II SO/Ol 13/09
PostanowienieWSA w Olsztynie2009-10-16
Skład orzekający: Tadeusz Lipiński, Beata Jezielska, Adam Matuszak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut kumoterstwa wobec sędziów, bez wskazania konkretnych okoliczności faktycznych, może stanowić podstawę do ich wyłączenia od rozpoznania sprawy?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego musi opierać się na konkretnych okolicznościach faktycznych, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Samo zarzucenie naruszenia prawa lub domniemanego kumoterstwa, bez przedstawienia dowodów, nie spełnia wymogów art. 19 PPSA i nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego. Sąd nie bada zasadności czynności podjętych w sprawie przez inny sąd, a jedynie przesłanki wyłączenia.Stan faktyczny
J. K. złożył wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku od rozpoznania sprawy o sygn. akt II SA/Bk 313/09, zarzucając im kumoterstwo. Wniosek ten został złożony w ramach postępowania dotyczącego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku gospodarczego. Sąd rozpoznał wniosek o wyłączenie sędziów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowił oddalić wniosek o wyłączenie sędziów.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 października 2009r. sprawy z wniosku J. K. w przedmiocie wyłączenia Sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku: Elżbiety Trykoszko, Małgorzaty Roleder, Grażyny Gryglaszewskiej, Urszuli B. Rymarskiej, Danuty Tryniszewskiej-Bytys, Anny Sobolewskiej-Nazarczyk, Ireneusza H. Darmochwała, Stanisława Prutisa, Mieczysława Markowskiego, Sławomira Presnarowicza, Wojciecha Stachurskiego, Mirosława Wincenciaka, Piotra Pietrasza i Jacka Pruszyńskiego w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego budynku gospodarczego - wyłączenia sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku od rozpoznania sprawy sygn. akt II SA/Bk 313/09 postanawia oddalić wniosek. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Pismem procesowym z dnia 4 czerwca 2009r. J. K. wniósł zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 maja 2009r. wzywające do uiszczenia wpisu sądowego
w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego budynku gospodarczego. W tym samym piśmie procesowym J. K. wniósł o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku od rozpoznania jego sprawy o sygn. akt II SA/Bk 313/09.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Instytucja wyłączenia sędziego jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają ze stronami postępowania w relacjach tego rodzaju, że mogłyby one wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności danego sędziego w konkretnej sprawie. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się zatem do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy.
Wyłączenie sędziego od rozpatrywania sprawy następuje z mocy ustawy w sytuacjach przewidzianych w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), jak również na podstawie art. 19 tejże ustawy stanowiącym, że wyłączenie może nastąpić na żądanie sędziego lub na wniosek strony, jeżeli między sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Ustawodawca nie wskazał przesłanek wyłączenia sędziego na wniosek strony w sposób wyczerpujący, lecz scharakteryzował je stwierdzając, że chodzi o taką okoliczność między sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie (iudex suspectus). Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy zatem od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (por. Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, T. Woś (red.), Warszawa 2005, s. 151 i nast.).
Nie stanowi przesłanki określonej w art. 19 p.p.s.a. ocena pracy sędziego pod kątem ewentualnych popełnionych przez niego uchybień w zakresie przepisów prawa formalnego albo błędów w stosowaniu prawa materialnego, gdyż należy ona
w ramach kontroli instancyjnej do sądu wyższej instancji. Sąd, rozpoznając wniosek
o wyłączenie sędziego, nie bada zasadności i prawidłowości czynności podjętych
w sprawie przez sąd orzekający (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 sierpnia 1996r., sygn. akt I PO 8/96, OSNAP 1997, nr 4, poz. 59).
W sprawie skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziów, zarzucając sędziom kumoterstwo, uniemożliwiające niezawisłe rozpatrzenie jego sprawy.
Przede wszystkim należy podnieść, że wnioskodawca powinien wskazać okoliczności w postaci konkretnych faktów, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności składu orzekającego. We wniosku nie wskazano jakichkolwiek okoliczności, które byłyby przesłanką wynikająca z treści art. 18 i 19 p.p.s.a., zaś powołany zarzut domniemanego naruszenia prawa nie spełnia dyspozycji żadnego z powołanych wyżej przepisów. Podkreślić należy, że strona może zwalczać wadliwe orzeczenia wydane przez sąd za pomocą środków odwoławczych. Nie może natomiast, przez składanie nieuzasadnionego wniosku o wyłączenie sędziego, wpływać na skład sądu rozpoznającego sprawę (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 26 października 1995 r., sygn. akt I ACz 309/95, OSA 1997, nr 9, poz. 49).
Ponadto, wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego, stosownie do art. 22 § 2 p.p.s.a., musi być poprzedzone również złożeniem wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzeczy jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1971r., sygn. akt I CZ 121/71, OSNCP 1972, nr 3, poz. 55). W aktach sprawy znajdują się oświadczenia Sędziów: Elżbiety Trykoszko, Małgorzaty Roleder, Grażyny Gryglaszewskiej, Barbary U. Rymarskiej, Danuty Tryniszewskiej-Bytys, Anny Sobolewskiej-Nazarczyk, Ireneusza H. Darmochwała, Stanisława Prutisa, Mieczysława Markowskiego, Sławomira Presnarowicza, Wojciecha Stachurskiego, Mirosława Wincenciaka, Piotra Pietrasza i Jacka Pruszyńskiego, z których to oświadczeń jednoznacznie wynika, że między wskazanymi sędziami
a stroną postępowania nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w sprawie
w rozumieniu art. 19 p.p.s.a. Wątpliwości takie nie nasuwają się również w oparciu
o wszystkie inne zawarte w aktach administracyjnych i sądowych pisma i dokumenty.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło