II SA/Rz 383/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Jolanta Ewa Wojtyna NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 20 października 2009 r. sprawy ze skargi R.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...), Nr (...) w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu opieki społecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty (...) z dnia (...), Nr (...); II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. II SA/Rz 383/09 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi R. B. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2009 r. Nr [...], wydana w wyniku odwołania R. B. od decyzji Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w K. działającego z upoważnienia Starosty K. z dnia [...] października 2008 r. Nr [...], o ustaleniu odpłatności za pobyt R. B. w Domu Pomocy Społecznej w C. W/w decyzją uchylono zaskarżoną decyzję w części dotyczącej obliczenia wysokości odpłatności i ustalono odpłatność za pobyt w/w w Domu Pomocy Społecznej w C. w okresie od 25.09.2008 r. do 30.09.2008 r. na kwotę 77,80 zł /siedemdziesiąt siedem złotych 80/100/ oraz ustalono kwotę od 1.10.2008 r. w wysokości 389,01 zł /trzysta osiemdziesiąt dziewięć 1/100/. W podstawie prawnej powołano przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. art. 155 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej /Dz. U. nr 64, poz. 593, ze zm./, art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 29.11.1990 r. o pomocy społecznej /Dz. U. nr 64, z 1998 r., poz. 414, ze zm./. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że działający z upoważnienia Starosty A. Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w A. – w wyniku rozpatrzenia wniosku R. B. o przeniesienie - decyzją z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] skierował go na stałe do Domu Pomocy Społecznej w C. i zmienił decyzję Nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. w sprawie skierowania go do DPS w T., zmienioną decyzjami o przeniesieniu Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. do DPS w B., Nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. do DPS we W. i Nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. do DPS w M. Kierownik Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w K. decyzją z dnia [...] października 2008 r. Nr [...] orzekł o ustaleniu R. B. odpłatności za pobyt w DPS w C. w okresie od 25-30 września 2008 r. w wysokości 77,84 zł. i w okresie od 1 października 2008 r. w wysokości 389,21 zł. W decyzji tej zostało zawarte równocześnie stwierdzenie, że kwota odpłatności za pobyt w DPS będzie ulegać zmianie wraz ze zmianą dochodu. Odwołanie od decyzji Kierownika PCPR w K. z dnia [...] października 2008 r. wniósł R. B. "wnosząc o jej oddalenie" i kwestionując m.in. nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności wobec dokonywanych na bieżąco przez organ emerytalno - rentowy potrąceń na rzecz DPS w C., brak oznaczenia kwoty należnej DPS w C. i 30 % pozostającej do jego dyspozycji i pominięcie decyzji ZUS z adnotacją o wymiarze potrąceń opartej na korzystnym dla niego wyroku Sądu /wyrok Sądu Okręgowego w A. z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt [...] ustalający od 1 lipca 2007 r. wysokość potrącenia z emerytury R. B. z tytułu odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej na kwotę 365,53 zł./. Rozpatrując odwołanie SKO uchyliło decyzję organu I instancji w części dotyczącej obliczenia wysokości odpłatności za jego pobyt w DPS w C. i ustaliło, że w okresie 25 - 30 września 2008 r. wyniosła ona 77,80 zł., zaś od 1 października 2008 r. wynosi 389,01 zł. miesięcznie. W jej uzasadnieniu wskazano na regulacje prawne stanowiące podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej dla osób posiadających skierowanie wydane przed 1 stycznia 2004 r. (200 % kwoty określonej w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, nie więcej jednak niż 70 % dochodu osoby zobowiązanej). W przypadku R. B. podstawę ustalenia odpłatności za pobyt w DPS w C. stanowi jego emerytura, która stosownie do decyzji ZUS O/A. z dnia 14 marca 2008 r. od początku tego miesiąca wynosi 555,73 zł. netto. W związku z powyższym organ I instancji mylnie ustalił kwotę odpłatności za pobyt R. B. w DPS przyjmując dochód netto w kwocie 556,02 zł. i 70 % tego dochodu na kwotę 389,21 zł. miesięcznie, zamiast prawidłowych kwot w wysokości odpowiednio 555,73 zł. i 389,01 zł. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący domagał się stwierdzenia jej nieważności z powodu naruszenia przepisów ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz z przyczyn objętych dyspozycją art. 156 § 1 pkt 2 i 3 Kpa. Zarzucił, że organ II instancji orzekał w tej samej sprawie już dotychczas rozpoznanej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Sz 750/08. "Tym samym SKO bezprawnie przywłaszczyło sobie kompetencje organu sądowo - apelacyjnego do czego nie było uprawnione wobec res iudicata, z którego korzysta obecnie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona. Kontrola tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U Nr 153 poz. 1270/ nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem oceny w badanej sprawie pozostaje legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2009 r nr [...] utrzymująca w mocy decyzję organu Starosty K. w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domy opieki społecznej. Z ustaleń zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o decyzji organu I instancji wynika, że R. B. decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r został skierowany do Domu Pomocy Społecznej w T., następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r NR. [...] przeniesiony do Domu Pomocy Społecznej w B, decyzja z dnia [...] grudnia 2006 r Nr [...] do Domu Pomocy Społecznej we W., decyzją z dnia [...] maja 2008 r Nr [...] do Domu Pomocy Społecznej w M. a następnie decyzją Starosty A. z dnia [...] września 2008 r Nr [...]został skierowany na prośbę w/w do Domu Pomocy Społecznej w C. W decyzji tej organ wskazał, że odpłatność za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w C. zostanie ustalona odrębna decyzją po przybyciu zainteresowanego do tego domu. Odpłatność ta została ustalona przez Kierownika Centrum Pomocy Rodzinie w K. wydana z upoważnienia Starosty K. w dniu [...] października 2008 r Nr [...] w kwocie 389,21 zł i za okres od 25.09 do 30.09.2008 w kwocie 77,84 zł, która to kwota w wyniku rozpoznania odwołania została skorygowana wobec wadliwego jej obliczenia . Natomiast organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji co do wskazania zasad jej obliczenia i powołał przepisy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a w zw. z art. 155 ustawy z dnia 12 marca 2004 r o pomocy społecznej / DZ.U Nr 64 poz. 593 ze zm/ art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r o pomocy społecznej /.Dz.U Nr 64 poz. z 1998 r poz. 414 ze zm./ natomiast w uzasadnieniu decyzji wskazał na przepis art. 87 ust.8 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r o dochodach jednostek samorządu terytorialnego/ Dz.U z 2008 r Nr 88 poz. 539 ze zm/. Zatem spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia zasad jakie winny mieć zastosowanie przy obliczaniu odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej w stosunku do osób w przypadku przeniesienia z domu pomocy społecznej do innego domu pomocy społecznej z uwzględnieniem, że pierwsze skierowanie, umieszczenie oraz ustalenie odpłatności za pobyt w takim domu miało miejsce przed dniem 1 stycznia 2004 roku. Zasady skierowania, umieszczenia i odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r o pomocy społecznej / DZ.U z 2008 r Nr 115.poz. 728 ze zm./ zwana dalej ustawą. Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla osoby w dniu jej skierowania do domu pomocy społecznej. W/w regulacja co do właściwości organu w zakresie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej odnosi się do osób w przypadku skierowania po raz pierwszy do takiej placówki. Natomiast w stosunku do osób umieszczonych do domu pomocy społecznej na podstawie skierowania wydanego przed dniem 1 stycznia 2004 roku, decyzje zmieniające decyzje o odpłatności i o skierowaniu do domu pomocy społecznej wydaje starosta właściwy ze względu na położenie domu. / art. 155 ust. 3 ustawy/ Wysokość natomiast tej odpłatności reguluje art. 106 1 i ust.3b i ust.5 wz. z art.6 pkt 9 i art. 8 ust. 1 pkt 1. Zgodnie z wyżej cyt. przepisami decyzję administracyjną zmienia się między innymi na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej .... /ust.5 art. 106/ Zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie ponoszenia odpłatności za świadczenie niepieniężne nie wpływa na wysokość tej kwoty, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10 % odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Analiza w/w przepisów ustawy pozwala na stwierdzenie , że skierowanie osoby do domu pomocy społecznej przed 1.01.2004 r. i ustalenie odpłatności za jej pobyt w takiej placówce przy kolejnych zmianach miejsca jej pobytu oznacza, że właściwym do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w tej placówce jest starosta właściwy ze względu na położenie domu. W niniejszej sprawie właściwość została zachowana i zarzut skarżącego w tym względzie jest nieuzasadniony. Zarzut podnoszony w skardze przez skarżącego, że organy orzekające dopuściły się naruszenia zasady res iudicata jest nieuprawniony, bowiem decyzja ustalająca odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej w M. dotyczy innego czasookresu, co wiąże się również ze zmianą właściwości organu do orzekania w tym zakresie. Natomiast brak ustaleń o jakich mowa w art. 106 ust. 3 b ustawy nie pozwala Sądowi dokonania prawidłowej oceny w prawidłowości czy też nie co do obliczenia wysokości za odpłatność w Domu Pomocy Społecznej w C. W ponownym postępowaniu powinnością organu będzie ustalenie czy dochód skarżącego zmienił się na tyle aby można mówić o jego przekroczeniu powyżej 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, uwzględniając dochód skarżącego który stanowił podstawę ustalenia odpłatności ustalanej po raz pierwszy za jego pobyt w Domu Pomocy Społecznej w T. Ubocznie należy wskazać, że przepis art. 87 ust.8 ustawy z dnia 13 listopada 2003r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego/ Dz.U z 2008 r Nr 88 poz. 539 ze zm./ został uchylony przepisami ustawy ustawa z dnia 12 marca 2004 r o pomocy społecznej /Dz.U. z 2008 r Nr 115.poz. 728 ze zm./ nie obowiązuje od dnia jej wejścia w życie tj. od 1 maja 2004 r wobec zasady , że ustawa późniejsza uchyla ustawę wcześniejszą /lex posterior derogat legi priori/. Brak ustaleń w kwestii dotyczącej obliczenia wysokości za odpłatność w Domu Pomocy Społecznej w C. narusza przepisy postępowania art. 7, art. 77 §1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy a jednocześnie uniemożliwia sądowi prawidłową ocenę zgodności z prawem i ustosunkowania się do zarzutów skargi w tej części. Z tych przyczyn należało orzec jak w sentencji wyroku stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy.