III SA/Gd 138/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2008 r. sprawy ze skargi H.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 12 lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie 1) oddala skargę, 2) przyznaje adwokatowi A.K. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku) kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), zawierającą należny podatek od towarów i usług – tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu. Decyzją z dnia 29 października 2007 r. nr [...] Starosta [...] na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 2 ust.5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami skierował H. L. na badanie lekarskie. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że z uzyskanej z Prokuratury Rejonowej w K. opinii sądowo-psychiatrycznej sporządzonej w sprawie o sygn. akt Ds. [...] wynika, że lekarze psychiatrzy stwierdzili u badanego H. L. zespół otępienny z elementami urojeniowymi i organiczne zaburzenia osobowości. Tym samym, jak stwierdził organ, przytoczone okoliczności uzasadniają konieczność poddania H. L. badaniu lekarskiemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i predyspozycji psychicznych do kierowania pojazdami mechanicznymi. W odwołaniu od w/w decyzji H. L. zakwestionował zasadność skierowania go na badanie. Wskazał, iż od ponad 50 lat kieruje pojazdami bezpiecznie i bezkolizyjnie. Podniósł, że biegli w swojej opinii nie stwierdzili, że nie może on prowadzić pojazdów mechanicznych. Decyzją z dnia 12 lutego 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż zgodnie z art. 122 ust.1 ustawy Prawo o ruchu drogowym w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierujący pojazdem podlega badaniu lekarskiemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Podstawę wydania decyzji mogą stanowić tylko te przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. Zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego zostały uprawdopodobnione treścią opinii sądowo-psychiatrycznej, co uzasadnia skierowanie go na badanie lekarskie w celu sprawdzenia istnienia braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję H. L. zarzucił jej obrazę prawa, gdyż opinia sądowo-psychiatryczna nic nie mówi o badaniach lekarskich. Także w postanowieniu o powołaniu biegłych nie ma mowy o skierowaniu na badanie lekarskie z powołaniem art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy. Ponadto decyzja nie dotyczy ani wypadku drogowego, ani kolizji drogowej, ani jazdy pod wpływem alkoholu. Skarżący wskazał, że jest kierowcą od 50 lat i w tym czasie nie miał kolizji, wypadku, ani też nie prowadził pojazdu pod wpływem alkoholu. Posiada prawo jazdy bezterminowe, nie jeździ jednak zawodowo tylko na zakupy oraz w gospodarstwie rolnym. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji także z tego względu, że obciąża go ona kosztami podróży i kosztami badań lekarskich. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane w oparciu o treść art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz.908 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" , zgodnie z którym badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Wydane jako akt wykonawczy do tej ustawy rozporządzenie Ministra Zdrowia z 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15) w § 2 ust. 5 wskazuje, że starosta może wydać skierowanie na badania lekarskie osobie, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Skarżący zarzucił wydanej decyzji obrazę prawa, bowiem opinia lekarska, na którą organ się powołał, "nie dotyczy działań na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy o ruchu drogowym". Przepisy ustawy nie określają, jakie konkretne zdarzenia czy okoliczności mogą spowodować nasunięcie się zastrzeżeń co do stanu zdrowia. Art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy stanowi jedynie, że badaniu podlega kierujący pojazdem w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia, bez szczegółowego ich określenia. Organ w tej sytuacji ma obowiązek wykazać, dlaczego jakąś konkretną sytuację uznał za przypadek nasuwający zastrzeżenia co do stanu zdrowia. W sprawie niniejszej wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego sygnalizował organowi prokurator. W toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, o wszczęciu którego skarżący został zawiadomiony, organy przeprowadziły postępowanie , w toku którego uzyskano w dniu 3 sierpnia 2007 r. odpis opinii sądowo- psychiatrycznej z dnia 22 lipca 2006 r. , sporządzonej w sprawie o sygn. akt Ds. [...], a dotyczącej skarżącego. Wynika z niej, że skarżący cierpi na zespół otępienny z elementami urojeniowymi oraz organiczne zaburzenia osobowości. Treść tej opinii, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nasunęła organom zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego, co spowodowało skierowanie skarżącego na badanie lekarskie. Stanowisko takie , w ocenie Sądu, jest zasadne. Organy nie mogą samodzielnie dokonywać wiążącej oceny stanu zdrowia kierującego pojazdem, mogą jedynie, na skutek zastrzeżeń co do jego stanu, kierować na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Istnienie opinii lekarskiej stwierdzającej u skarżącego konkretne schorzenia spowodował – zasadnie - powstanie zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego i jego skierowanie na badanie lekarskie w celu stwierdzenia, że u skarżącego istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem lub że takich przeciwwskazań brak. W tej sytuacji w ocenie Sądu organy zasadnie przyjęły, że wypełniona została dyspozycja przepisu art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wobec czego skierowanie skarżącego na badanie lekarskie było uprawnione i miało oparcie w przepisach prawa. Wskazać też należy, że § 2 ust. 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami stanowi, iż starosta wydaje skierowanie, o którym mowa w ust. 4 i 5, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania wniosku, zawiadomienia lub informacji. Jednak choć decyzja organu pierwszej instancji została wydana po upływie 30- dniowego terminu, o którym mowa w przywołanym przepisie , to nie ma to wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji dokonaną przez Sąd. Termin zawarty w § 2 ust. 6 przywołanego rozporządzenia nie jest przepisem prawa materialnego, choćby z tego powodu, że jego upływ nie powoduje wygaśnięcia prawa lub niemożności jego realizacji, a jest to termin instrukcyjny, o jakim mowa np. w art. 35 k.p.a. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 lipca 2007 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 883/06 ( LEX nr 362077) , a Sąd orzekający w sprawie niniejszej pogląd ten w całości podziela. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić trzeba, że nie ma znaczenia, czy uzyskana przez organy opinia lekarska miała jakikolwiek związek czy też nie miała związku z kierowaniem pojazdem przez skarżącego; istotne jest, że dotyczyła stanu jego zdrowia. Niezasadne są też argumenty skargi, że decyzja jest wadliwa, bowiem nie dotyczy wypadku drogowego bądź kolizji , ani jazdy w stanie nietrzeźwości. Takie sytuacje normowane są przepisem art. 122 ust. 1 pkt 3a - b ustawy, a niniejsza decyzja została oparta o przepis art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy. Bezkolizyjne kierowanie pojazdem, czy też potrzeba poruszania się pojazdem nie ma znaczenia dla możliwości wydania decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy, bowiem przesłanką zastosowania tego przepisu jest jedynie stan zdrowia kierującego. Także konieczność poniesienia przez osobę skierowaną na badania kosztów podróży i badania lekarskiego nie może spowodować uznania zaskarżonej decyzji za sprzeczną z prawem; co więcej – ustawa w art. 122 ust. 6 stanowi, że badanie takie jest wykonywane na koszt osoby badanej, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Wobec powyższego Sąd uznając skargę za bezzasadną oddalił ją na mocy art. 151 p.p.s.a. O wynagrodzeniu adwokata Sąd orzekł na mocy art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 19 pkt 1, § 18 ust. 1 pkt 1c , § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz.1348 ze zm.).