II OSK 149/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-01-26

Skład orzekający: Anna Łuczaj, Paweł Miładowski, Zdzisław Kostka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zawiadomienia o terminie rozprawy profesjonalnemu pełnomocnikowi na adres kancelarii, zamiast na wskazany adres do korespondencji, stanowi podstawę do wznowienia postępowania sądowego z powodu pozbawienia strony możności działania?
Ratio decidendi
Doręczenie zawiadomienia o terminie rozprawy profesjonalnemu pełnomocnikowi do rąk własnych, nawet jeśli nastąpiło na adres kancelarii zamiast na wskazany adres do korespondencji, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania z powodu pozbawienia strony możności działania, jeśli pełnomocnik skutecznie powziął wiadomość o terminie rozprawy. Brak możliwości działania musi być bezpośrednio związany z naruszeniem przepisów prawa procesowego i uniemożliwiać stronie obronę jej praw.
Stan faktyczny
Skarżący J. A. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego, twierdząc, że jego pełnomocnik, radca prawny G. W., został pozbawiony możności działania z powodu wadliwego doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy. Pełnomocnik wskazał adres do korespondencji, jednak zawiadomienie zostało wysłane na adres kancelarii. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę o wznowienie, uznając, że mimo uchybienia w doręczeniu, pełnomocnik skutecznie powziął wiadomość o terminie rozprawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) Sędziowie sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. NSA Zdzisław Kostka Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1026/09 w sprawie ze skargi J. A. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2009r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2107/08 oddalającym skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 27 października 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1026/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. A. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2009 r. o sygn. akt VII SA/Wa 2107/08 oddalającym skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Sąd podał, iż w dniu [...] czerwca 2009 r. J. A. wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 2107/08, domagając się uchylenia wyroku lub jego zmiany. Za podstawę skargi o wznowienie skarżący wskazał art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.). Stwierdził, że wskutek naruszenia przepisów art. 67 § 5, art. 69 i art. 70 p.p.s.a. przez ich niezastosowanie został pozbawiony możliwości działania. Skarżący zaznaczył, że w postępowaniu sądowym reprezentowany był przez pełnomocnika - radcę prawnego G. W., który w skardze na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r. wskazał zarówno adres siedziby kancelarii prawnej jak i adres do korespondencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do dnia 8 maja 2009 r. na wskazany adres do korespondencji nie nadesłał żadnego dokumentu ani korespondencji, a zwłaszcza zawiadomienia o terminie rozprawy. Zaniepokojony brakiem jakiejkolwiek informacji, pełnomocnik wystąpił w dniu 8 maja 2009r. z wnioskiem o udzielenie informacji dotyczącej toku postępowania związanego z przedmiotową skargą. W odpowiedzi na powyższe pismo sekretariat Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie poinformował pełnomocnika - radcę prawnego, że w dniu 1 kwietnia 2009 r. zapadł wyrok i skarga została oddalona. Ponadto Sąd wskazał, że pełnomocnik skarżącego został o terminie rozprawy zawiadomiony poprzez doręczenie mu w dniu 11 marca 2009 r. zawiadomienia. Zdaniem skarżącego, skoro zawiadomienie o terminie rozprawy wysłane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny dla jego pełnomocnika – radcy prawnego G. W. nigdy nie zostało doręczone na wskazany adres do korespondencji, to tym samym został on pozbawiony możliwości udziału w rozprawie, wniesienia wniosku o sporządzenie i uzasadnienie wyroku oraz wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący J. A. podniósł, iż o miejscu doręczania korespondencji zadecydował jego pełnomocnik na początku sprawy podając adres do korespondencji. Doręczenie zawiadomienia o terminie rozprawy było wadliwe, gdyż nastąpiło na adres kancelarii radcy prawnego, a nie na wskazany jednoznacznie przez pełnomocnika inny adres, będący adresem do korespondencji. Wskazał ponadto, iż praca w kancelarii jego pełnomocnika została tak zorganizowana, by korespondencja dotycząca spraw administracyjnych była od razu kierowana do "specjalnej komórki" zajmującej się tylko sprawami administracyjnymi. Podniósł również, iż być może, zgodnie z twierdzeniem Sądu, o terminie rozprawy został zawiadomiony poprzez doręczenie przesyłki na adres siedziby kancelarii, jednakże nie zareagował na to zawiadomienie, będąc pewnym, iż takie samo zawiadomienie trafi na adres wskazany do korespondencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 282 § 1 i 2 p.p.s.a. oddalił skargę J. A. o wznowienie postępowania sądowego uznając, że okoliczności sprawy nie uzasadniają wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 2107/08. Sąd zaznaczył, że w pierwszej kolejności ocena dopuszczalności wznowienia postępowania odbywa się w ramach badania wstępnego skargi w oparciu o art. 280 § 1 p.p.s.a. - która ogranicza się wyłącznie weryfikacji formalnej prowadzonej pod kątem realizacji przesłanek procesowych, terminowości i warunków formalnych przewidzianych dla skargi o wznowienie. Następnie w ramach rozprawy Sąd na podstawie art. 281 p.p.s.a. bada, czy wskazana przez skarżącego podstawa do wznowienia jest merytorycznie uzasadniona. Sąd stwierdził, iż skarga o wznowienie odpowiada wymaganiom z art. 280 § 1 p.p.s.a., jednak wskazana podstawa wznowieniowa nie jest merytorycznie uzasadniona. Wnioskodawca oparł swoje żądanie na podstawie wznowieniowej określonej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a., który stanowi, że "można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania (...)". Podniesione przez wnioskodawcę - jako przesłanka wznowieniowa - pozbawienie strony możności działania oznacza pozbawienie możliwości obrony na skutek naruszenia przepisów prawa. Wystąpienie tej przesłanki wznowienia postępowania wymaga wykazania związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów prawa procesowego, a pozbawieniem strony możności działania. Przy analizie czy doszło do pozbawienia strony możliwości działania należy zbadać, czy nastąpiło naruszenie przepisów procesowych, czy uchybienie to wpłynęło na możność strony do działania w postępowaniu i czy pomimo zaistnienia tych przesłanek strona mogła bronić swoich praw w procesie. Dopiero w razie kumulatywnego spełnienia wszystkich tych warunków można uznać, że strona została pozbawiona możliwości działania. W tej kwestii Sąd powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2008 r. V CSK 488/07, LEX nr 424315. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie takiego związku nie ma i z tego względu wskazywane uchybienie w zakresie doręczenia zawiadomienia o rozprawie nie wyczerpuje przesłanki wznowieniowej. Sąd podkreślił, iż pozbawienie strony możności obrony swych praw wystąpi, gdy zaistniałe uchybienie procesowe sądu godzić będzie bezpośrednio w istotę procesu i stawiać pod znakiem zapytania spełnienie jego celu w konkretnym przypadku. Sąd zwrócił uwagę na zasady doręczania pism i stwierdził, że z przepisu art. 69 p.p.s.a. wynika zasada doręczania pism bezpośrednio adresatowi do rąk własnych, jest to tzw. doręczenie właściwe. Wskazana przez ustawodawcę kolejność miejsc doręczania korespondencji nie jest przypadkowa. Doręczenia dokonywane są przede wszystkim w mieszkaniu, przez które należy rozumieć miejsce, w którym adresat mieszka z zamiarem stałego pobytu. Regulacja ta dotyczy osoby fizycznej, w przypadku zaś pełnomocnika profesjonalnego będzie to z reguły siedziba jego kancelarii. Kolejność doręczenia jest dla sądu wiążąca, tym samym wskazanie przez stronę czy jej pełnomocnika adresu dla doręczania korespondencji innego niźli miejsce zamieszkania czy siedziba kancelarii radcy prawnego - jak w przedmiotowym przypadku - stanowi naruszenie zasad prawidłowego doręczania korespondencji. Jednocześnie Sąd uznał, że naruszenie to w niniejszej sprawie nie miało wpływu na ocenę prawidłowości zawiadomienia pełnomocnika o terminie rozprawy. Niewątpliwie bowiem radca prawny G. W. otrzymał do rąk własnych i potwierdził własnoręcznym podpisem, iż doręczono mu zawiadomienie o mającej się odbyć w dniu 1 kwietnia 2009r. rozprawie. Wynika to wprost ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienia, jakie znajduje się aktach sprawy VII SA/Wa 2107/08, co zasadniczo nie było kwestionowane przez skarżącego. Zdaniem Sądu, skoro przepis art. 69 p.p.s.a. przewiduje istnienie sytuacji powodujących trudności z doręczeniem korespondencji w miejscu zamieszkania i wskazuje na możliwość doręczenia w miejscu pracy, a nawet w miejscu gdzie się zastanie adresata, to tym samym priorytetem jest doręczenie korespondencji do rąk własnych adresata, a nie w miejscu w którym życzy sobie tego strona bądź w miejscu wskazanym co do zasady przez przepisy. Sąd podkreślił, że o pozbawieniu strony możliwości działania można mówić wtedy, gdy nie dano stronie w ogóle możliwości działania. Skoro zawiadomienie o rozprawie zostało doręczone do rąk własnych profesjonalnego pełnomocnika to jego obowiązkiem było zapamiętanie tego faktu bez względu na miejsce doręczenia korespondencji. Sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie nie uzasadnia wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, albowiem prawo strony do udziału w rozprawie i obrony własnych praw nie zostało przez Sąd naruszone. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. A., reprezentowany przez radcę prawnego G. W., zaskarżając wyrok w całości. Skarżący zarzucił: 1) naruszenie przepisów art. 282 § 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. polegające na nie wznowieniu postępowania i nie rozpoznaniu sprawy na nowo pomimo tego, że wskazana podstawa wznowieniowa ( art. 271 pkt 2 p.p.s.a.) jest merytorycznie uzasadniona; 2) naruszenie art. 65 § 2, art. 69 i art. 70 p.p.s.a. w związku z art. 135 § 2 k.p.c. polegające na błędnej ocenie stanu faktycznego, że wskazanie adresu dla doręczeń innego niż miejsce zamieszkania czy siedziba kancelarii radcy prawnego stanowi naruszenie zasad prawidłowego doręczania korespondencji i że były jakiekolwiek trudności w doręczeniu korespondencji na wskazany adres. W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego w kwocie 560 zł. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej J. A. podniósł, że pełnomocnik w skardze wskazał adres dla doręczeń, gdyż taki sposób odbioru korespondencji jest dla niego najwygodniejszy. Strona nie może w całości odpowiadać za błędy formalne Sądu (konkretnie sekretariatu). Powołując się na postanowienie NSA z dnia 27 listopada 2009r. sygn. akt II FSK 1949/09 skarżący zarzucił, że Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do ingerowania w wybór strony co do adresu dla doręczeń. Z mocy art. 70 p.p.s.a. strona i jej przedstawiciel ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zawiadomić Sąd o każdej zmianie adresu dla doręczeń. Skarżący zakwestionował stanowisko Sądu, że wskazanie przez stronę, czy jej pełnomocnika adresu do doręczania korespondencji innego niźli miejsce zamieszkania czy siedziba kancelarii radcy prawnego stanowi naruszenie zasad prawidłowego doręczania korespondencji. Zaznaczył, iż obecnie prawnie dopuszczalne i wystarczające jest wskazanie tylko skrytki pocztowej (art. 135 § 2 k.p.c.). Nie ulega zatem wątpliwości, że jeśli Sądowi jest znany wskazany adres dla doręczeń, to Sąd w pierwszej kolejności powinien kierować pisma na ten adres. Przepis art. 69 p.p.s.a. ma zastosowanie w sytuacjach powodujących trudności z doręczaniem korespondencji. W niniejszej sprawie z doręczaniem korespondencji na adres wskazany do doręczeń nigdy nie było żadnych trudności. Naruszenie prawa przez WSA polegało na naruszeniu przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Doprowadziło to do błędnego oddalenia skargi zamiast do jej uwzględnienia. Skarżący podkreślił brak staranności Sądu w prawidłowym doręczaniu korespondencji i stwierdził, że w tej sytuacji powinien otrzymać szansę możności działania, której został pozbawiony. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny winien uznać zarzuty skargi kasacyjnej za usprawiedliwione i na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a." - Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W postępowaniu sądowoadministracyjnym zakończonym zaskarżonym wyrokiem ( sygn. akt VII SA/Wa 1026/09 ) żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Chybione są zarzuty skargi kasacyjnej, zarówno dotyczące naruszenia art. 282 § 1 i 2 p.p.s.a. w związku z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., jak i naruszenia art. 65 § 2, art. 69 i art. 70 p.p.s.a. w związku z art. 135 § 2 k.p.c. Zgodnie z art. 282 § 1 p.p.s.a. Sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd stosownie do okoliczności oddala skargę o wznowienie postępowania albo uwzględniając ją zmienia zaskarżone orzeczenie albo je uchyla i skargę odrzuca lub postępowanie umarza - art. 282 § 2 p.p.s.a.. Skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 2107/08 J. A. oparł na podstawie przewidzianej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Jak stanowi art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Pozbawienie strony możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa stanowi przesłankę nieważności postępowania sądowego, o jakiej mowa w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Określona w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. przyczyna nieważności postępowania może być jednocześnie podstawą do ewentualnego wznowienia postępowania - przyczyna określona w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Nieważność postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), podobnie jak Kodeks postępowania cywilnego, nie precyzuje bliżej pojęcia "pozbawienia możności obrony swych praw". Doktryna i judykatura wykształciły pewne kryteria, według których należy oceniać ów stan. Po pierwsze, przyjmuje się, że pozbawienie strony możliwości obrony należy oceniać przez pryzmat konkretnych okoliczności sprawy i nie należy go wiązać wyłącznie z sytuacją całkowitego wyłączenia strony od udziału w sprawie. Po drugie, o nieważności postępowania decyduje waga uchybień procesowych, a nie skutki, które wynikają lub mogą z nich wyniknąć ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2003 r., I PK 117/03,Wokanda 2004/9/30 ). Pozbawienie strony możności obrony swych praw wystąpi, gdy zaistniałe uchybienie procesowe sądu godzić będzie bezpośrednio w istotę procesu. Do pozbawienia strony możliwości obrony jej praw dochodzi wówczas, gdy z powodu naruszenia przez Sąd lub stronę przeciwną określonych przepisów lub zasad procedury, strona nie mogła brać i nie brała udziału w postępowaniu lub istotnej jego części i nie miała możliwości usunięcia skutków tych uchybień na następnych rozprawach poprzedzających wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 stycznia 2006 r., sygn. akt II OSK 437/05, LEX nr 196457; z dnia 21 lutego 2006 roku, II GSK 378/05, LEX nr 193342; z dnia 13 października 2005 roku, FSK 2356/04, LEX nr 175406; wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 10 maja 1974 r. II CR 155/74, OSP 1975/3/66, z dnia 13 marca 1998r., I CKN 561/97- niepubl., z dnia 13 lutego 2004 roku, IV CK 61/03, LEX nr 151638). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie nie można skutecznie zarzucić naruszenia art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. w związku z art. 65 § 2, art. 69, art. 70 p.p.s.a. i art. 135 § 2 k.p.c. w postępowaniu zakończonym wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 2107/08. Podzielić należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż brak było podstaw do uwzględnienia skargi o wznowienie postępowania i uchylenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 2107/08 oddalającego skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 listopada 2008 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Zasadnie Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę na zasady doręczania pism w postępowaniu sądowym i uznał, że doręczenie pisma bezpośrednio adresatowi do rąk własnych jest tzw. doręczeniem właściwym. W rozważanej sprawie dotyczy to profesjonalnego pełnomocnika skarżącego J. A. - radcy prawnego G. W. Trafnie Sąd pierwszej instancji zauważył, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2009 r. o sygn. akt VII SA/Wa 2107/08 dopuścił się naruszenia przepisów procesowych i jednocześnie uznał, że naruszenie to nie wypełnia znamion pozbawienia strony możności działania w tymże postępowaniu sądowoadministracyjnym. Rację ma J. A., iż skoro w powyższym postępowaniu skarżący reprezentowany był przez radcę prawnego G. W., który w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazał adres siedziby kancelarii prawnej i adres do korespondencji, to Sąd w pierwszej kolejności powinien kierować pisma na adres do doręczeń. Jednak przyznanie racji skarżącemu w tym zakresie nie może prowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej, a to z uwagi na poniższe okoliczności sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany był do doręczania pism pełnomocnikowi strony na adres do korespondencji - w tym także zawiadomienia o terminie rozprawy. Pomimo tego obowiązku Sąd wysłał zawiadomienie o terminie rozprawy w dniu 1 kwietnia 2009 r. na adres kancelarii prawnej radcy prawnego G. W. Jak wynika z akt sprawy o sygn. VII SA/Wa 2107/08 zawiadomienie o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 1 kwietnia 2009 r. wysłane na adres kancelarii prawnej pełnomocnika skarżącego odebrał w dniu 11 marca 2009r. osobiście radca prawny G. W. Stosownie do art. 77 § 1 p.p.s.a. odbierający pismo potwierdza odbiór i jego datę własnoręcznym podpisem. Jeżeli tego nie może lub nie chce uczynić, doręczający sam oznacza datę doręczenia oraz przyczyny braku podpisu. Doręczający stwierdza na potwierdzeniu odbioru sposób doręczenia, a na doręczonym piśmie zaznacza dzień doręczenia i opatruje to stwierdzenie swoim podpisem - art. 77 § 2 p.p.s.a. W sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2107/08 radca prawny G. W. potwierdził odbiór zawiadomienia o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 1 kwietnia 2009 r. i datę odbioru tego zawiadomienia ( 11 marca 2009r. ) własnoręcznym podpisem. A zatem, profesjonalny pełnomocnik skarżącego J. A. - radca prawny G. W. został skutecznie w dniu 11 marca 2009r. zawiadomiony o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 1 kwietnia 2009 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2107/08 - na 21 dni przed jej wyznaczonym terminem. W tej sytuacji należy uznać, że pełnomocnik skarżącego - radca prawny G. W. o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 1 kwietnia 2009r. został prawidłowo powiadomiony. Na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał wyrok, którym oddalił skargę J. A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Na rozprawę w dniu 1 kwietnia 2009r. pełnomocnik skarżącego nie stawił się, jak też nie złożył wniosku o odroczenie rozprawy z przyczyn uniemożliwiających stawiennictwo ( art. 109 p.p.s.a.). W tym miejscu przypomnieć należy, iż stosownie do art. 107 p.p.s.a. nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. W takich okolicznościach sprawy wysłanie zawiadomienia o terminie rozprawy na adres kancelarii prawnej pełnomocnika skarżącego, aczkolwiek stanowi uchybienie procesowe, to jednak nie wyczerpuje znamion pozbawienia strony możności działania. W tym stanie rzeczy zasadne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w okolicznościach niniejszej sprawy wysłanie zawiadomienia o terminie rozprawy na adres kancelarii prawnej radcy prawnego G. W. zamiast na adres dla doręczeń nie uzasadnia wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2107/08 prawo strony do udziału w rozprawie i obrony jej praw nie zostało naruszone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Skoro zawiadomienie o rozprawie zostało doręczone bezpośrednio do rąk profesjonalnego pełnomocnika to doręczenie to należy uznać za skuteczne bez względu na miejsce doręczenia korespondencji. Wysłanie zawiadomienia o terminie rozprawy na adres kancelarii prawnej radcy prawnego - zamiast na wskazany przez pełnomocnika adres dla doręczeń - uzasadniałoby zarzut pozbawienia strony możności obrony swych praw w postępowaniu przed Sądem wówczas, gdyby zawiadomienie to nie zostało doręczone pełnomocnikowi strony. W takiej bowiem sytuacji pełnomocnik strony nie powziąłby wiadomości o terminie rozprawy i nie mógłby ( z braku informacji ) uczestniczyć w postępowaniu zakończonym wydaniem wyroku i podjąć stosownych czynności dla obrony praw strony – byłby pozbawiony takich możliwości. Oceniając sprawę w powyższym aspekcie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2107/08 nie jest dotknięte wadą nieważności dającą podstawę do wznowienia postępowania. Naruszenie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wypełnia znamiona pozbawienia strony możności działania ( art. 271 pkt 2 p.p.s.a. ) - znamiona pozbawienia strony możności obrony swych praw ( art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) wówczas, gdy zaistniałe naruszenie przez sąd określonych przepisów postępowania godzi bezpośrednio w istotę procesu, tj. gdy z powodu uchybień procesowych sądu strona została pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu lub istotnej jego części i nie miała możności usunięcia skutków tych uchybień przed wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji. W sprawie ze skargi J. A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ( sygn. akt VII SA/Wa 2107/08) strona i jej pełnomocnik mogli brać udział w postępowaniu zakończonym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2009 r., albowiem pełnomocnik strony radca prawny G. W. został skutecznie w dniu 11 marca 2009r. zawiadomiony o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 1 kwietnia 2009 r. Powyższe oznacza, że Sądowi pierwszej instancji nie można skutecznie przypisać zarzutu kasacyjnego dotyczącego naruszenia art. 65 § 2, art. 69 i art. 70 p.p.s.a. w związku z art. 135 § 2 k.p.c. i w konsekwencji zarzutu naruszenia art. 282 § 1 i 2 p.p.s.a. w związku z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. . Przepis art. 282 § 2 p.p.s.a. wówczas stanowi podstawę do uwzględnienia skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu z przyczyny określonej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a., gdy doszło do pozbawienia strony możności działania, a więc gdy na skutek naruszenia przepisów prawa doszło do pozbawienia strony możliwości obrony jej praw. Wystąpienie tej przesłanki wznowienia postępowania wymaga wykazania związku pomiędzy naruszeniem prawa a pozbawieniem strony możliwości działania. W sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2107/08 taki związek nie zaistniał, gdyż pełnomocnik strony osobiście odebrał zawiadomienie o terminie rozprawy, na której Sąd wydał wyrok. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło