II SA/Sz 281/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 października 2009r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Uczelnianej Komisji ds. Pomocy Materialnej Uniwersytetu [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie stypendium naukowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wydziałowej Komisji ds. Pomocy Materialnej Uniwersytetu [...] z dnia [...]r. Nr [...], II. nie orzeka w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji. E.W. w dniu [...] złożyła wniosek o przyznanie stypendium za wyniki w nauce na semestr [...]. Decyzją z dnia [...] Wydziałowa Komisja ds. Pomocy Materialnej na podstawie art. 175 ust.1 i 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. 2005 r. Nr 164,poz.1365 ze zm.), Regulaminu zasad i trybu przyznawania pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu, stanowiącego załącznik do Zarządzenia nr [...] Rektora [...] z dnia [...] w sprawie wprowadzenia w życie "Regulaminu zasad i trybu przyznawania pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [...] w [...]" nie przyznała skarżącej stypendium za wyniki w nauce z powodu nie złożenia indeksu w wymaganym terminie. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podała, iż przyczyną złożenia indeksu w dziekanacie po terminie był fakt, iż miała duże trudności z uzyskaniem wpisu z zaliczenia z przedmiotu wychowania fizycznego. E.W. wskazała, że nauczycielka prowadząca ten przedmiot przebywała na urlopie zdrowotnym i ciężko było się z nią skontaktować. Wpis zaś uzyskała po wielu próbach i tego samego dnia złożyła indeks w dziekanacie. Po rozpatrzeniu odwołania E.W., Uczelniana Komisja ds. Pomocy Materialnej Uniwersytetu [...] decyzją z dnia [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że zgodnie z treścią § 25 ust.1 Regulaminu zasad i trybu przyznawania pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [...], jedną z przesłanek do otrzymania stypendium za wyniki w nauce jest złożenie indeksu w dziekanacie w terminie określonym w organizacji roku akademickiego. Organ drugiej instancji podniósł, że E.W. sama przyznała się do zaniedbania w kwestii złożenia indeksu po terminie. Natomiast podnosząc, iż uchybienie terminu do złożenia indeksu w terminie było też spowodowane nieobecnością mgr E.B. prowadzącej zajęcia z przedmiotu wychowanie fizyczne, nie załączyła żadnej dokumentacji świadczącej o tym fakcie. Komisja wskazała też, że Regulamin zasad i trybu przyznawania pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [...] przewiduje tylko jeden przypadek przesunięcia terminu do złożenia indeksu po [...] i dotyczy to studentów uczestniczących w semestrze letnim w programie Sokrates/Erasmus. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Uczelnianej Komisji ds. Pomocy Materialnej Uniwersytetu [...] z dnia [...] E.W. wniosła o jej uchylenie podnosząc zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Przedmiotem skargi jest decyzja Uczelnianej Komisji ds. Pomocy Materialnej Uniwersytetu [...] z dnia [...], utrzymująca w mocy decyzję Wydziałowej Komisji ds. Pomocy Materialnej z dnia 28 listopada 2008 r. odmawiającą przyznania skarżącej stypendium za wyniki w nauce w roku akademickim 2008/2009 z powodu nie złożenia indeksu w terminie określonym w § 25 Regulaminu zasad i trybu przydzielania pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [...]. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365) oraz przepisy Regulaminu zasad i trybu przyznawania pomocy materialnej dla Uniwersytetu [...] w [...] stanowiącego załącznik do Zarządzenia Nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...]. Zgodnie z treścią art. 173 ust.1 pkt 3 powołanej ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendium za wyniki w nauce lub sporcie. Świadczenia, o których mowa w art. 173 ust. 1 pk1 1-3 i 6-8, przyznaje się ze środków funduszu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów, o których mowa w art. 103 (art. 174 ust.1 ustawy). W uczelni posiadającej podstawowe jednostki organizacyjne świadczenia, których mowa w art. 173 ust.1 pkt 1-3 i 6-8, są przyznawane na wniosek studenta przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej, przy czym stypendium za wyniki w nauce może być także przyznane bez konieczności składania wniosku przez studenta (art. 175 ust. 1 ustawy). Jednocześnie ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym przewidziała w art. 186 ust. 1 ustalenie przez rektora w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego szczegółowego regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 6-8, w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, wzór wniosku o przyznanie stypendium socjalnego oraz sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta. Regulamin zasad i trybu przyznawania pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [...] w [...] został wprowadzony zarządzeniem Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] Nr [...]. Kwestie dotyczące stypendium za wyniki w nauce lub sporcie zostały uregulowane w § 24 regulaminu. W § 24 ust.7 zawarto warunek złożenia wniosku o przyznanie stypendium za wyniki w nauce wraz z kompletem dokumentów uzasadniających wniosek o jego przyznanie, w terminie do [...]. Stosownie do § 24 ust.8 złożenie wniosku po terminie określonym w ust. 7 skutkuje utratą prawa do stypendium za wyniki w nauce lub sporcie z zastrzeżeniem ust.9. Natomiast ust.9 § 24 stanowi, że utrata prawa do stypendium nie następuje, jeżeli uchybienie terminu do złożenia wniosku spowodowane było jedną z następujących okoliczności: 1) śmiercią najbliższych członków rodziny, 2) urodzeniem dziecka studenta, 3) uzyskaniem przez uczestnika Programu Sokrates/Erasmus zaliczenia semestru lub roku studiów w terminie ustalonym indywidualnie przez Dziekana, 4) pobytem w szpitalu studenta lub członka najbliższej rodziny w trakcie składania wniosków o przyznanie stypendium za wyniki w nauce lub sporcie, 5) nieszczęśliwym wypadkiem uniemożliwiającym złożenie wniosku w terminie, 6) nabyciem praw studenta po terminie określonym w ust.7, a student złożył wniosek w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia ustania wyżej wymienionych okoliczności. W niniejszej sprawie skarżącej odmówiono przyznania stypendium za wyniki w nauce z uwagi na to, że nie zachowała terminu do złożenia wniosku o stypendium, nie złożyła wniosku do dnia [...]. W ocenie Sądu komisje stypendialne obu instancji błędnie uznały, iż złożenie wniosku po upływie daty wskazanej w regulaminie (tzn. po 25 października powoduje (poza przypadkami określonymi w § 24 ust. 9) utratę prawa do ubiegania się o stypendium za wyniki w nauce. Przepis art. 181 ust.1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym przewiduje jako jedyne kryterium przyznania stypendium za wyniki nauce uzyskanie za rok studiów wysokiej średniej ocen. W przepisie tym nie określono żadnego innego kryterium do otrzymania tego świadczenia. Jednocześnie w art. 186 ust. 1 wymienionej ustawy upoważniono rektorów wyższych szkół do wydania szczegółowego regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów. Warunek do otrzymania stypendium naukowego w postaci złożenia wniosku wraz w wymaganymi dokumentami do [...] wykracza poza zakres spraw przekazanych w art. 186 § 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym do regulacji regulaminowej. Gdyby intencją ustawodawcy było wprowadzenie ograniczenia czasowego do składania wniosków o stypendium naukowe, to niewątpliwie taki zapis znalazł by się w prawie materialnym, przepisach ustawy. Stanowisko to potwierdza dodatkowo treść art. 175 ust.1 ustawy, według którego stypendium za wyniki w nauce może być także przyznawane bez konieczności składania wniosku przez studenta. Sąd podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 646/06, oraz przez wojewódzkie sądy administracyjne w wyrokach z dnia 9 czerwca 2008 r., sygn. akt III SA/Łd 145/08, z dnia 31 stycznia 2008 sygn. akt III SA/Łd 623/07, z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wr 803/06, oraz z dnia 23 lipca 2009 r., sygn. akt IV SA/Wr 109/09, że zamieszczony w regulaminie termin do składania wniosków jest terminem porządkowym. Oznacza to, iż złożenie wniosku wraz z kompletem dokumentów po terminie 25 października, obligowało komisję do jego rozpatrzenia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny ponownie rozpoznać wniosek skarżącej o przyznanie stypendium szkolnego, uwzględniając rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. W szczególności organy winny wziąć pod uwagę fakt, że Regulamin przyznawania pomocy materialnej nie może ustalać materialnoprawnych terminów dla uzyskania stypendium za wyniki w nauce. Terminy określone w Regulaminie mogą mieć jedynie charakter porządkowy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1570 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji gdyż nie ma ona cech wykonalności (art. 152 ppsa).