IV SA/Wa 1144/09

WyrokWSA w Warszawie2009-10-27

Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Aneta Dąbrowska, Jakub Linkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów, prawidłowo ocenił wszystkie zarzuty strony, w tym dotyczące objęcia scaleniem gruntów zabudowanych bez zgody właściciela, oraz czy zastosował się do wcześniejszych wytycznych sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ organ nie zastosował się w pełni do oceny prawnej i wytycznych zawartych w poprzednich orzeczeniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Minister nie dokonał pełnej oceny postępowania scaleniowego, nie odniósł się do wszystkich zarzutów skarżącej, w szczególności dotyczących objęcia scaleniem gruntów zabudowanych bez zgody właściciela, co narusza przepisy k.p.a. oraz art. 153 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżąca J. R. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z 1981 r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów, kwestionując sposób podziału działki nr [...] i objęcie scaleniem gruntów zabudowanych bez jej zgody. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności. Skarżąca zarzuciła m.in. brak ujawnienia zmian w księdze wieczystej i niezgodność podziału z wymogami geodezyjnymi. Sąd administracyjny uchylił decyzję Ministra, uznając, że organ nie rozpoznał wszystkich zarzutów i nie zastosował się do wcześniejszych wyroków sądu w tej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz zasądził od Ministra na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2009 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej J. R. kwotę 264 (dwieście sześćdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SA/Wa 1144/09 UZASADNIENIE Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] maja 2009r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2009r., którą po rozpatrzeniu wniosku J. R. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1981 r. o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów wsi L. gm. L. woj. [...], w części dot. działki oznaczonej po scaleniu nr [...] będącej własnością J. R. oraz działki nr [...] będącej obecnie własnością O. O. oraz B. O. W uzasadnieniu swojej decyzji organ naczelny podał, że scalenie przeprowadzone zostało na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1968r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. Nr 3, poz. 13). Stwierdzono, że w wyniku scalenia J. R. otrzymała grunty zamienne w działce nr [...], oraz działce nr [...] o łącznej powierzchni 0,61 ha i wartości 36,90 jednostek szacunkowych, co po uwzględnieniu potrąceń na drogi, stanowi pełny należny ekwiwalent gruntowy za wniesione do przedmiotowego scalenia działki oznaczone nr nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni 0,57 ha i wartości 37,35 jednostek szacunkowych. W kwestionariuszu życzeń J. R. zaznaczyła, iż chce, aby zabudowane działki nr nr [...], [...] i [...] pozostały bez zmian. Podobne sugestie zostały przedłożone także przez S. S., ówczesnego właściciela nowopowstałej działki nr [...], w skład której weszła działka nr [...] oraz część działki nr [...]. Nowo wydzielona działka nr [...] dla J. R. objęła jej dotychczasowe działki nr [...] i nr [...], oraz część działki nr [...], a za jedną z jej granic przyjęto granicę pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], zgodnie ze stanem władania przed scaleniem. Organ wskazał, że takie rozwiązanie zostało zaakceptowane przez J. R. oraz S. S., którzy nie złożyli zastrzeżeń, wyrażając swoją aprobatę poprzez złożone oświadczenie w sprawie projektu oraz warunków objęcia w posiadanie nowo wydzielonych gruntów. Osoba niezadowolona z projektu scalenia mogła wnieść do niego zastrzeżenia przed jego zatwierdzeniem, lecz w rozpatrywanej sprawie skarżąca tego nie uczyniła. W odniesieniu do zarzutu skarżącej o braku ujawnienia w księdze wieczystej nowego stanu wynikającego z decyzji zatwierdzającej projekt scalenia wskazano, że brak ten nie świadczy o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 kpa. Z uwagi zaś na sprzedaż działki nr [...] O. O. i B. O. umową w formie aktu notarialnego, zaszły wobec niej nieodwracalne skutki prawne, a tym samym nawet w przypadku potwierdzenia się zarzutów skarżącej o rażącym naruszeniu prawa, niemożliwe byłoby stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji scaleniowej Wojewody [...] z dnia [...] października 1981r. Odnosząc się do treści postanowienia Starosty P. z dnia [...] marca 2002r. w przedmiocie wyjaśnienia treści decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1981 r., w którym to postanowieniu m. in. wskazano na niezgodności występujące w oświadczeniu w sprawie projektu oraz warunków objęcia nowo wydzielonych gruntów jak też wskazano, że brak było zgody skarżących na objęcie postępowaniem scaleniowym gruntów zabudowanych, Minister stwierdził, że z takim stanowiskiem nie można się zgodzić. Wskazał, że w odniesieniu do części działki, którą skarżąca określa jako zabudowaną nie zaistniała sytuacja, w której uniemożliwiono korzystanie z budynków i w tej sytuacji nie była konieczna zgoda właściciela na objęcie scaleniem tej części działki. We wniesionej skardze wskazano, iż dokonany podział w ramach scalenia nie odpowiada wymogom geodezyjnym, ponieważ w księdze wieczystej nie ma odpowiedniego wpisu o dokonanych zmianach i nie wyznaczono na gruncie nowych granic działek. Podkreślono, że skoro J. R. w kwestionariuszu życzeń podała, że chce aby m.in. działka [...] pozostała bez zmian to nie można uznać, że wyraziła zgodę na jej częściowy podział. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydana została z naruszeniem prawa. Sprawa była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zawartej w wyrokach z dnia 20 kwietnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 1704/05 oraz z dnia 12 listopada 2007r. sygn. akt IV SA/Wa 1115/07. Stosownie więc do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniach sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W rozpatrywanej sprawie organ orzekający nie zastosował się w pełni do zawartej we wskazanych wyrokach sądu administracyjnego oceny prawnej i wytycznych co do dalszego postępowania, przez co naruszył art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ale również art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew wytycznym Sądu zawartych w ww. wyrokach WSA organ orzekający nie dokonał oceny całości przeprowadzonego postępowania scaleniowego, a w szczególności nie odniósł się do wszystkich zarzutów skarżącej podnoszonych w toku postępowania, począwszy od jej wniosku z dnia 20 marca 2003 r. Oceniając legalność decyzji administracyjnej, organ nadzoru zobowiązany był, stosownie do art. 156 § 1 kpa, dokonać oceny, i to niezależnie od zarzutów wskazanych przez wnioskodawcę, czy rozstrzygnięcie zawarte w ocenianej decyzji nie pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa, na podstawie których decyzja została wydana i czy ustalenia organu wydającego ocenianą decyzję znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Nieodniesienie się w sposób wyczerpujący w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich zarzutów skarżącej zgłaszanych w toku postępowania, jak np. do kwestii ewentualnego objęcia scaleniem siedlisk, jako nieruchomości zabudowanych, bez zgody ich właścicieli, narusza art. 107 § 3 kpa, skoro organ orzekający, wbrew także wytycznym Sądu zawartym w wyroku z dnia 20 kwietnia 2006 r., nie zachował w ten sposób, określonej w art. 11 kpa, zasady przekonania skarżącej o zasadności przesłanek, jakie legły u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia. W tym miejscu należy wskazać, że przepis art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1968r. o scalaniu i wymianie gruntów stanowi, że grunty pod zabudowaniami nie mogą być objęte scaleniem bez zgody ich właściciela (samoistnego posiadacza). Organ nie podał, na jakiej podstawie uznał, że wbrew temu, co twierdzi skarżąca żadne grunty zabudowane, należące do skarżącej, nie zostały objęte scalaniem. Kwestia ta ma w sprawie podstawowe znaczenie i musi być wyjaśniona w sposób jednoznaczny i przekonujący. Należy podkreślić, że rolą organu orzekającego w rozpatrywanej sprawie oceny legalności decyzji scaleniowej jest ocena, czy organ wydający decyzję scaleniową, zachował wszystkie wymogi prawne do jej wydania w takim kształcie i po tak przeprowadzonym postępowaniu, jakie było wymagane przez stosowne przepisy obowiązujące w dacie wydania tej decyzji. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ naczelny wykona wytyczne Sądu zawarte wyroku niniejszym jak też w poprzednio zapadłych wyrokach WSA, dokona oceny dokumentacji scaleniowej, dając tej ocenie wyraz w uzasadnieniu decyzji, ze szczególnym uwzględnieniem rozpatrzenia wszystkich zarzutów zgłoszonych przez skarżącą w toku całego postępowania, począwszy od jej wniosku z dnia 20 marca 2003 r. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło