II GSK 136/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia NSA Jan Bała (spr.) Sędzia del. WSA Krystyna Józefczyk Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 20 października 2009 r. sygn. akt III SA/Wr 691/08 w sprawie ze skargi K. Ł. "J." w J. G. na informację D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 29 września 2009 r., sygn. akt III SA/Wr 691/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. uwzględnił skargę Koła Łowieckiego "J." w J. G. i uchylił pismo D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] marca 2008 r., nr[...], odmawiające przyznania pomocy ze środków z budżetu Unii Europejskiej. Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia faktyczne: W dniu 9 listopada 2007 r. Koło Łowieckie "J." z siedzibą w J. G. przy ul. [...] (dalej także strona, skarżący) złożyło wniosek do D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) we W. o przyznanie pomocy w ramach działania "Modernizacja Gospodarstw Rolnych" na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.). Pismem z dnia [...] marca 2008 r., nr[...], odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 17 października 2007 r. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193, poz. 1397 ze zm.), gdyż do wniosku nie został dołączony odpis z rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Pismem z dnia 19 marca 2008 r. skarżący wezwał D. Oddział Regionalny ARiMR we W. do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], Zastępca Prezesa ARiMR stwierdził, że nie doszło do naruszenia prawa. Uwzględniając skargę Koła Łowieckiego "J." w J. G. na pismo z dnia [...] marca 2008 r., nr [...], WSA w W. wskazał, iż nie można przyjąć, jak to uczyniono w niniejszej sprawie, że przeszkodą w uzyskaniu pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" jest brak odpisu z rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, w sytuacji gdy strona skarżąca takiemu wpisowi nie podlega. Skarżący prowadzi działalność na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 127, poz. 1066 ze zm.) oraz na podstawie statutu uchwalonego przez Krajowy Zjazd Delegatów Polskiego Związku Łowieckiego. Zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy Prawo łowieckie, Koła Łowieckie nabywają osobowość prawną z dniem nabycia członkostwa w Polskim Związku Łowieckim. Natomiast Polski Związek Łowiecki jako zrzeszenie osób fizycznych i prawnych posiada osobowość prawną nadaną mu ustawą Prawo łowieckie (art. 32 ust. 2). Zgodnie z ustawą Prawo łowieckie działalność gospodarcza w zakresie łowiectwa polega na świadczeniu usług turystycznych obejmujących polowania wykonywane przez cudzoziemców na terytorium Polski oraz polowania za granicą. Powyższa działalność wymaga wpisu do rejestru polowań. Organem prowadzącym ten rejestr jest marszałek województwa właściwy ze względu na siedzibę przedsiębiorcy (art. 17 ustawy Prawo łowieckie). Rejestr polowań jest jedynym rejestrem ujętym w ustawie Prawo łowieckie. Natomiast zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowy Rejestrze Sądowym (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 ze zm.) rejestr obejmuje podmioty, na które przepisy ustaw nakładają obowiązek uzyskania wpisu do tego Rejestru. Na kołach łowieckich nie ciąży zaś obowiązek wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego w oparciu o ustawę Prawo Łowieckie. Z treści ustawy Prawo łowieckie wyraźnie wynika, że przepisy tej ustawy określają charakter, strukturę i sposób działania podmiotów im podlegających, w tym strony skarżącej i czynią to w sposób kompletny oraz odrębny. Sąd I instancji poddał także w wątpliwość kwestię, czy osoba pełniąca funkcję Kierownika Biura Wsparcia Inwestycyjnego była upoważniona do reprezentowania ARiMR i podpisania pisemnej odmowy przyznania prawa pomocy w ramach działania modernizacja gospodarstw rolnych. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Dyrektor D. Oddziału Regionalnego ARiMR we W., żądając jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA we W. oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 3 pkt 2 oraz § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013 poprzez przyjęcie, że w przypadku Polskiego Związku Łowieckiego i Kół Łowieckich, które osobowość prawną nabywają na podstawie art. 33 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo łowieckie i nie są na podstawie ustawy obowiązane do wpisu do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, a tym samym takim odpisem z KRS nie dysponują, to okoliczność ta nie może stanowić przeszkody w uzyskaniu pomocy finansowej w ramach działania objętego przedmiotowym rozporządzeniem dot. "Modernizacji gospodarstw rolnych". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż środki finansowe kierowane przez UE na dofinansowanie gospodarstw rolnych są w ograniczonej wielkości, a zatem wykorzystanie środków powinno być skierowane do tych podmiotów, które zagwarantują ich najlepsze wykorzystanie i zrealizują zakładany cel. Tak więc katalog producentów rolnych, którym mają być przyznane środki finansowe kierowane na modernizację gospodarstw rolnych, został zakreślony m.in. do osób prawnych wpisanych do Krajowego Rejestru Sądowego - rejestru przedsiębiorców, pozostawiając poza możliwościami skorzystania z nich Kola Łowieckie czy kościelne osoby prawne. Odnośnie zarzutu, iż pisemna odmowa przyznania stronie pomocy została podpisana przez Kierownika Biura Wsparcia Inwestycyjnego kasator wskazał, że na podstawie pełnomocnictwa nr GP-020221-1/2009 z dnia 2 stycznia 2009 r. Prezes ARiMR upoważnił Kierownika Biura Wsparcia Inwestycyjnego do m.in. podejmowania rozstrzygnięć oraz informowania wnioskodawców o odmowie przyznania pomocy w ramach działań PROW na lata 2007–2013. Strona skarżąca nie skorzystała z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 1 pkt 1 mającej w niniejszej sprawie zastosowanie ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, ustawa określa zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie wspierania obszarów wiejskich (...) określonym w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. Urz. UE Nr L z 2005 r. 277, s.1 ze zm.). W myśl zaś art. 7 tegoż rozporządzenia Państwa Członkowskie odpowiadają za realizację programów rozwoju obszarów wiejskich na odpowiednim poziomie terytorialnym, zgodnie z ich wewnętrznymi rozwiązaniami instytucjonalnymi, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Z kolei w art. 2 pkt h) omawianego rozporządzenia zawarto legalną definicję "beneficjenta" przez określenie, iż jest to "podmiot gospodarczy, podmiot lub przedsiębiorstwo, publiczne lub prywatne, odpowiedzialne za realizację operacji lub otrzymujące wsparcie". Tak więc tym rozporządzeniem pojęcie "beneficjenta" (podmiotu otrzymującego wsparcie) zostało określone bardzo szeroko, przy czym jeżeli chodzi o przedsiębiorstwa publiczne lub prywatne nie wprowadzono żadnych ograniczeń, jeżeli chodzi o wymóg wpisu do jakiegokolwiek rejestru. Nie powinno przy tym budzić wątpliwości, iż wskazana na wstępie niniejszych rozważań ustawa z dnia 7 marca 2007 r., określając zadania wynikające z rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, nie mogła wprowadzić żadnych ograniczeń podmiotowych w stosunku do osób ubiegających się o przyznanie pomocy (art. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005). Takich ograniczeń też nie wprowadziła, gdyż zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. W przypadku pomocy przyznawanej na wniosek osoby prawnej nie przewidziano w tej ustawie ograniczenia pozwalającego na przyjęcie, iż chodzi tutaj wyłącznie o osobę prawną wpisaną do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Jeżeli zaś chodzi o zarzut skargi kasacyjnej, iż w § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej (...) przewidziano wymóg, iż o pomoc może ubiegać się osoba prawna, jeżeli jest wpisana do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, a niedołączenie wypisu z takiego rejestru skutkuje nieprzyznaniem pomocy na podstawie § 14 ust. 1 i 5 tego rozporządzenia, to stwierdzić należy, iż rozporządzenie to zostało wydane w ramach delegacji zawartej w art. 29 omawianej ustawy. W art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a) i b) ustawy minister właściwy do spraw rozwoju wsi został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy w ramach poszczególnych działań objętych programem, a także przestrzenny zasięg wdrażania tych działań, w szczególności: a) tryb składania wniosków o przyznanie pomocy, b) szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie pomocy. Tak więc na podstawie powyższego upoważnienia minister właściwy do spraw rozwoju wsi był upoważniony jedynie do określenia szczegółowych warunków (trybu składania wniosków) i wymagań jakim powinny odpowiadać wnioski. Nie mógł zatem regulować w sposób odmienny od przewidzianego w ustawie oraz w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 zasad przyznawania pomocy, w tym określać podmiotów uprawnionych do ubiegania się o udzielenie pomocy. Stąd też uznać należy, iż zawarta w § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. regulacja, iż o pomoc może ubiegać się osoba prawa, jeżeli jest wpisana do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym pozostaje w sprzeczności z przedstawionym wyżej upoważnieniem ustawowym, oraz z treścią art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy, w którym stwierdzono, że pomoc przyznawana jest na wniosek osoby prawnej, a więc każdej osoby prawnej bez względu na to, czy podlega, czy też nie wpisowi do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Zauważyć w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie zaś powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. W tej sytuacji, gdy w § 3 pkt 2 omawianego rozporządzenia Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wykroczył poza zakres spraw przekazanych mu do uregulowania, to przepis ten w niniejszej sprawie nie mógł mieć zastosowania. Zamiast tego przepisu ma wprost zastosowanie art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym pomoc jest przyznawana na wniosek osoby prawnej. W sprawie zaś było bezsporne, że strona skarżąca (Kolo Łowieckie "J.") posiada przymiot osoby prawnej. Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.