I SA/Kr 961/09
WyrokWSA w Krakowie2009-10-15
Skład orzekający: WSA Grażyna Firek, WSA Stanisław Grzeszek, WSA Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż działek rolnych, dla których wydano decyzje o warunkach zabudowy i podziale, przez osobę nieprowadzącą działalności gospodarczej, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT?Ratio decidendi
Sprzedaż działek rolnych przez osobę fizyczną, która nie prowadzi działalności gospodarczej i nie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o VAT, nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem. Nawet jeśli dla działek wydano decyzje o warunkach zabudowy, dopóki nie nastąpiła zmiana ich przeznaczenia w ewidencji gruntów lub planie zagospodarowania przestrzennego, pozostają one gruntami rolnymi, a ich sprzedaż może korzystać ze zwolnienia od VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT.Stan faktyczny
Skarżący, A. S., będący rencistą i nieprowadzący działalności gospodarczej, zamierzał sprzedać cztery działki rolne, dla których posiadał decyzje o warunkach zabudowy i podziale. Minister Finansów wydał indywidualną interpretację, uznając, że sprzedaż tych działek podlega podatkowi VAT, ponieważ skarżący jest rolnikiem, a transakcje mają związek z działalnością gospodarczą. Skarżący wniósł skargę do WSA w Krakowie, kwestionując stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną interpretację Ministra Finansów, określił, że interpretacja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Ministra Finansów na rzecz skarżącego koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 961/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 października 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek (spr), Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Urszula Zięba, Protokolant: Iwona Sadowska – Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2009r., sprawy ze skargi A. S., na indywidualną interpretację Ministra Finansów, z dnia 6 marca 2009r Nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług, I .uchyla zaskarżoną interpretację, II. określa, że zaskarżona interpretacja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 200 zł ( dwieście złotych).
Dnia 6 marca 2009 roku Minister Finansów, wydał na wniosek A. S. interpretację indywidualną nr [...](z wniosku A. K.) oraz[...], wskazując, iż stanowisko przedstawione przez wnioskodawcę jest nieprawidłowe. W podstawie prawnej powołano art. 14b § 1 i § 6 o.p. oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 roku w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770).
Organ podał, że zgodnie z wnioskiem o interpretację A. S. jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 86a, a także posiada decyzje o warunkach zabudowy czterema domami mieszkalnymi oraz o podziale tej nieruchomości na cztery niezależne działki i drogę dojazdową. Działki te zamierza sprzedać. Jak wskazał, nie prowadzi działalności gospodarczej, jest rencistą z orzeczeniem o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji, nie jest rolnikiem ryczałtowym, nie prowadzi sprzedaży własnych produktów rolnych. Nieruchomość nie była przedmiotem najmu ani dzierżawy, nie jest zabudowana i w takim stanie ma zostać sprzedana, użytkowano ją rolniczo. Zdaniem wnioskodawcy, sprzedaż czterech działek z ustalonymi warunkami zabudowy oraz drogą wewnętrzną nie powinna być obciążona podatkiem VAT.
W części prawnej uzasadnienia organ wskazał, że grunty spełniają definicję towarów, wynikającą z art. 2 ust. 6 ustawy o VAT, a ich sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy na terenie kraju. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy, A. S. jest rolnikiem, zaś stosownie do art. 15 ust. 2 zamierzone transakcje mają- w ocenie organu – związek z działalnością gospodarczą. Rolnik sprzedający grunt nie zbywa majątku osobistego, ale majątek składający się na przedsiębiorstwo rolne, wobec czego osoba taka dokonuje sprzedaży majątku, związanego z przedmiotową działalnością gospodarczą i jest z tego tytułu podatnikiem podatku od towarów i usług. Minister Finansów podał także, że zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy dostawa terenów budowlanych i przeznaczonych pod zabudowę objęta jest stawką podatku 22%. W niniejszej sprawie nie można też zastosować art. 41 ust. 1 pkt 9 ustawy, zwalniającego od podatku dostawę terenów niezabudowanych, innych niż budowlane oraz przeznaczone pod zabudowę.
Po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, A. S. wniósł w terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Domagał się uchylenia interpretacji w całości, orzeczenia o zwolnieniu z obowiązku zapłaty podatku VAT oraz zasądzenia kosztów postępowania, gdyż w jego ocenie interpretację wydano z naruszeniem prawa. Zarzucił, że ustawa nie wskazuje jednoznacznie, aby był obowiązany do zapłaty podatku.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.) uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Wśród aktów administracyjnych, które podlegają kognicji sądu, w myśl art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a. znajdują się między innymi pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Jak wynika z art. 146 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na interpretację indywidualną, sąd administracyjny ją uchyla. Zgodnie z art. 152 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane.
Skarga okazała się uzasadniona, ponieważ zaskarżona interpretacja narusza przepisy prawa materialnego, co obligowało sąd do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że organ bezzasadnie uznał, jakoby A. S. był podatnikiem podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. W myśl art. 15 ust. 2, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Przy interpretacji definicji podatnika, zawartej w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług trzeba uwzględnić przepisy prawa wspólnotowego. Stosownie do art. 2 pkt 1 VI Dyrektywy tj Dyrektywy Rady nr 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L z dnia 11 grudnia 2006 r.) opodatkowaniu podlega dostawa towarów lub usług świadczona odpłatnie na terytorium kraju przez podatnika, który występuje w takim charakterze. Zgodnie z art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE podatnikiem jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności. Działalność gospodarcza w rozumieniu prawa wspólnotowego obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu, a w świetle art. 12 Dyrektywy Państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi, w szczególności jeżeli jest to dostawa budynku lub części budynku oraz związanego z nim gruntu, przed pierwszym zasiedleniem bądź dostawa terenu budowlanego. W Dyrektywie 2006/112/WE wyjaśniono też, że teren budowlany oznacza każdy grunt nieuzbrojony lub uzbrojony, uznawany za teren budowlany przez państwa członkowskie (art. 12 ust. 3). W orzecznictwie sądowym (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 2008 roku, sygn. akt III SA/Wa 392/08, baza orzeczeń sądów administracyjnych dostępna pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl) słusznie podnosi się, że Dyrektywa 2006/112/WE zezwala Państwom Członkowskim na uznanie za podatnika każdego, kto okazjonalnie zawiera transakcje związane z działalnością gospodarczą i że ustawa o podatku od towarów i usług opcję tę realizuje w końcowej części przepisu art. 15 ust. 2 poprzez odwołanie się do czynności wykonywanej jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy, co nie przesądza jednak, że tylko z tego powodu dany podmiot staje się podatnikiem podatku od towarów i usług- ponieważ tak z brzmienia przepisów Dyrektywy, jak i art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług wynika, iż warunkiem niezbędnym do uznania danego podmiotu za podatnika jest ustalenie, że działa on niezależnie jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik czy wykonujący wolny zawód. Wykonanie danej czynności poza zakresem działań rolnika powoduje, że nie można go uznać za podatnika w podatku od towarów i usług, niezależnie od tego czy wykonuje ją jednorazowo, w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy, czy też wielokrotnie (zob. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2007 roku, sygn. akt I FPS 3/07, Lex nr 304985). Zwrócić też należy uwagę , iż wątpliwym jest uznanie skarżącego A. S. za rolnika, skoro został uznany za inwalidę , dodatkowo niezdolnego do samodzielnej egzystencji.
Niezależnie od tego, czy skarżący może zostać uznany za rolnika, prowadzącego działalność gospodarczą i dokonującego spornej czynności w jej ramach, trzeba zaznaczyć, że czynność, polegająca na sprzedaży (dostawie) opisanych przez wnioskodawcę działek objęta jest zwolnieniem od podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 43 ust. 1 punkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług, zwalnia się od podatku między innymi dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane oraz przeznaczone pod zabudowę. Zaskarżona interpretacja została wydana w stanie faktycznym, gdzie- w świetle twierdzeń wnioskodawcy- nieruchomość, którą A. S. zamierza sprzedać, jest nieruchomością rolną. Opisany przez niego podział nieruchomości, czy też ustalenie dla niej warunków zabudowy nie jest jednoznaczne z przekwalifikowaniem nieruchomości i przeznaczeniem jej na cele budowlane, ponieważ nie doszło ani do zmiany przeznaczenia nieruchomości w drodze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ani nie zmieniono kwalifikacji nieruchomości w ewidencji gruntów. Dotąd zaś, dokąd nie doszło do takiej zmiany, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych leśnych (Dz. U. z 2004 roku, Nr 121, poz. 1266) za grunty rolne należy uważać takie, które w ewidencji gruntów określone zostały jako użytki rolne.
Powyższe rozważania stanowią również wskazanie okoliczności, które Minister Finansów będzie obowiązany uwzględnić, mając na uwadze przedstawioną wyżej wykładnię art. 15 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 43 ust. 1 punkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług, dokonaną w świetle VI Dyrektywy Rady.
W tej sytuacji Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, za podstawę przyjmując art. 146 § 1 i art. 152 p.p.s.a., orzekając jednocześnie o kosztach postępowania na zasadzie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło