II GSK 53/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-01-20

Skład orzekający: Zofia Borowicz, Magdalena Bosakirska, Marzenna Kosewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydruk ze zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, zawierający jedynie prognozowaną datę zakończenia przedsięwzięć i datę złożenia oświadczenia, jest wystarczającym dowodem do ustalenia faktycznej daty wypłaty trzeciej raty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, od której biegnie termin do złożenia oświadczenia o realizacji przedsięwzięcia?
Ratio decidendi
Wydruk ze zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, zawierający jedynie prognozowaną datę zakończenia przedsięwzięć i datę złożenia oświadczenia, nie jest wystarczającym dowodem do ustalenia faktycznej daty wypłaty trzeciej raty płatności. W sytuacji, gdy data ta ma kluczowe znaczenie dla sytuacji prawnej beneficjenta, musi być ustalona w sposób niewątpliwy, najlepiej poprzez dokument źródłowy, zwłaszcza gdy beneficjent kwestionuje datę wypłaty. Brak takiego dowodu i nierozpatrzenie zarzutów strony narusza zasady postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.).
Stan faktyczny
G. J. otrzymał pomoc finansową dla gospodarstwa niskotowarowego, z zastrzeżeniem konieczności realizacji planu rozwoju i złożenia oświadczenia o jego realizacji w określonym terminie. Organ wstrzymał dalsze płatności z powodu niezłożenia przez G. J. oświadczenia w wymaganym terminie. G. J. twierdził, że nie był świadomy terminu i daty wypłaty trzeciej raty. WSA uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że data wypłaty trzeciej raty nie została wystarczająco udowodniona. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając stanowisko WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia NSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia del. WSA Marzenna Kosewska Protokolant Małgorzata Suchocka po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 23 października 2009 r. sygn. akt II SA/Łd 692/09 w sprawie ze skargi G. J. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego oddala skargę kasacyjną Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt II SA/Łd 692/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lipiec 2009 r., nr [...], w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. I Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę orzekania Sąd przyjął następujące ustalenia. W dniu [...] marca 2005 r. G. J. wniósł o przyznanie pomocy finansowej na wpieranie gospodarstw niskotowarowych, załączając plan rozwoju gospodarstwa. Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. Kierownik Powiatowego Biura ARiMR w P. przyznał G. J. płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w kwocie [...] zł., wypłacaną przez 5 kolejnych lat z zastrzeżeniem: - iż wysokość raty może ulec zmianie w kolejnych latach płatności z uwagi na aktualny kurs Euro, - nadto warunkiem płatności 4 i 5 raty będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej raty płatności. W terminie 7 dni po w/w terminie należy złożyć oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia, wymaganym załącznikiem będzie dokument potwierdzający zrealizowanie zadeklarowanego przedsięwzięcia. Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej zwana: k.p.a.), art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273, ze zm.), § 13 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870) wstrzymał G. J. płatność dla gospodarstwa niskotowarowego, przyznaną decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., z uwagi na niezłożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia. Organ wyjaśnił, iż stosownie do § 8 w/w rozporządzenia RM z dnia 7 grudnia 2004 r. płatność w 4 i 5 roku wypłaca się, jeżeli producent zrealizował przedsięwzięcie zgodnie z planem rozwoju nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności w trzecim roku realizacji planu oraz złożył oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia na formularzu, w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął 6 miesięczny termin. Trzecia płatność została zrealizowana w dniu 16 kwietnia 2008 r., termin na złożenie oświadczenia upłynął z dniem 23 października 2008 r., z uwagi na fakt, iż strona takiego oświadczenia nie złożyła organ orzekł o wstrzymaniu płatności. Odwołanie od tej decyzji złożył G. J. wyjaśniając, iż nie wiedział o konieczności złożenia wymaganej dokumentacji w ciągu pół roku, sądził iż dotrzyma terminu, gdy złoży je po zakończeniu roku kalendarzowego. Ponadto myślał, że otrzymał tylko dwie raty i czekał na trzecią. Załączył wymagane prawem oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia zadeklarowanego we wniosku o przyznanie płatności wraz z dokumentacją potwierdzającą realizację przedsięwzięcia. Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] lutego 2009 r. Jako podstawę prawną swego działania powołał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 5 ust. 1a oraz ust. 2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., § 8 ust. 1 i 2, § 9 ust. 1 i § 13 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia RM z dnia 7 grudnia 2004 r., art. 67 i art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. Urz. (WE), Nr L 153, z 30 kwietnia 2004 r., str. 30-83 ze zm. dalej zwanym rozporządzeniem Komisji (WE) nr 817/2004), art. 64 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. Urz. (WE), Nr L 368 z 23 grudnia 2006 r., str. 15-73, ze zm.). W uzasadnieniu podkreślił, że § 8 i § 9 rozporządzenia RM z dnia 7 grudnia 2004 r. nie przewidują skutków nie dotrzymania przez stronę 7 dniowego terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia, przewidują natomiast skutek w postaci wstrzymania płatności w przypadku niezrealizowania przedsięwzięcia w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności w trzecim roku realizacji planu oraz w przypadku niezłożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia. Wskazał, iż w oparciu o dane zawarte w zintegrowanym systemie zarządzania i kontroli przyznawania płatności ustalono, iż planowana data zakończenia realizacji przedsięwzięcia przypadała na dzień 16 października 2008 r., natomiast uwzględniając 7 dniowy termin, o którym mowa w § 8 ust. 2 rozporządzenia, ostateczny termin złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia przypadł na dzień 23 października 2008 r. Dyrektor podkreślił, iż strona zrealizowała zamierzone w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego przedsięwzięcie, jednakże udokumentowała ten fakt dopiero na etapie postępowania odwoławczego, nie składając prośby o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia. Natomiast w świetle obowiązujących przepisów dostarczenie wymaganych dokumentów po wymaganym terminie nie stanowi przesłanki mogącej mieć wpływ na rozstrzygniecie. Zwrócił uwagę, iż w decyzji z dnia [...] lutego 2006 r. o przyznaniu płatności stronę poinformowano o konieczności dostarczenia oświadczenia i strona w złożonym w dniu [...] marca 2005 r. wniosku oświadczyła, że znane są jej zasady przyznawania płatności oraz skutki niewywiązania się z tych zobowiązań. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył na powyższą decyzję G. J. wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyjaśnił, że o przyznaniu trzeciej raty płatności, która wpłynęła bezpośrednio na konto bankowe, dowiedział się dopiero we wrześniu 2008 r., bowiem Biuro ARiMR nie poinformowało go o dokonaniu wpłaty. Dodał, iż wobec informacji od sąsiadów, iż nie wiadomo czy płatności będą w ogóle wypłacane, sądził, iż zdąży złożyć wymagane dokumenty w 2009 r. i zachowa wymagane terminy. O uchybieniu terminu dowiedział się dopiero z decyzji z dnia [...] lutego 2009 r., a pracownicy Biura naruszając art. 9 k.p.a. nie poinformowali go o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Wyjaśnił, że nie zna konsekwencji niezłożenia w terminie 7 dni oświadczenia i nie wie, jakie są skutki rozstrzygnięcia o wstrzymaniu płatności. W szczególności nie wie, czy może złożyć ponownie wniosek o przyznanie płatności w czwartym i piątym roku realizacji przedsięwzięcia, czy płatności te definitywnie przepadają, pomimo zrealizowania zamierzonego przedsięwzięcia. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, iż skutkiem zaskarżonej decyzji jest wstrzymanie płatności w 4 i 5 roku i brak możliwości złożenia ponownego wniosku o przyznanie płatności za te lata. Wyrokiem z dnia 23 października 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił obie decyzje. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny: 1) zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, oraz 2) złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Zgodnie z § 9 ust.1 rozporządzenia płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1 rozporządzenia. Podstawą zastosowania trybu przewidzianego przepisem § 9 ust. 1 rozporządzenia RM z dnia 7 grudnia 2004r. jest wykazanie, iż producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1 tego rozporządzenia. Niesporne jest, iż realizacja przedsięwzięcia przez G. J. nastąpiła zgodnie z załączonym do wniosku planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Jednak wypłata w czwartym roku płatności została wstrzymana wobec ustalenia, że nastąpiło przekroczenie 6-miesięcznego terminu, który winien być liczony od dnia wypłaty płatności w trzecim roku realizacji planu. Istotą rozstrzygnięcia w tej sprawie jest ustalenie daty wypłaty płatności w trzecim roku realizacji przedsięwzięcia. W ocenie Sądu, powinna to być faktyczna data, w której organ dokonał przelewu płatności na konto producenta, a nie dzień, w którym przypadał termin realizacji tej płatności. Z załączonego do akt "Raportu w sprawach WN wymagających przysłania oświadczenia" wynika jedynie, że w sprawie z wniosku G. J. "planowana data zakończenia realizacji przedsięwzięć" to 16 październik 2008 r., a ostateczna data przysłania oświadczenia to 23 października 2008 r. Ustalenie planowanej daty wypłaty płatności w trzecim roku nie jest wystarczające dla zweryfikowania realizacji warunków z § 8 ust. 1 i zastosowania sankcji z § 9 ust. 1 rozporządzenia. Jeżeli ustawodawca uzależnił wypłatę kolejnej płatności od zachowania konkretnego terminu, którego bieg rozpoczyna się w dniu wypłaty płatności za poprzedni okres, to data ta musi być wykazana w sposób pewny, jako faktyczny dzień jej dokonania, a nie "planowany", czy też "przypadający" dzień wypłaty. Zwłaszcza, że skarżący już w odwołaniu podnosił, że pozostawał w przekonaniu, co do otrzymania tylko dwóch rat i oczekiwał trzeciej. W skardze zaznaczył, iż o trzeciej płatności dowiedział się dopiero pod koniec września 2008 r., gdyż Biuro Powiatowe nie informowało o dokonanych płatnościach. Organ nie odniósł się do tych zarzutów strony i nie wyjaśnił spełnienia zasadniczej przesłanki warunkującej wstrzymanie płatności w czwartym roku jej wypłaty, czym naruszył zasady postępowania, wynikające z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wykorzystanie danych zawartych w zintegrowanym systemie zarządzania i kontroli ustanowionym rozporządzeniem (WE) nr 1782/2003 jest możliwe i pożądane, ale tylko wówczas, gdy dane tam zawarte są wyczerpujące w zakresie potrzebnym do dokonania ustaleń i poddają się kontroli w świetle załączonych dowodów. W sytuacji zaś, gdy informacje wynikające z systemu są kwestionowane przez stronę, tak jak w stanie faktycznym niniejszej sprawy, istnieje konieczność ich sprawdzenia w sposób zapewniający rzeczywistą weryfikację i zgodność z warunkami przyznawania pomocy. Przepisy unijne nie ograniczają sposobu dowodzenia ani środków dowodowych. Organ powinien ustalić datę dokonania wpłaty płatności w trzecim roku realizacji planu w taki sposób, aby możliwa była weryfikacja tych ustaleń w oparciu o załączone dowody. II Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. Zaskarżył wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił: a) naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270, dalej zwanej: p.p.s.a.) tj. art. 145 § 1 p.1 lit. c p.p.s.a. i art. 133 p.p.s.a. w związku z art. 77, art. 80 k.p.a. oraz w związku z art. 67 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 polegające na uchyleniu zaskarżonej decyzji, ze względu na to, iż zdaniem Sądu wydana została z naruszeniem w/w przepisów postępowania administracyjnego poprzez oparcie ustaleń dotyczących daty wypłaty trzeciej raty płatności niskotowarowej na niewystarczających dowodach, a co za tym idzie nieustalenie tej daty w sposób pewny z uwagi na posługiwanie się słowami "planowany" lub "przypadający" dzień wypłaty, którego to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy stopień tego naruszenia nie mógł, w opinii organu mieć istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia i skarga winna zostać oddalona, mając na uwadze okoliczność, iż wymagane prawem oświadczenie o zrealizowaniu wymaganych przedsięwzięć zostało złożone przez skarżącego w dniu 18 lutego 2009 r. w sytuacji kiedy skarżący w skardze podniósł, iż już we wrześniu 2008 r. powziął informację, iż wypłata trzeciej raty płatności zastała na jego rzecz dokonana, a mimo to zaniechał ustalenia kiedy dokładnie przedmiotowa płatność została na jego rzecz dokonana i w rezultacie złożył oświadczenie o zrealizowaniu przedmiotowych przedsięwzięć dopiero w dniu 18 lutego 2009 r., tj. z uchybieniem terminu do jego złożenia. b) naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym istotny wpływ na wynika sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. art. 145 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w zw. z art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. nr 78 poz. 483) w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz art. 67 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 polegające na uchyleniu zaskarżonej decyzji, ze względu na to, iż zdaniem Sądu wydana została z naruszeniem w/w przepisów postępowania administracyjnego poprzez oparcie ustaleń, dotyczących daty wypłaty trzeciej raty płatności niskotowarowej na niewystarczających dowodach, a co za tym idzie nieustalenie tej daty w sposób pewny z uwagi na posługiwanie się słowami "planowany" czy też "przypadający" dzień wypłaty, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy wskazana w art. 67 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 regulacja stanowi przepis szczególny wobec w/w przepisów postępowania administracyjnego i w świetle art. 91 ust. 3 Konstytucji RP wskazany przepis szczególny stanowi część krajowego porządku prawnego. W konsekwencji w przypadku kolizji z ustawami Państw Członkowskich, zgodnie z zasadami: bezpośredniego skutku, pierwszeństwa i efektywności - regulacje prawne prawa wspólnotowego mają pierwszeństwo przed normami krajowymi, a zatem dane zawarte w systemie zarządzania i kontroli należało uznać za dowód w sprawie nie zaś tylko "wynik analizy działania organu, zakończonego ustaleniem planowanej daty wypłaty płatności w trzecim roku" mając na uwadze, iż raport WN stanowi o "planowanej dacie zakończenia realizacji przedsięwziąć" oraz "ostatecznej dacie przysłania oświadczenia" ustalonej przez organ na podstawie daty dokonanej na rzecz producenta rolnego wypłaty trzeciej raty płatności, co stanowić powinno o zasadności oddalenia skargi, a Sąd uchylając zaskarżoną decyzję naruszył w/w przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, c) naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na uchyleniu zaskarżonej decyzji ze względu na to, iż zdaniem Sądu organ nie odniósł się do wszystkich zarzutów strony, nie wyjaśniając tym samym spełnienia zasadniczej przesłanki, warunkującej wypłatę płatności niskotowarowej w czwartym roku jej wypłaty, w sytuacji gdy organ rozpatrzył cały zgromadzony materiał dowodowy w sprawie, odnosząc się do zarzutów i wyjaśnień skarżącego we wskazanym zakresie, w konsekwencji czego organ wskazuje, iż naruszenie to nie miało miejsca, a Sąd uchylając zaskarżoną decyzję naruszył ww. przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewyjaśnienie na czym polegało naruszenie przez organ art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., a nade wszystko, w jaki sposób to rzekome naruszenie przez organ przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej kasator wskazał, że dane zawarte w zintegrowanym systemie zarządzania i kontroli są danymi pewnymi, a nie tylko planowanymi. Organ nie ma możliwości ustalenia daty przelewu w inny sposób niż w formie raportu WN. Z raportu WN wynika, że wpłata trzeciej raty miała miejsce 16 kwietnia 2008r., zatem termin do złożenia oświadczenia upłynął 23 października 2008r., zaś G. J. złożył je dopiero 18 lutego 2009r. Zarzuty, że skarżący nie wiedział o dacie przelewu pojawiły się dopiero w skardze, zatem organ nie mógł ustosunkować się do nich w uzasadnieniu decyzji, nie doszło więc do zarzucanego przez Sąd naruszenia art.7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Organ nie musiał informować beneficjenta o dokonaniu wpłaty, gdyż przepisy prawa nie nakładają takiego obowiązku. W odpowiedzi na skargę kasacyjną G. J. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przystępując do rozpoznania skargi kasacyjnej należy przypomnieć, że stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny /dalej zwany NSA/ rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania sądowego. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy przez NSA, poza nieważnością postępowania, która w sprawie niniejszej nie zachodzi, jest ograniczony do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają podstawy kasacyjne. W ramach tych podstaw należy postawić zarzuty kasacyjne tj. przywołać konkretne przepisy prawa, które naruszył Sąd I instancji oraz określić sposób naruszenia tych przepisów. Rozpoznawana skarga kasacyjna została oparta na jednej ustawowej podstawie kasacyjnej tj. naruszeniu przepisów postępowania. Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. W istocie dwa pierwsze zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się do zakwestionowania poglądu wyrażonego przez Sąd I instancji, iż sam wydruk ze zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli jest niewystarczającym dowodem dla ustalenia, w jakiej dacie dokonana została wypłata trzeciej raty płatności w ramach wspierania gospodarstw niskotowarowych, od której to daty zaczyna biec sześciomiesięczny termin do wykonania przedsięwzięcia ustanowiony w § 8 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. Zarzuty te są nieusprawiedliwione. Sąd I instancji nie zakwestionował prawa organu do stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, zatem zarzuty dotyczące naruszenia art. 67 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004, który stanowi podstawę do stosowania tego systemu nie jest uzasadniony. Sąd wskazał jedynie, że w sytuacji kiedy data dokonania płatności trzeciej raty ma zasadnicze znaczenie dla sytuacji prawnej beneficjenta pomocy dla gospodarstwa niskotowarowego, data ta musi być ustalona w sposób niewątpliwy. Pogląd ten jest trafny. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych wydruku ze zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli nie wynika wprost data dokonania wypłaty płatności trzeciej raty. Z dokumentu tego wynika jedynie prognozowana przez organ data zakończenia realizacji przedsięwzięć i data złożenia oświadczenia. Brak jest natomiast w nim bezpośredniej informacji, kiedy w istocie rzeczy wypłata została dokonana. Tymczasem w świetle § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. ta właśnie data ma znaczenie decydujące dla sytuacji prawnej rolnika. Zauważyć należy, że wprowadzenie danych do zintegrowanego systemu zarządzania, jak każde działanie, może zawierać błędy. Zatem w sytuacji, kiedy rolnik kwestionuje datę wypłaty, powinna być ona wykazana dokumentem źródłowym. Sposób wprowadzania danych do systemu oraz powiązanie między nimi nie zostało wyjaśnione stronie na żadnym etapie postępowania, więc wątpliwość co do poprawności ustalenia daty dokonania płatności pozostała niewyjaśniona. Zasadnie zatem Sąd I instancji uznał, że doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., gdyż nie została dostatecznie wyjaśniona przesłanka wstrzymania płatności w czwartym roku. Nie są także zasadne zarzuty organu do tej części uzasadnienia wyroku, w której Sąd wskazuje, iż organ nie ustosunkował się do wątpliwości skarżącego dotyczących daty wypłaty. Z odwołania skarżącego wynika wprost, że nie wiedział o wypłacie trzeciej płatności. W tym stanie rzeczy konieczne było w decyzji II instancji wyraźne i niewątpliwe wykazanie, w jakiej dacie płatność miała miejsce. Jak wskazano wyżej z załączonego do akt wydruku z systemu taka informacja nie wynika, a innego dowodu w aktach brak. W tym stanie rzeczy zarzuty skargi kasacyjnej uznać należy za nieusprawiedliwione. Na marginesie tylko zauważyć należy, że ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. nie ogranicza stosowania przepisów k.p.a. W szczególności nie uchyla stosowania art. 9 k.p.a. w zakresie obowiązku informacyjnego wobec stron. W tym stanie rzeczy zasadne jest przesyłanie stronie informacji o dokonaniu wypłaty trzeciej raty płatności i pouczenie (powtórne), że zaczyna biec termin do realizacji przedsięwzięcia i złożenia oświadczenia. Okoliczność, że ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji EFOiGR ani też rozporządzenie z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, obowiązku takiego nie nakładały wcale nie oznacza, że organ nie powinien tego robić. Duża ilość spraw dotyczących wstrzymania płatności w czwartym i piątym roku z powodu uchybienia terminu, spowodowanego niedostrzeżeniem przez rolnika daty dokonania wypłaty i omieszkaniem terminu, najlepiej świadczy o tym, że informacja o tej właśnie wypłacie rozpoczynającej bieg terminu oraz skutkach jego niedotrzymania pozwoliłaby uniknąć szkód, jakie ponoszą rolnicy z powodu nieznajomości prawa. Pomoc dla gospodarstw niskotowarowych udzielana jest rolnikom najbiedniejszym, u których z reguły znajomość prawa jest bardzo niska, zatem w stosunku do tych podmiotów obowiązki informacyjne powinny być szczególnie przestrzegane. Wprowadzanie do zintegrowanego systemu informacji o dokonanej wypłacie powinno być powiązane z wysłaniem stosownej informacji do rolnika. Mając na względzie powyższe i działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło