II SA/Bk 193/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 października 2009 r. sprawy ze skargi G. S. –M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania o ustalenie warunków zabudowy - oddala skargę.- Decyzją z dnia [...].03.2004 r. Burmistrz Miasta B.P. ustalił warunki zabudowy dla działki oznaczonej numerem geodezyjnym [...]/6, położonej w B.P. przy ulicy K. i części działki o numerze geodezyjnym [...], stanowiącej pas drogowy ulicy K. w B.P. w zakresie realizacji inwestycji polegającej na budowie zjazdu utwardzonego wraz z ciągiem komunikacji pieszej o łącznej szerokości 6 metrów do nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym [...]/1, zabudowanej budynkiem przeznaczonym na przychodnię zdrowia. Stronami tego postępowania byli m.in. A.M. i G.S.– M. Decyzja powyższa nie była przez strony skarżona, a została doręczona małżonkom M. na ich wspólny adres w dniu 23.03.2004 r. W dniu 17.03.2008 r. G.S.– M. złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego opisaną wyżej decyzją Burmistrza. Wnioskodawczyni swoje żądanie o wznowienie postępowania oparła na tym, że jako współwłaścicielka działki [...]/5 nie uczestniczyła na prawach strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Jej udział w postępowaniu dotyczył prawa własności działki nr [...]/3, nie zaś działki [...]/5. Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 roku Burmistrz B.P., po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku G.S.- M. o wznowienie postępowania w przedmiocie warunków zabudowy dla wspomnianej wyżej inwestycji, orzekł o odmowie jego wznowienia. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż wnioskodawczyni nie zachowała przewidzianego prawem miesięcznego terminu do złożenia takiego wniosku. Odwołanie tej decyzji pierowszoinstancyjnej wniosła G.S.- M., wskazując na naruszenie przepisu 145 § 1 pkt 4 Kpa oraz art. 7, 9, 10, 77 § 1 i 80 Kpa, "poprzez błędne przyjęcie, że odwołująca jako współwłaścicielka działki o nr [...]/5 uczestniczyła w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy i otrzymała decyzję nr [...]/2004, która na skutek braku odwołań stała się prawomocna" oraz przyjęcie, że wniosek wznowieniowy został złożony po terminie ustawowym. Skarżąca zarzuciła, iż organ w zaskarżonym orzeczeniu błędnie wskazał na fakt, że "działka oznaczona o nr [...]/5 nie przylega bezpośrednio do terenu inwestycyjnego określonego w decyzji o warunkach zabudowy dla działki o numerze geod. [...]/6 położonej przy ul. K. w B.P. Skarżąca wniosła zatem o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie wznowienia postępowania w przedmiocie warunków zabudowy. Decyzją z dnia [...] lutego 2009r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy orzeczenie Burmistrza B.P. z dnia [...] grudnia 2008r., w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza B.P. nr [...]/2004 z dnia [...] marca 2004 roku, o ustaleniu warunków zabudowy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium uznało decyzję pierwszoinstancyjną za prawidłową, wskazując, iż przed dokonaniem merytorycznej oceny wniosku wznowieniowego należy zbadać sprawę pod względem formalnym. Wyjaśniło też, iż to spełnienie przesłanek wynikających z przepisu art. 148 Kpa decyduje o tym, czy organ może dokonać oceny kwestionowanego orzeczenia w trybie przepisu art. 149 § 2 kpa. To, czy strona może skutecznie domagać się wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją organu, który ją wydał, zależy przede wszystkim od dokonania wstępnej oceny zdarzeń wskazujących, czy strona dochowała 30 dniowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Gdy wykaże ona ponad wszelką wątpliwość, że taki termin został przez nią zachowany, to organ rozpatrujący wniosek ma podstawy do wznowienia postępowania i wydania orzeczeń w sprawie, co do istoty. Zgodnie z ww. przepisem podanie, o którym mowa wnosi się w terminie 1- go miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Organ prowadzący postępowanie, przy wykazaniu niedochowania terminu, o którym mowa powyżej, nie ma podstaw prawnych do orzekania w sprawie co do meritum. Zbadanie więc okoliczności dotyczących zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego jest bezwzględnym obowiązkiem organu, co też potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 20 grudnia 2007 roku, sygn. akt II SA/Bk 571/07. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiodła G.S.– M., zarzucając, że wydana decyzja oraz poprzedzające ją orzeczenie Burmistrza B.P. naruszają jej słuszny interes, a także normy prawne wynikające z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa i 148 § 1 i 2 Kpa. Skarżąca wskazała, że błędne jest stanowisko organów, co do ustalenia, że skarżąca jako współwłaścicielka działki oznaczonej nr geodezyjnym [...]/5 uczestniczyła w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy i otrzymała decyzję nr [...]/2004, a obecny wniosek z dnia 17.03.2008r. o wznowienie postępowania jest wnioskiem złożonym po terminie, ponieważ skarżąca dowiedziała się o ww. decyzji dopiero w dniu 23.03.2004r. i własnoręcznie podpisała jej odbiór. Powyższe spowodowało wydanie przez organ I instancji wadliwego orzeczenia w sprawie. Ponadto, wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 7, 9, 10, 77 § 1, 80 Kpa, poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego. Z uwagi na powyższe, skarżąca wniosła o zmianę wydanych rozstrzygnięć, orzeczenie wznowienia postępowania oraz orzeczenie na jej rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie, wniosło o jej oddalenie jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a okoliczności podniesione w skardze nie podważają jej legalności, dlatego też skarga podlegała oddaleniu. Na wstępie rozważań należy zaznaczyć, że kontrolowana w niniejszym postępowaniu decyzja została wydana w ramach postępowania nadzwyczajnego prowadzonego w trybie art. 145 i nast. k.p.a., regulujących postępowanie administracyjne służące weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych przez pryzmat przesłanek wznowieniowych, określonych w art. 145 § 1 i 145a § 1 k.p.a. Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte, co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 i 145a § 1 k.p.a. Postępowanie wznowieniowe nie może być natomiast wykorzystane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, bowiem nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego. Z tego względu wszelkie zarzuty skargi odnoszące się do oceny zasadności podjętej przez Burmistrza Miasta B.P. decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla działki o nr [...]/6, położonej w B.P. przy ulicy K. i części działki o nr [...], stanowiącej pas drogowy ulicy K. w B.P. w zakresie realizacji inwestycji, pozostają poza sferą zainteresowań Sądu jako wykraczające poza przedmiot rozpoznawanej sprawy. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania może zostać wszczęte z urzędu lub na wniosek strony. Złożenie wniosku wszczyna postępowanie wstępne, które powinno zakończyć się rozstrzygnięciem przewidzianym w art. 149 k.p.a. Obowiązkiem organu, do którego wpływa wniosek o wznowienie postępowania jest zbadanie w pierwszej kolejności, czy wniosek został wniesiony przez osobę będącą stroną, czy został on złożony w ustawowym terminie oraz czy wnoszący go podmiot powołuje się na przesłanki określone w art. 145 § 1 lub 145a k.p.a. Dopiero pozytywna weryfikacja wniosku pod względem ww. przesłanek może skutkować wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 2 k.p.a., a dalej przeprowadzeniem przez organ postępowania, co do przyczyn wznowienia i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W przypadku zaś niespełnienia którejkolwiek z przyczyn formalnych, o jakich mowa wyżej, organ, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., zobowiązany jest wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Okoliczność taka zaistniała w niniejszej sprawie, albowiem, jak słusznie ustaliły organy administracji, wniosek Skarżącej o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Zgodnie z brzmieniem art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. W sytuacji złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (brak udziału strony w postępowaniu bez własnej winy) bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 145 § 2 k.p.a.). Wykazanie okoliczności świadczących o dotrzymaniu terminu spoczywa na stronie ubiegającej się o wznowienie postępowania. Organ natomiast zobowiązany jest z urzędu badać dochowanie terminu (tak: NSA w wyroku z dnia 8 grudnia 1995 roku, sygn. akt SA/Wr 1164/95, niepubl.). Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólnej trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.) i stanowi podstawę stwierdzenia jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania - art. 149 § 3 k.p.a. (tak: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 1996r., s. 649). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż Skarżąca G.S.– M. złożyła wniosek o wznowienie postępowania z uchybieniem ww. terminu. Jak wynika, bowiem z akt administracyjnych decyzja Burmistrza Miasta B.P. z dnia [...] marca 2004r. nr [...] o warunkach zabudowy, została doręczona Skarżącej w dniu 23 marca 2004r. Termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania upłynął zatem z dniem 26 kwietnia 2004r. Tymczasem podanie Skarżącej o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie zostało wniesione dopiero w dniu 17 marca 2008r. Przedstawione fakty w sposób bezsporny potwierdzają, iż Skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. W tym stanie rzeczy wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania było zasadne. Słusznie organ przyjął, że należało odmówić wznowienia postępowania w oparciu o tę przesłankę z racji niezachowania przez stronę terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Wznowienie postępowania administracyjnego w oparciu o podstawę opartą na zarzucie niezapewnienia stronie udziału w tym postępowaniu, może nastąpić wyłącznie na wniosek tej strony, która w postępowaniu nie uczestniczyła, złożony w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (vide: art. 148 § 2 kpa). Pojęcie dowiedzenia w niniejszym przypadku należy ewidentnie wiązać z pojęciem doręczenia decyzji. Jednomiesięczny termin do żądania wznowienia postępowania administracyjnego biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się w jakikolwiek sposób o istnieniu decyzji. W orzecznictwie podkreśla się, że informacja o wydanej decyzji wcale nie musi pochodzić od organu wydającego decyzję, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie (vide: NSA między innymi w wyrokach: z dnia 10.03.2006r. sygn. II OSK 622/05, Wokanda 2006/7-8/72, z dnia 6.10.2000r. sygn. I SA 855/99, Lex nr 54136, i z dnia 3.02.1998r., sygn. I SA 769/97, Lex nr 45129). W okolicznościach przedmiotowej sprawy, nie ulega wątpliwości, iż skoro Skarżąca podpisała zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji z decyzją o warunkach zabudowy z dnia [...].03.2004r., to tym samym dowiedziała się o jej treści. Inne założenie jest nie do pogodzenia zarówno logiką jak i przepisami postępowania administracyjnego. Wywody Skarżącej sprowadzające się do twierdzenia, iż o wadliwości decyzji dowiedziała się znacznie później niż 23.03.2004r., nie mają znaczenia dla sprawy. Nie zostało ponadto wykazane, że o decyzji nr [...]/2004 Skarżąca dowiedziała się w terminie innym niż data jej doręczenia. W tym miejscu warto odnieść się także do kwestii zarzutów formułowanych w pismach procesowych uczestnika A.M., a dotyczących wydania decyzji z [...].03.2004r., o warunkach zabudowy na podstawie fałszerstwa, którą to kwestię Sąd analizował z urzędu (art. 134 p.p.s.a.). Podkreślenia wymaga, iż warunkiem dopuszczalności wznowienia postępowania administracyjnego zarówno na podstawie zarzutu oparcia ustaleń w sprawie na fałszywych dowodach (art. 145 § 1 pkt 1 kpa), jak na podstawie zarzutu wydania decyzji w wyniku przestępstwa (art. 145 § 1 pkt 2 kpa), jest, by sfałszowanie dowodu bądź popełnienie przestępstwa zostały stwierdzone stosownym orzeczeniem sądu lub innego organu, chyba, że zaistnieją w sprawie okoliczności, o których mowa w art. 145 § 2 i 3 kpa, które to okoliczności w tej konkretnej sprawie nie wystąpiły. Skarżąca ani we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ani w skardze nie precyzowała żadnych zarzutów w stosunku do odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o ww. podstawę, co w połączeniu z ewidentnym faktem braku potwierdzenia fałszerstwa dowodów (dowodu) w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją o numerze [...]/2004, jak i popełnienia przestępstwa w związku z wydaniem decyzji o numerze [...]/2004, jednoznacznie pozwala sądowi potwierdzić zgodność z prawem rozstrzygnięcia organu w tym zakresie. Marginalnie, Sąd pragnie zaznaczyć, iż nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Skarżącej, że nieprawidłowo została pominięta jako strona przedmiotowego postępowania o ustalenie warunków zabudowy, tak jak w poprzednio prowadzonych postępowaniach. Zdaniem Skarżącej przedmiotem poprzednich postępowań były działki oznaczone nr [...]/3 i [...]/4 i ich każdocześni właściciele. Natomiast każdoczesny właściciel działki oznaczonej nr [...]/5 nie brał udziału w żadnym z poprzednich postępowań, przez co Skarżąca, jako współwłaścicielka działki o nr geod. [...]/5 nie wiedziała o toczącym się postępowaniu, zakończonym wydaniem decyzji nr [...]/2004. Faktem jest, że w dacie wydania decyzji o warunkach zabudowy, działki o nr geod. [...]/6 i [...]/7 stanowiły własność Gminy (Miasta) B.P. i była dla nich prowadzona jedna księga wieczysta. Nie świadczy to jednak (co jest oczywistym w świetle kwestionowanej decyzji), że przedmiotem postępowania nie było zamierzenie inwestycyjne na działce o nr [...]/7, lecz na działce o nr [...]/6 i dla tej działki jedynie ustalono warunki zabudowy. Skoro działka o nr [...]/7 nie była objęta decyzją z dnia [...].03.2004r. o ustaleniu warunków zabudowy, to właściciel działki bezpośrednio z nią sąsiadującej o nr geod. [...]/5, ale nie sąsiadującej z działką o nr [...]/6 nie musiał być powiadomiony o postępowaniu toczącym się w kwestii warunków zabudowy. Kwestia ta została przesądzona w wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2009r., w sprawie II SA/Bk 171/08, dotyczącej A.M. W okolicznościach niniejszej sprawy, podkreślenia wymaga, że skoro Skarżąca otrzymała decyzję z dnia 23.03.2004r. Burmistrza Miasta B.P. o warunkach zabudowy, jako właścicielka działki o nr geod. [...]/4, to oznacza, że otrzymała ją również jako współwłaścicielka działki o nr geod. [...]/5, ponieważ jest ona jedną i tą samą osobą fizyczną. W końcowej części decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...].03.2004r. znajduje się "wykaz stron postępowania", którym wysłano jej odpisy. Przy żadnej ze stron, organ nie zaznaczył numerów działek, których te strony są właścicielami. Nie znajduje, w ocenie Sądu, logicznego zrozumienia wskazana przez Skarżącą koncepcja polegająca na tym, że Skarżąca jako właścicielka działki o nr [...]/4, to była uczestnikiem postępowania zakończonego decyzją o warunkach zabudowy, zaś jako współwłaścicielka działki o nr [...]/5 – nie wiedziała o tym samym toczącym się postępowaniu. Wiedza może być tylko jedna, a nie wybiórcza, dostosowana do okoliczności sprawy. Mając, zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie znalazły oparcia w przepisach prawa oraz, że Sąd z urzędu nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy (art. 134 p.p.s.a.) - skargę należało oddalić. Z przedstawionych wyżej względów, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.