VII SA/Wa 1244/09
WyrokWSA w Warszawie2009-10-20
Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku, stwierdzając jego bezprzedmiotowość z uwagi na samowolną zmianę sposobu użytkowania dokonaną przez inwestora przed upływem terminu na wniesienie sprzeciwu przez organ?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku, stwierdzając jego bezprzedmiotowość. Samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego dokonana przed upływem 30-dniowego terminu na wniesienie sprzeciwu przez organ czyni postępowanie w przedmiocie zgody na zmianę sposobu użytkowania bezprzedmiotowym. Dokumenty urzędowe organu nadzoru budowlanego, stwierdzające samowolną zmianę sposobu użytkowania, korzystają z domniemania prawdziwości.Stan faktyczny
Inwestor zgłosił zamiar zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego na mieszkalno-usługowy. Organ I instancji wezwał do uzupełnienia zgłoszenia, a po jego nieuzupełnieniu w terminie, zgłosił sprzeciw. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, stwierdzając bezprzedmiotowość z uwagi na samowolną zmianę sposobu użytkowania dokonaną przez inwestora przed upływem terminu na wniesienie sprzeciwu. Inwestor złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2009 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku skargę oddala
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r. [...] Prezydent Miasta O. na podstawie art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane zgłosił sprzeciw w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego na budynek mieszkalno-usługowy z usługami w parterze, zlokalizowanego w O. przy ul. [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że M. M. w dniu 26.03.2009 r. zgłosił zamiar dokonania zmiany sposobu użytkowania w/w budynku mieszkalnego na budynek mieszkalno-usługowy z usługami w parterze. Ze względu na braki uniemożliwiające merytoryczne rozpatrzenie wniosku, postanowieniem z dnia [...].03.2009 r. wezwano M. M. do uzupełnienia zgłoszenia. Inwestor nie uzupełnił zgłoszenia w wyznaczonym terminie, wobec czego, zdaniem organu, należało zgłosić sprzeciw.
Decyzją z dnia [...] maja 2009r. Nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania inwestora od decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...].04.2009r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że postanowieniem z dnia [...].03.2009r. organ I instancji wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia zgłoszenia, a następnie decyzją z dnia [...].04.2009r. zgłosił sprzeciw w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego. Pismem z dnia 15.04.2009r. M. M. odniósł się do wykonania postanowienia z dnia [...].03.2009r., załączając stosowne dokumenty i podnosząc, że nie było realnych możliwości wykonania postanowienia w wyznaczonym terminie.
Wojewoda [...] rozpoznając odwołanie stwierdził, że decyzja z dnia [...].04.2009r. znak [...] zgłaszająca sprzeciw w sprawie zmiany sposobu użytkowania podlega uchyleniu w całości, a postępowanie organu I instancji w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania podlega umorzeniu, bowiem stało się bezprzedmiotowe.
Wojewoda [...] podniósł, że zgodnie z art. 71 Prawa budowlanego, zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania obiektu należy dokonać przed dokonaniem zmiany sposobu użytkowania, natomiast dokonanie zgłoszenia po zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części nie wywołuje skutków prawnych.
Organ odwoławczy wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. pismem z dnia 14.04.2009r. zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania parteru przedmiotowego budynku mieszkalnego (pismo to wpłynęło do Urzędu Miasta w O. w dniu 15.04.2009r.). Postanowieniem z dnia [...].04.2009r. PINB w O. nakazał M. M. wstrzymać użytkowanie parteru tego budynku.
W ocenie organu odwoławczego, wobec stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego samowolnej zmiany sposobu użytkowania parteru budynku mieszkalnego dwurodzinnego położonego przy ul. [...] w O. konieczne jest uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...].04.2009r. i umorzenie postępowania organu I instancji. M. M. samowolnej zmiany sposobu użytkowania parteru przedmiotowego budynku mieszkalnego dokonał z dniem 2.04.2009r. (co zostało stwierdzone przez organ nadzoru budowlanego), a więc w terminie zastrzeżonym prawem dla organu administracji architektoniczno-budowlanej na rozpoznanie zgłoszenia i ewentualne wniesienie sprzeciwu w drodze decyzji. Zdaniem Wojewody [...] przerwanie przez inwestora 30-dniowego terminu na rozpoznanie zgłoszenia czyni działanie organu administracji architektoniczno-budowlanej bezprzedmiotowym.
Skargę na decyzję Wojewody [...] [...] z dnia [...] maja 2009 r. złożył M. M..
Skarżący zarzucił decyzji rażące naruszenie: a) prawa materialnego, tj. art. 71 ust. 7 Prawo budowlane przez błędne przyjęcie, że dokonana przez skarżącego zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego budynku nastąpiła przed zgłoszeniem; b) prawa procesowego - art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 130 § 2 kpa - przez umorzenie postępowania w sytuacji, gdy prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. postępowanie nie zostało prawomocnie zakończone, a od wydanej decyzji nakazującej skarżącemu przywrócenie stanu poprzedniego zostało złożone odwołanie.
Zdaniem skarżącego decyzja Prezydenta Miasta O. z dnia [...] kwietnia 2009 r. powinna zostać uchylona, ale nie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu decyzji Wojewody [...].
W skardze podniesiono, że Prezydent Miasta O. postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia zgłoszenia - do dnia 9 kwietnia - o szereg dodatkowych dokumentów, w tym o zaświadczenie o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz "w zależności od potrzeb - pozwolenia, uzgodnienia lub opinie wymagane odrębnymi przepisami". M. M. podniósł, że ten sam organ wyznaczył skarżącemu dzień 16 kwietnia 2009 r. (tj. tydzień po upływie wyznaczonego w postanowieniu terminu) dla wydania zaświadczenia o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a ponadto postanowienie z [...] marca 2009r. nie konkretyzowało, jakie inne pozwolenia, uzgodnienia czy opinie będą wymagane. Zdaniem skarżącego takie postępowanie, nakładające na wnioskodawcę niewykonalny technicznie obowiązek i nie precyzujące istoty nakładanego obowiązku jest dotknięte wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 5 kpa.
Skarżący podniósł ponadto, że Wojewoda [...] w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie powołał faktycznie przesłanek, mogących potwierdzać trafność konstatacji o stwierdzeniu przez PINB w O. faktu samowoli budowlanej, w sytuacji trwającego nadal postępowania w tej sprawie i złożenia przez skarżącego odwołania od decyzji nakazującej skarżącemu przywrócenie stanu poprzedniego. Rozstrzygnięcie w tej sprawie stanowi prejudykat dla oceny zasadności umorzenia przez organ odwoławczy postępowania w sprawie wniosku skarżącego o zmianę sposobu użytkowania. Zdaniem skarżącego naruszony został zatem art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 130 § 2 kpa.
Jednocześnie w skardze podniesiono, że skarżący złożył wniosek o zmianę sposobu użytkowania budynku po uprzednim ustnym zapewnieniu ze strony kierownika organu administracji architektoniczno-budowlanej Urzędu Miasta O. o pozytywnym załatwieniu wniosku i dopiero potem podjął czynności zmierzające do faktycznej zmiany przeznaczenia parteru budynku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
W rozpoznawanej sprawie Wojewoda [...] po ustaleniu, że skarżący dokonał samowolnej zmiany sposobu użytkowania parteru przedmiotowego budynku mieszkalnego w terminie zastrzeżonym prawem dla organu administracji architektoniczno-budowlanej na rozpoznanie zgłoszenia i ewentualne wniesienie sprzeciwu stwierdził bezprzedmiotowość postępowania co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i umorzeniem postępowania organu I instancji.
Fakt samowoli budowlanej zdaniem organu odwoławczego wynikał z zawiadomienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 14.04. 2009 r o wszczęciu postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania parteru przedmiotowego budynku oraz postanowienia z dnia [...].04.2009 r nakazującego skarżącemu wstrzymanie użytkowania parteru budynku.
Z uzasadnienia postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] kwietnia 2009 r wstrzymującego skarżącemu użytkowanie parteru budynku wynika, że w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 2 kwietnia 2009 r stwierdzono samowolną zmianę użytkowania parteru z mieszkalnej na handlową.
Skarżący na dzień kontroli nie posiadał dokumentu pozwalającego na zmianę sposobu użytkowania.
W trakcie ponownej kontroli przeprowadzonej w dniu 14 kwietnia 2009 r organ nadzoru budowlanego stwierdził w dalszym ciągu użytkowanie parteru budynku jako handlowego na potwierdzenie czego wykonał zdjęcia fotograficzne natomiast skarżący nadal nie posiadał dokumentu pozwalającego na taką zmianę użytkowania parteru budynku mieszkalnego.
Postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] kwietnia 2009 r oraz zawiadomienie z dnia 14.04. 2009 r o wszczęciu postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania parteru przedmiotowego budynku są dokumentami urzędowymi i korzystają z domniemania prawdziwości zgodnie z art. 76 kpa.
W tej sytuacji za nieuzasadniony należy uznać zarzut braku powołania przesłanek, mogących potwierdzać trafność konstatacji o stwierdzeniu przez PINB w O. faktu samowoli budowlanej.
Ponadto, skarżący nie kwestionuje samowlnej zmiany sposobu użytkowania podnosząc w skardze jedynie, że złożył wniosek o zmianę sposobu użytkowania budynku po uprzednim ustnym zapewnieniu ze strony kierownika organu administracji architektoniczno-budowlanej Urzędu Miasta O. o pozytywnym załatwieniu wniosku i dopiero potem podjął czynności zmierzające do faktycznej zmiany przeznaczenia parteru budynku.
Zgodnie z art. 71 ust 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r – Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz.U. z 2006 r, Nr 156, poz 1118 ze zm ) zgłoszenia należy dokonać przed dokonaniem zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
Zmiana sposobu użytkowania może nastąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ, nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji i nie później niż po upływie 2 lat od doręczenia zgłoszenia.
W sytuacji gdy faktycznie zmieniono już sposób użytkowania obiektu budowlanego, postępowanie w sprawie zgody na zmianę sposobu użytkowania tego obiektu jest bezprzedmiotowe.
Podobny pogląd został zaprezentowany w ( wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21.02.2007 r, sygn.akt. II OSK 365/06, niepubl, wyroku z dnia 14.05.2003 r, sygn.akt. S.A./Bk 72/03, niepubl ).
Nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 130 § 2 kpa.
Wbrew twierdzeniom skarżącego rozstrzygnięcie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania nie stanowi prejudykatu dla oceny zasadności umorzenia przez organ odwoławczy postępowania w sprawie wniosku skarżącego o zmianę sposobu użytkowania.
W przypadku stwierdzenia, iż nie doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu skarżący może bowiem dokonać ponownego zgłoszenia.
Uznając, że zaskarżona decyzja, nie narusza prawa skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz 1270 ze zm ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło