III SA/Łd 413/09

Dnia 14 października 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek po rozpoznaniu w dniu 14 października 2009 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. C. na wezwanie Gminy Ł. – Zarządu Dróg i Transportu w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wezwania do uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie bez uiszczenia opłaty p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. Wezwaniem z dnia [...], nr [...] Zarząd Dróg i Transportu w Ł. wezwał M. C. do wniesienia opłaty dodatkowej w wysokości 50,00 zł z uwagi na stwierdzenie parkowania pojazdu w strefie płatnego parkowania w Ł. bez uiszczenia opłaty w wyżej wymienionym dniu. Pismem z dnia 19 czerwca 2009 roku M. C. wniósł o anulowanie wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej. W uzasadnieniu wskazał, że wykupił stosowny bilet parkingowy na czas od godz. 10:04 do 10:34. Mimo to dostał wezwanie do uiszczenia opłaty o godzinie 10:19. W załączeniu do pisma M. C. przedstawił bilet parkingowy o nr [...] z dnia [...]. Pismem z dnia [...] (znak [...]) Zarząd Dróg i Transportu wyjaśnił, iż zgodnie z § 3 ust. 1 i 2 Załącznika Nr 3 do Uchwały nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania pojazdów samochodowych na drogach publicznych w Ł. oraz opłat za parkowanie w tej strefie i sposobu jej pobierania (Dz. Urz. Woj. Ł. z 2008r., Nr 340, poz. 2870) osoba parkująca pojazd samochodowy po zajęciu miejsca parkingowego, zobowiązana jest wnieść opłatę za parkowanie z góry, za cały deklarowany czas parkowania, niezwłocznie po zaparkowaniu pojazdu oraz umieścić niezwłocznie po zaparkowaniu pojazdu, w widocznym miejscu za przednią szybą pojazdu dowód wniesienia opłaty w postaci ważnego biletu parkingowego lub ważnego abonamenty parkingowego. Organ wskazał przy tym, że w dniu 19 czerwca 2009 roku o godz. 10:19 pracownik Zarządu Dróg i Transportu podczas kontroli strefy płatnego parkowania nałożył opłatę dodatkową za parkowanie samochodu marki T. o numerze rejestracyjnym [...]. Samochód był zaparkowany bez uiszczenia należnej opłaty, gdyż za jego przednią szybą brak było biletu parkingowego. W związku z powyższym kontroler nałożył opłatę dodatkową za parkowanie, wystawiając wezwanie do jej wniesienia. W skardze z dnia 14 lipca 2009 r., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, M. C. zwrócił się z wnioskiem o uchylenie wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej w wysokości 50 zł, wystawionego przez Zarząd Dróg i Transportu, Wydział Biletów i Kart Parkingowych w Ł.. Skarżący wskazał, że należna opłata za parkowanie została przez niego uiszczona. Opłata dodatkowa została nań nałożona nie za brak opłaty za parkowanie, lecz za to, że nie zostawił on dowodu opłaty w widocznym miejscu za szybą pojazdu, co w jego ocenie nie ma w sprawie znaczenia, gdyż istotny jest sam fakt uiszczenia opłaty. W odpowiedzi na skargę z dnia 17 sierpnia 2009 roku Zarząd Dróg i Transportu w Ł. wniósł o jej odrzucenie z uwagi na jej niedopuszczalność lub ewentualnie o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Stwierdził, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu, w tym opłaty dodatkowej powstaje z mocy prawa bez potrzeby konkretyzacji tego obowiązku w drodze decyzji. Wezwanie dokumentuje jedynie fakt nieuiszczenia opłaty i informuje o obowiązku jej dokonania, nie nakłada jednak tego obowiązku na właściciela pojazdu, który ma zagwarantowaną możliwość obrony swoich praw poprzez złożenie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle zaś art. 1 § 2 tejże ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej ustawa p.p.s.a], kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. W niniejszej sprawie skarżący wniósł skargę na wezwanie z dnia [...] (Nr [...]) Zarządu Dróg i Transportu do wniesienia opłaty dodatkowej. Charakter tego wezwania podlega więc ocenie z punktu widzenia powołanego powyżej przepisu, który stanowi katalog aktów i czynności podlegających kognicji sadów administracyjnych. Z pewnością zaskarżone wezwanie nie jest decyzją, nie jest tez postanowieniem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 i pkt 3. Nie stanowi również żadnego z aktów wymienionego w art. 3 § 2 pkt 5, pkt 6 i pkt 7. W tej sytuacji rozważenia wymaga jedynie, czy zaskarżone wezwanie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 tej ustawy). W ocenie Sądu przyjęcie takiego stanowiska byłoby nieprawidłowe. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.), korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania (pkt 1 tego przepisu). W świetle zaś art. 13 f ust. 1 powoływanej ustawy "Za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową. Rada gminy (rada miasta) określa wysokość opłaty dodatkowej, o której mowa w ust. 1, oraz sposób jej pobierania. Wysokość opłaty dodatkowej nie może przekroczyć 50 zł (ust. 2). Opłatę dodatkową, o której mowa w ust. 1, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi (ust. 3). Stosownie do art. 40d ust. 2 ww. ustawy, opłaty określone w art. 13 ust. 1 pkt 2 i art. 40 ust. 3 wraz z odsetkami za zwłokę, opłaty określone w art. 13f ust. 1 oraz kary pieniężne określone w art. 29a ust. 1 i ust. 2 i art. 40 ust. 12 wraz z odsetkami za zwłokę podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Analiza powyższych przepisów prowadzi w ocenie Sądu do postawienia wniosku, że obowiązek uiszczania zarówno opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, jak i obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej za nieuiszczenie tych opłat wynika bezpośrednio z przepisu prawa. Obowiązujące przepisy ustawy o drogach publicznych nie przewidują postępowania, w wyniku którego dokonywano by wymiaru opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania, w trybie specjalnego i indywidualnego postępowania. Brak jest podstaw prawnych zawierających procedury, które powodowały nadanie obowiązkowi zapłaty opłaty dodatkowej indywidualnego charakteru w drodze wydania decyzji lub postanowienia przez właściwe organy władzy publicznej. Organy te mają obowiązek działać wyłącznie na podstawie i w granicach prawa. Uznanie, że obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej wynika wprost z przepisów prawa, a w razie jej nieuiszczenia podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, prowadzi – zdaniem Sądu – do wniosku, że wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej nie stanowi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skoro bowiem niewykonanie obowiązku prowadzi do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego celem jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku, to w tym wypadku swoista konkretyzacja obowiązku następuje w tytule wykonawczym wszczynającym postępowanie egzekucyjne, zaś ochrona praw uczestników tego postępowania jest możliwa w drodze zaskarżenia do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 postanowień, wydanych w tym postępowaniu (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 61). Tym bardziej, że obowiązek nie musi zostać zindywidualizowany w drodze decyzji, czy postanowienia, aby podlegał egzekucji. Stosownie bowiem do treści art. 3 § 1 w zw. z art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) egzekucję administracyjną stosuje się również do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one – w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego – bezpośrednio z przepisu prawa. W tej sytuacji faktycznej i prawnej, skoro jak wykazano wyżej zaskarżone wezwanie nie należy do żadnego z aktów lub czynności wymienionych w katalogu opisanym w art. 3 § 2 uzasadnione jest odrzucenie skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Niedopuszczalność z powodu braku właściwości sądu administracyjnego występuje m.in. wówczas, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądu administracyjnego, wynikającej z art. 3 § 2 i 3 ustawy p.p.s.a. Nadmienić w tym miejscu należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w sprawie o zbliżonym stanie faktycznym, gdzie strona również kwestionowała zasadność nałożenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu bez uiszczenia opłaty w strefie płatnego parkowania, zajął już wcześniej podobne stanowisko, odrzucając skargę z uwagi na jej niedopuszczalność (por. postanowienie z dnia 24 maja 2007 roku, sygn., akt III SA/Łd 193/07 oraz postanowienie z dnia 16 lipca 2008 roku, sygn. akt III SA/Łd 333/08). Mając na uwadze wszystkie podniesione powyżej argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł., działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu. A. B.