki zdrowotnej przewiduje się utworzenie stanowiska "naczelnej pielęgniarki". Powyższe wynika również pośrednio z art. 44a ust. 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, w myśl którego w publicznych zakładach opieki zdrowotnej przeprowadza się konkurs m.in. na stanowisko naczelnej pielęgniarki. Zasady i tryb konkursu unormowane zostały tak w ustawie, jak i w rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 19 sierpnia 1998r. w sprawie szczegółowych zasad przeprowadzania konkursu na niektóre stanowiska kierownicze w publicznych zakładach opieki zdrowotnej, skład komisji konkursowej oraz ramowy regulamin przeprowadzania konkursu (Dz. U. nr 115, poz. 749 z późn. zm.). W ocenie strony skarżącej wprowadzenie w ramach struktury organizacyjnej publicznego zakładu opieki zdrowotnej stanowiska "Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa i Zarządzania Jakością" zamiast stanowiska "naczelnej pielęgniarki" narusza przywołane powyżej przepisy i stanowi obejście prawa. Ponadto organ nadzoru podniósł, iż statut publicznego zakładu opieki zdrowotnej nie może normować spraw, które są uregulowane w ustawie o zakładach opieki zdrowotnej, zwłaszcza zaś nie może on odmiennie regulować spraw odrębnie unormowanych w ustawie. Jednocześnie organ nadzoru zaznaczył, iż skoro ustawa oraz przepisy wykonawcze przewidują określone elementy ustroju zakładów opieki zdrowotnej, w tym w szczególności stanowisko naczelnej pielęgniarki, precyzując dodatkowo warunki jakie musi spełnić osoba na tym stanowisku, tym samym za niezgodną z tymi przepisami uznać należy takie kształtowanie struktury organizacyjnej zakładu opieki zdrowotnej, które w istocie prowadzą do naruszenia przywołanych powyżej przepisów. Niezależnie od powyższego, w ocenie strony skarżącej przyjęcie założenia, iż stanowisko "Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa i Zarządzania Jakością" wyczerpuje potrzebę powołania stanowiska "naczelnej pielęgniarki" prowadzić może do obejścia przepisów prawa dotyczących obowiązku przeprowadzania konkursu na to stanowisko. Jak bowiem wynika z przywołanych powyżej przepisów (art. 44a ust. 1 ustawy) w publicznych zakładach opieki zdrowotnej obligatoryjnie przeprowadza się konkurs na stanowisko "naczelnej pielęgniarki". Natomiast brak jest takiego obowiązku w przypadku obsadzania stanowiska zastępcy dyrektora w przypadku szpitala, w którym kierownikiem zakładu (dyrektorem szpitala) jest lekarz. Powyższe wynika z wnioskowania a contrario przepisu art. 44a ust. 1 pkt 2 ustawy. Tym samym zdaniem strony skarżącej przyjęcie założenia, iż dopuszczalne jest tworzenie w strukturze organizacyjnej stanowiska "Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa i Zarządzania Jakością", jako stanowiska o szerszym zakresie kompetencji od stanowiska "naczelnej pielęgniarki" i zarazem zamiast (z pominięciem) tego stanowiska prowadzi w rzeczywistości do obsadzania stanowiska odpowiadającego stanowisku "naczelnej pielęgniarki" z dodatkowymi uprawnieniami tylko po to, aby możliwym było obsadzenia tego stanowiska poza obowiązkiem przeprowadzenia konkursu. Takie natomiast działanie w ocenie organu nadzoru prowadzi wprost do obejścia przepisów obowiązującego prawa. W konsekwencji zdaniem Wojewody zaskarżona uchwała narusza również zasadę demokratycznego państwa prawnego wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP oraz zasadę legalizmu ujętą w art. 7 Konstytucji RP, stosownie do której jednostki samorządu terytorialnego winny działać na podstawie i w graniach obowiązującego prawa. W ocenie strony skarżącej podejmując uchwałę, stanowiącą przedmiot skargi, Rada Miasta działała z przekroczeniem swoich uprawnień. Ponadto Wojewoda podniósł, iż ze względu na wagę naruszenia prawa, które w istocie sprowadza się do zastąpienia stanowiska "naczelnej pielęgniarki" stanowiskiem "Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa i Zarządzania Jakością" konieczne jest stwierdzenie nieważności uchwały w całości. Ewentualne stwierdzenie nieważności uchwały jedynie w zakresie wskazującym na stanowisko "Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa i Zarządzania Jakością" mogłoby przyczynić się do stworzenia złudnego wrażenia, że w publicznym zakładzie opieki zdrowotnej może nie istnieć stanowisko "naczelnej pielęgniarki" względnie żadne z tych stanowisk, które w rezultacie w zakresie czynności mają zadania przypisane do stanowiska naczelnej pielęgniarki. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wniosła o oddalenie skargi. Odpierając zarzuty Wojewody, Rada Miasta podniosła, iż art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2007r. nr 14, poz. 89 z późn. zm.) dotyczy wyłącznie aktu wykonawczego określającego kwalifikacje wymagane od pracowników na poszczególnych stanowiskach pracy w tzw. samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej. Wydane na podstawie tego przepisu rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 29 marca 1999r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w publicznych zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. nr 30, poz. 300 z późn. zm.) nie nakłada obowiązku obligatoryjnego tworzenia stanowiska "naczelnej pielęgniarki", albowiem nie wprowadza wykazu obligatoryjnych stanowisk w tego typu zakładach. Artykuł 40 w/w ustawy nie implikuje dla publicznego zakładu opieki zdrowotnej bezpośrednich skutków prawnych, a wydane na jego podstawie akty wykonawcze – decydując o podstawowych kwestiach kadrowych – nie określają wszystkich istotnych kwestii dotyczących pracowników takiego zakładu. Rada Miasta dodała przy tym, że wymagania, jakim powinny odpowiadać osoby na stanowiskach kierowniczych w zakładzie opieki zdrowotnej określonego rodzaju, normuje rozporządzenie wydane na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy. Jest to rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 maja 2000r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać osoby na stanowiskach kierowniczych w zakładach opieki zdrowotnej określonego rodzaju (Dz. U. nr 44, poz. 520 z późn. zm.). Zgodnie z § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, zastępcą kierownika zakładu powinna być osoba posiadająca wyższe wykształcenie o odpowiednim kierunku i co najmniej pięcioletni staż pracy. Te warunki spełnia osoba zatrudniona w Szpitalu na stanowisku "Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa i Zarządzania Jakością". Ponadto Rada Miasta podniosła, że art. 44a w/w ustawy odnoszący się do kwestii konkursu przeprowadzanego na poszczególne stanowiska w publicznych zakładach opieki zdrowotnej, również nie stanowi o obowiązku tworzenia tego rodzaju stanowiska. Zgodnie z tym przepisem, w Szpitalu nie przeprowadzono postępowania konkursowego na stanowisko "Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa i Zarządzania Jakością", albowiem w publicznych zakładach opieki zdrowotnej nie ma obowiązku przeprowadzania konkursu na stanowisko zastępcy dyrektora w sytuacji, kiedy jego kierownik jest lekarzem. Dyrektorem Szpitala jest od dnia 18 września 2002r. lek. med. R. G.-S., posiadająca kwalifikacje uprawniające ją do wykonywania zawodu lekarza. Rada Miasta nadmieniła przy tym, że utworzenie w Szpitalu stanowiska "Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa i Zarządzania Jakością", odbyło się poprzez rozszerzenie zakresu obowiązków i uprawnień, jakie miała osoba wówczas zatrudniona na stanowisku "naczelnej pielęgniarki". Odpierając zarzuty strony skarżącej, Rada Miasta podniosła, iż na podstawie ustrojowej zasady samodzielności statutowej samorządu terytorialnego, można przyjąć, że zgodnie z art. 11 ustawy, statut zakładu opieki zdrowotnej może określać jego strukturę organizacyjną w sposób samodzielny. Zgodnie z tym przepisem ustrój zakładu opieki zdrowotnej oraz inne sprawy dotyczące jego funkcjonowania, nieuregulowane w ustawie, określa jego statut. Określenie poszczególnych stanowisk pracy mieści się w tego rodzaju interpretacji, stanowi, więc materię, która może być przedmiotem regulacji statutowej. Samodzielność statutowa Gminy Miejskiej (organu założycielskiego) w zakresie kształtowania ustroju i struktury organizacyjnej Szpitala, zakładu opieki zdrowotnej, obejmuje wyłącznie sprawy nieuregulowane w ustawie. Wydane na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy, rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 29 marca 1999r. w sprawie kwalifikacji wymaganych pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w publicznych zakładach opieki zdrowotnej, nie przesądza, że w publicznych zakładach opieki zdrowotnej tworzy się tylko te stanowiska, które zostały wskazane w tym rozporządzeniu. W statucie zakładu opieki zdrowotnej określa się w szczególności strukturę organizacyjną zakładu. Zatem przepis art. 11 ustawy pozwala określić strukturę organizacyjną Szpitala w jego statucie, nie wskazując żadnych dalszych wymogów, ani ograniczeń. Zdaniem Rady Miasta, konsekwencją samodzielności finansowej i prawnej zakładu opieki zdrowotnej było pozostawienie organom tego zakładu, tj. radzie społecznej (uchwalenie statutu) oraz organowi, który utworzył zakład (zatwierdzenie statutu) kompetencji do określenia jego struktury organizacyjnej. Organy te powinny to uczynić w sposób jak najlepiej służący realizacji zadań konkretnego zakładu. Ponadto Rada Miasta nadmieniła, iż wprowadzanie w ramach struktury organizacyjnej publicznego zakładu opieki zdrowotnej w miejsce stanowiska "naczelnej pielęgniarki" innego stanowiska jest praktyką stosowaną także przez inne, wieloprofilowe szpitale. Reasumując Rada Miasta stwierdziła, że stanowisko naczelnej pielęgniarki nie jest obligatoryjne w publicznych zakładach opieki zdrowotnej, a wprowadzenie w Szpitalu stanowiska "Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa i Zarządzania Jakością" miało na celu poszerzenie obowiązków oraz kompetencji, przy zachowaniu dotychczasowych zadań przypisanych (zwyczajowo) do stanowiska "naczelnej pielęgniarki". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ustalenia na wstępie wymaga charakter prawny zaskarżonej uchwały Rady Miasta w sprawie zatwierdzenia Statutu Szpitala w K., podjętej na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 92 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym oraz art. 39 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991r. o zakładach opieki zdrowotnej. W ocenie Sądu normy zawarte w samym statucie publicznego ZOZ mają charakter generalny i abstrakcyjny. Kształtując zasady dotyczące dostępności do usług medycznych (na przykład rejony obsługiwane przez dany szpital, rodzaje świadczonych w nim usług medycznych, itp.), regulują publicznoprawne prawa i obowiązki jednostek – podmiotów zewnętrznych wobec administracji. Sam statut zgodnie z ustawą o zakładach opieki zdrowotnej jest stanowiony przez radę społeczną, ustawa przewiduje jednak wymóg jego zatwierdzenia przez organ który utworzył zakład czyli w niniejszej sprawie Radę Miasta (art. 39 ust. 2). Taka uchwała zatwierdzająca statut zoz jest aktem konstytutywnym, warunkującym jego obowiązywanie. Jest publikowana w wojewódzkim dzienniku urzędowym w sposób i na zasadach właściwych dla przepisów prawa powszechnie obowiązującego. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę charakter norm zawartych w statucie publicznego zakładu opieki zdrowotnej oraz konstytutywność uchwały zatwierdzającej statut, uchwała organu który utworzył publiczny zakład opieki zdrowotnej w sprawie zatwierdzenia jego statutu jest aktem prawa miejscowego. Oceniając legalność tej uchwały Sąd uznał, że wskazane przez Wojewodę w skardze argumenty były słuszne i uzasadniały stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. Zmiany wprowadzone zakwestionowaną uchwałą w istocie bowiem sprowadzały się do wprowadzenia stanowiska "Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa i Zarządzania Jakością" zamiast przewidywanego w przepisach ustawy o zakładach opieki zdrowotnej i przepisach do tej ustawy wykonawczych stanowiska "naczelnej pielęgniarki". Taka regulacja narusza art. 40 i 44a ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2007r. nr 14, poz. 89 z późn. zm.) oraz przepisy wykonawczego do niej rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 29 marca 1999r. w sprawie kwalifikacji wymaganych na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w publicznych zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. nr 30, poz. 300 z późn. zm.). Z załącznika do powyższego rozporządzenia stanowiącego "taryfikator kwalifikacyjny" wynika, że w publicznych zakładach opieki zdrowotnej istnieje stanowisko "naczelna pielęgniarka". Wynika to również z art. 44a ust. 1 cyt. ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, zgodnie z którym w publicznych zakładach opieki zdrowotnej na stanowisko naczelnej pielęgniarki przeprowadza się konkurs, zgodnie z zasadami określonymi ustawą oraz rozporządzeniem Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 19 sierpnia 1998r. w sprawie szczegółowych zasad przeprowadzania konkursu na niektóre stanowiska kierownicze w publicznych zakładach opieki zdrowotnej, składu komisji konkursowej oraz ramowego regulaminu przeprowadzania konkursu (Dz. U. nr 115, poz. 749 z późn. zm.). Art. 11 w/w ustawy przewiduje, że ustrój zakładu opieki zdrowotnej oraz inne sprawy dotyczące jego funkcjonowania, nieuregulowane w ustawie, określa jej statut. Określenie poszczególnych stanowisk niewątpliwie mieści się w tym zakresie, stanowi więc materię, która może być przedmiotem regulacji statutowej. Należy jednak z całą mocą zaakcentować, że statut zakładu opieki zdrowotnej nie może dotyczyć spraw, które są uregulowane w ustawie o zakładach opieki zdrowotnej, zwłaszcza zaś nie może on odmiennie regulować spraw odrębnie unormowanych w ustawie (por. m.in. poglądy wyrażane w piśmiennictwie, M. Dercz, T. Rek, "Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej. Komentarz.", ABC 2007, komentarz do art. 11). Samodzielność statutowa powiatu w zakresie kształtowania ustroju i struktury organizacyjnej ZOZ obejmuje zatem wyłącznie sprawy nieuregulowane w ustawie. Tymczasem sama ustawa i przepisy do niej wykonawcze przewidują określone elementy ustroju ZOZ, w tym w szczególności stanowisko naczelnej pielęgniarki, precyzując dodatkowo warunki jakie musi spełnić osoba na tym stanowisku. W tym zatem zakresie obowiązujące przepisy wyłączają samodzielność statutową powiatu. Nietrafnym jest więc argument, że stanowisko naczelnej pielęgniarki nie jest obligatoryjne. O ile zatem w ocenie Sądu zawarty w ustawie katalog stanowisk jakie mogą być powołane w ZOZ nie jest zamknięty i w ramach samodzielności statutowej organ powiatu mógłby powołać także inne stanowiska nie wymienione w ustawie (stąd w ustawie termin "w szczególności"), to jednak niedopuszczalnym jest "omijanie" ustawy, to znaczy takie kształtowanie struktury organizacyjnej ZOZ, które doprowadziłoby do sprzeczności z ustawą. Zdaniem Sądu wprowadzenie zamiast stanowiska "naczelnej pielęgniarki" stanowiska "Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa i Zarządzania Jakością" stanowiłoby obejście prawa. Z załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej (wydanego na podstawie art. 40 cyt. ustawy o zakładach opieki zdrowotnej) z dnia 29 marca 1999r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w publicznych zakładach opieki zdrowotnej stanowiącego "taryfikator kwalifikacyjny" wynika wyraźnie, że w publicznych zakładach opieki zdrowotnej istnieje stanowisko "naczelnej pielęgniarki". W art. 44a cyt. wyżej ustawy przewidziano, że na to stanowisko przeprowadza się konkurs (zgodnie z zasadami określonymi ustawą oraz rozporządzeniem Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 19 sierpnia 1998r. w sprawie szczegółowych zasad przeprowadzania konkursu na niektóre stanowiska kierownicze w publicznych zakładach opieki zdrowotnej, składu komisji konkursowej oraz ramowego regulaminu przeprowadzania konkursu). Niedopuszczalne jest zatem wprowadzanie mocą aktów rangi podustawowej takich regulacji, które doprowadziłyby do obejścia przytoczonych powyżej regulacji ustawowych, a z taką sytuacją mielibyśmy do czynienia w przypadku zaakceptowania zmian wprowadzonych niniejsza uchwałą. Doszłoby bowiem do obejścia prawa zarówno w zakresie wymaganych kwalifikacji zawodowych i stażu, jak też powoływania w drodze konkursu. Na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie ma wpływu także podniesiony przez Radę Miasta argument, że utworzone przedmiotową uchwałą stanowisko "Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa i Zarządzania Jakością" odbyło się poprzez rozszerzenie zakresu obowiązków i uprawnień, jakie miała osoba wówczas zatrudniona na stanowisku "naczelnej pielęgniarki". Rozpatrując przedmiotową sprawę Sąd uznał zatem, że doszło w niej do istotnego naruszenia przepisów prawa materialnego w rozumieniu art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), które uzasadniało stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. Ponieważ zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, możliwe było stwierdzenie jej nieważności, mimo że od dnia jej podjęcia upłynął już okres dłuższy niż jeden rok. Dlatego też Sąd, działając na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w zw. z art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło