II SA/Bd 634/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant Rafał Opioła po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 października 2009r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 15 maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie opinii o pracowniku ochrony fizycznej oddala skargę. Komendant Miejski Policji w T. (KMP), postanowieniem z dnia [...] wydał opinię negatywną o posiadającym licencję pracowniku ochrony fizycznej pierwszego stopnia, skarżącym W. K. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 106 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, z poźn. zm.), dalej powoływanej jako kpa, oraz § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 czerwca 1998 r. w sprawie wzoru i trybu wydawania licencji pracownikom ochrony fizycznej... (Dz. U. Nr 78, poz. 511), dalej powoływanego jako rozporządzenie MSWiA. W uzasadnieniu postanowienia podniósł, że skarżący wśród sąsiadów posiada dobrą opinię, jednakże konkubina skarżącego podała, że nadużywa on alkoholu i przebywał w Izbie Wytrzeźwień (w 1995 r., 2002 r. i 2008 r.). Ponadto ustalono, że były przeciwko niemu prowadzone postępowania przygotowawcze z art.178a §1 kk, art. 197 § 1 kk i art. 156 § 1 kk, które zostały zakończone aktami oskarżenia oraz, że miejscowa jednostka policji w latach 2006 -2008 kilkakrotnie przeprowadziła w miejscu zamieszkania skarżącego interwencje w związku z awanturami z konkubiną, których był sprawcą. Od 25 września 2008 r. Posterunek Policji w O. prowadzi niebieską kartę, w której konkubina M. S. wskazuje skarżącego jako sprawcę fizycznego i psychicznego znęcania się nad nią. W zażaleniu na to postanowienie skarżący oświadczył, że nigdy nie znęcał się nad rodziną. Co do zarzutu z art. 178 § 1 kk, to skarżący podał, że bardzo tego żałuje, ale właśnie wtedy rozstał się ze swoją żoną i zamieszkał u obecnej konkubiny. Ponadto, że zdarzało się jemu czasami wypić alkohol po różnych rodzinnych przeżyciach, i że konkubina jest zbyt impulsywna i po różnych kłótniach między nimi wzywała policję, czego później żałowała. Zaznaczył, że konkubina leczy się psychiatrycznie i właśnie wróciła z sanatorium, a w styczniu 2009 r. straciła pracę i on jest jedynym żywicielem rodziny. Podniósł, że konkubina wycofała wcześniej złożone doniesienie na policję i od dłuższego czasu żyją w zgodzie. Podkreślił, że z pracy zawodowej wywiązuje się dobrze i że przełożeni nie mają do niego żadnych zastrzeżeń. Komendant Wojewódzki Policji w B. (KWP), działając jako organ II instancji, postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie KMP. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, na dotychczasowe ustalenia organu I instancji i uznał je za prawidłowe. Ponadto podniósł, że z notatki urzędowej dotyczącej przemocy w rodzinie sporządzonej w dniu 25 września 2008 r. wynika, że konkubina zgłosiła, iż skarżący dopuszcza się przemocy fizycznej poprzez popychanie, uderzanie, uszkodzenie ciała powodujące zakrwawienia oraz przemocy psychicznej podlegającej na izolowaniu konkubiny, ośmieszaniu, pogróżkach, krytykowaniu, poniżaniu i niepokojeniu. Z opisu miejsca zdarzenia wynikało natomiast, że zastano zniszczone i porozbijane przedmioty, a skarżący zbiegł przed przybyciem funkcjonariuszy Policji. KWP ustalił także, że prowadzone przeciwko skarżącemu postępowanie przygotowawcze z art. 156 § 1 kk, art. 197 § 1 kk i z art. 178a § 1 kk zakończone zostały aktami oskarżenia odpowiednio w 1993 r. i dwukrotnie w 2003 r. oraz że skarżący nie figuruje w kartotece karnej Krajowego Rejestru Karnego. Dokonane w toku postępowania administracyjnego ustalenia świadczą zdaniem organu o braku odpowiedzialności skarżącego oraz lekceważącym stosunku do zasad i norm współżycia społecznego. W ocenie organu pracownik ochrony posiadający licencję i dostęp do broni palnej powinien dawać rękojmię i gwarancję prawidłowej realizacji wykonywanych zadań pracownika ochrony oraz przestrzegania norm obowiązującego prawa. Tymczasem skarżący wielokrotnie naruszał obowiązujące normy prawa i zasady współżycia społecznego, co powoduje że nie ma pewności należytego wykonywania przez niego zadań pracownika ochrony. Skarżący złożył skargę od powyższego postanowienia KWP. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zasądzenie kosztów postępowania oraz o przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi dokumentów na okoliczność tego, że cechuje go przymiot nienaganności. Zarzucił zaskarżonemu postanowieniu, że narusza jego interes prawny oraz przepisy prawa, tj. art. 7, 77 w zw. z art. 140 i 144 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i zajęcie stanowiska na podstawie niekompletnego materiału dowodowego z powodu odstąpienia od weryfikacji okoliczności, w jakich wobec skarżącego toczyły się postępowania karne, przybywał on w Izbie Wytrzeźwień i założono jemu niebieską kartę, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił swoją sytuację rodzinną i stwierdził, że zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa z art. 197 § 1 kk, które ostatecznie zakończyło się umorzeniem w toku postępowanie przygotowawczego, dokonała jego była małżonka w czasie, gdy między nimi dochodziło do awantur związanych z rozwodem i procesem o alimenty. Natomiast nieporozumienia z konkubiną były na tle opieki nad jej dziećmi, w związku z nie wywiązaniem się przez nich z obowiązków domowych. Skarżący wtedy też zauważył, że konkubina jest nadpobudliwa, zachowuje się agresywnie i nieracjonalnie i że jest to spowodowane zaburzeniami psychicznymi na tle organicznego uszkodzenia centralnego układu nerwowego, co wykazały badania specjalistyczne. W czasie ataków furii, których adresatem był skarżący, wzywała ona Policję i zdarzało się, że później dzwoniła, aby odwołać interwencję. Skarżący podkreślił, że nigdy nie dopuścił się przemocy wobec swojej konkubiny oraz że pobyty w izbie wytrzeźwień związane są z jego sytuacją osobistą i nie świadczą o tym, jakoby nadużywał alkoholu. W 2002 r. w trakcie separacji jego była żona, wezwała policję jak dostrzegła, że spożył alkohol po to, aby uniemożliwić jemu stawiennictwo na rozprawie o alimenty, co doprowadziło do wydania przez sąd wyroku zaocznego uwzględniając w całości żądanie byłej żony. Natomiast w 2008 r. jego pobyt w izbie wytrzeźwień był wynikiem interwencji konkubiny, która wezwała policję mając do skarżącego pretensję o brak zainteresowania nią, w chwili gdy przeżywała kryzys związany z pogorszeniem się jej zdrowia psychicznego. Zdaniem skarżącego organy nie uwzględniając tych szczególnych okoliczności, w jakich się znalazł naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę wszechstronnego rozważenia stanu faktycznego sprawy i zebrania całego materiału dowodowego, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, ze Sąd rozpatrując skargę ocenia czy zaskarżona decyzja lub postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego, nie wkraczając przy tym w uprawnienia organów administracji do orzekania bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd nie jest także władny dokonywać kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Ponadto Sąd ocenia zaskarżone orzeczenie biorąc pod uwagę stan prawny oraz stan faktyczny sprawy taki, jaki istniał w chwili orzekania przez poszczególne organy. Oceniając zatem zaskarżone postanowienie, a także poprzedzające je postanowienie organu I instancji, w zakresie, w jakim sąd władny jest to uczynić, stwierdzić należy, że nie uchybiają one przepisom prawa w sposób skutkujący koniecznością ich uchylenia. W szczególności wskazać należy, że organy niewadliwie ustaliły okoliczności faktycznej niniejszej sprawy. Z dokumentów zawartych w aktach sprawy, będących podstawą orzekania przez organy, wynika, że skarżący w okresie przed wydaniem zaskarżonych postanowień nadużywał alkohol ale obecnie "daję sobie radę". Przebywał też z tego powodu trzy razy w izbie wytrzeźwień, w tym ostatnio 3 marca 2008 r. Aktualnie, według oświadczenia jego konkubiny z dnia 27 marca 2009 r. (k -9 akt) podjął leczenie odwykowe. W miejscu jego zamieszkania były interwencje policji w dniach 15 marca 2006 r., 24 lipca 2007 r., 3 marca 2008 r. i 25 września 2008 r. w wyniku zgłoszenia jego konkubiny, która wskazywała skarżącego jako sprawcę awantur na tle nieporozumień rodzinnych (vide: notatki z 12 i 18 marca k. 12 i 16 akt). Interwencja w dniu 25 września 2008 r. związana była ze zgłoszeniem przez konkubinę skarżącego przemocy w rodzinie. Funkcjonariusze ustalili wtedy, że konkubina doznała od skarżącego przemocy fizycznej w postaci popychania, uderzenia i uszkodzenia ciała oraz przemocy psychicznej poprzez izolację, wyzywanie, ośmieszanie, pogróżki, krytykowanie, poniżanie i ciągłe niepokojenie, a także, że poprzednio w tej rodzinie też dochodziło do przemocy fizycznej i psychicznej oraz uszkodzeń ciała. Funkcjonariusze stwierdzili również, że w mieszkaniu były porozrzucane różne sprzęty, zbite lusterko, słoik z kawą i uszkodzony telefon. Skarżący natomiast zbiegł przed przybyciem policji (vide: notatka urzędowa k. 14 -15 akt). Powyższe ustalenia uniemożliwiają w ocenie Sądu przyjęcie, że skarżący posiada nienaganną opinię, która jest warunkiem koniecznym do posiadania licencji pracownika ochrony fizycznej pierwszego stopnia. Zgodnie bowiem z art. 26 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. z 2005 r., Nr 145, poz. 1221, ze zm.), o wydanie licencji pracownika ochrony fizycznej pierwszego stopnia może ubiegać się osoba, która: 1) posiada obywatelstwo polskie lub obywatelstwo innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA)- strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym; 2) ukończyła 21 lat; 3) ukończyła szkołę podstawą; 4) ma pełną zdolność do czynności prawnych, stwierdzoną własnym oświadczeniem; 5) nie była skazana prawomocnym orzeczeniem za przestępstwo umyślne, 6) ma uregulowany stosunek do służby wojskowej. Natomiast licencję pracownika ochrony fizycznej pierwszego stopnia wydaje się osobie, która oprócz spełnienia warunków wymienionych powyżej: 1) posiadaną nienaganną opinię wydaną przez komendanta komisariatu Policji właściwego ze względu na jej miejsce zamieszkania; 2) posiada zdolność fizyczną i psychiczną do wykonywania zadań, stwierdzoną orzeczeniem lekarskim; 3) legitymuje się dyplomem lub świadectwem szkoły lub innej placówki oświatowej, które potwierdzają uzyskanie specjalistycznego wykształcenia, albo pełniła nienaganna służbę w stopniu podoficera lub chorążego w Biurze Ochrony Rządu przez okres co najmniej 15 lat, albo ukończyła kurs pracowników ochrony pierwszego stopnia i zdała egzamin przed właściwą komisją. Stosownie zaś do treści § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia MSWiA (cyt. na wstępie), raz na trzy lata następuje opiniowanie pracowników ochrony i opinię taką wydaje właściwy ze względu na miejsce zamieszkania opiniowanego, komendant komisariatu Policji na polecenie komendanta wojewódzkiego Policji. Niewątpliwie więc okresowe opiniowanie pracownika ochrony polega na sprawdzeniu przez komendanta Policji, czy opiniowany nadal posiada nienaganną opinię, tak jak w chwili wydania jemu licencji. Przy czym interpretacja określenia "nienaganna opinia", na użytek niniejszej sprawy powinna być przeprowadzona przez pryzmat obowiązków, wykonywanie których przez pracowników ochrony, ustawa o ochronie osób i mienia (cyt. powyżej) przewiduje. I tak licencja pracownika ochrony fizycznej pierwszego stopnia wymagana jest do ochrony osób i mienia w formie bezpośredniej ochronny fizycznej: a) stałej lub doraźnej, b) polegającej na stałym dozorze sygnałów przesyłanych, gromadzonych i przetwarzanych w elektronicznych urządzeniach i systemach alarmowych, c) polegających na konwojowaniu wartości pieniężnych oraz innych przedmiotów wartościowych lub niebezpiecznych (art. 3 pkt 1 tej ustawy) przez: 1) członków specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych; 2) członków zespołów konwojujących wartości pieniężne oraz inne przedmioty wartościowe lub niebezpieczne; 3) pracowników ochrony wykonujących bezpośrednio czynności związane z ochroną osób; 4) osoby nadzorujące i kontrolujące pracę pracowników ochrony fizycznej nieposiadających licencji; 5) pracowników ochrony mających prawo do czynności określonych w art. 36 ust. 1 pkt 4 i 5; tj. do stosowania środków przymusu bezpośredniego, którymi są siła fizyczna, w postaci chwytów obezwładniających oraz podobnych technik obrony, kajdanki, pałki obronne wielofunkcyjne, psy obronne, paralizatory elektryczne broń gazowa i ręczna miotacze gazu; w przypadku zagrożenia dóbr powierzony ochronie lub odparcia ataku na pracownikach ochrony, a także do użycia broni palnej w przypadkach takich jak konieczność odparcia bezpośredniego zamachu na życie itp., 6) pracowników ochrony wykonujących zadania na obszarach, w obiektach i urządzeniach podlegających obowiązkowej ochronie (art. 26 ust. 1 tej ustawy). Tak więc nienaganną opinię w kontekście powyższego może mieć osoba, która zna i przestrzega obowiązujące przepisy prawa i zasady współżycia społecznego i co do której nie ma obaw, że zachowa się nieodpowiedzialnie mając dostęp do broni palnej, powodowana konfliktami i awanturami rodzinnymi. Zgodzić się należy z organem II instancji, że wykonywanie zawodu licencjonowanego pracownika ochrony fizycznej wymaga nienagannej opinii i nieposzlakowanej postawy, co winno gwarantować należyte wykonywanie nałożonych na takiego pracownika zadań. Reasumując Sąd stwierdza, że organy administracji obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, które winno poprzedzać wydanie opinii o pracowniku ochrony. Poczynione przez organy ustalenia znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Wyciągnięte na tej podstawie wnioski są logiczne, adekwatne do sytuacji i uprawnione. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego organy administracji zebrały materiał dowodowy w sposób dostateczny dla załatwienia tej sprawy. Podkreślić bowiem należy, że rolą organów administracji w sprawie o wydanie opinii nie było ustalenie przyczyn, z powodu których skarżący zachowywał się tak, jak to w zaskarżonych postanowieniach wskazano i czemu skarżący nie zaprzecza, lecz ustalenie tych zachowań. To że skarżący znajduje usprawiedliwienie dla swoich zachowań także nie zmienia faktu, że zachowanie te są nieodpowiednie dla osoby wykonującej zawód licencjonowanego pracownika ochrony. Może to mieć jedynie wpływ na korzystną zmianę jego zachowań w przyszłości, a także może i powinno być wzięte pod uwagę przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. rozpatrującego sprawę cofnięcie skarżącemu licencji na podstawie art. 31 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia. Warto bowiem wskazać w tym miejscu, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 1/07 uznał, że przepis § 10 ust. 3 rozporządzenia MSWiA, w części dotyczącej odmowy wydania licencji w wyniku negatywnej opinii wykracza poza zakres ustawowego upoważnienia, a ponadto, że § 10 ust. 3 jest niezgodny z art. 26 ust. 3 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia, skoro nadaje opinii charakter wiążącego aktu współdziałania (System Informacji Prawnej Lex, nr 351045). W treści uzasadnienia tego wyroku NSA wskazał, że stanowisko wyrażone przez organ I instancji jest jego opinią, która musi być rozważana przez organ wydający licencję, ale nie jest dla niego wiążąca co do meritum. Co do wniosku skarżącego o przeprowadzenie przez Sąd dowodu z dokumentów załączonych do skargi, to stwierdzić należy, że dokumenty te pochodzą z okresu po wydaniu zaskarżonych postanowień i w związku z tym nie mogły być znane organom w czasie gdy orzekały w sprawie wydania opinii. Ich treść nie ma więc wpływu na ocenę legalności zaskarżonych rozstrzygnięć. Przypomnieć należy raz jeszcze, że sąd ocenia zaskarżone orzeczenia organów administracji uwzględniając stan prawny i stan faktyczny sprawy istniejącej w chwili orzekania przez organy. Mając powyższe na uwadze, uznając, że zaskarżone postanowienia nie naruszają obowiązujących przepisów prawa w sposób skutkujący ich uchyleniem, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku.