I SA/Gl 391/09
WyrokWSA w Gliwicach2009-10-27
Skład orzekający: Sędzia NSA Ewa Madej, Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia WSA Teresa Randak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy upomnienie wysłane do zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym musi ściśle odpowiadać wzorowi określonemu w rozporządzeniu wykonawczym, czy wystarczy, że spełnia wymogi formalne i merytoryczne określone w ustawie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz rozporządzenie wykonawcze nie nakładają bezwzględnego obowiązku stosowania przez wierzycieli wzoru upomnienia. Kluczowe jest, aby upomnienie zawierało wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego i zostało doręczone zobowiązanemu. Brak ścisłego odwzorowania wzoru z rozporządzenia nie stanowi podstawy do uznania egzekucji za bezprawną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A Sp. z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta o uznaniu za bezzasadne zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Skarżąca podnosiła, że upomnienie poprzedzające egzekucję było niezgodne z wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Finansów, co miało skutkować bezprawnością wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Organy administracji uznały, że upomnienie spełniało wymogi ustawowe, a brak ścisłego odwzorowania wzoru nie miał znaczenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia WSA Teresa Randak (spr.), Protokolant Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2009r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 r. z późn. zm., powoływanej dalej jako k.p.a./ oraz art. 18, art. 23 § 3, art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz. U. Nr 229, poz. 1954 z 2005 r. z późn. zm., powoływanej dalej jak u.p.e.a./, art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz. U. Nr 79, poz. 856 z 2001 r. z późn. zm./ i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych /Dz. U. Nr 198, poz. 1925 z 2003 r. z późn. zm./ - postanowienie Prezydenta Miasta C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...].
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż Prezydent Miasta C. prowadził, na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...], obejmującego zaległości w podatku od nieruchomości, postępowanie egzekucyjne przeciwko spółce A Sp. z .o. o. w K., przy czym zobowiązana spółka w piśmie z dnia 13 października 2008 r. wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia przedmiotowej egzekucji. Uzasadniając zgłoszone zarzuty A Sp. z o.o. podniosła, iż prowadzona wobec niej egzekucja została wszczęta bezprawnie, jako że nie zostało jej uprzednio doręczone upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., co miało skutkować wypełnieniem przesłanki z art. 33 pkt 7 u.p.e.a. Składająca zarzuty zakwestionowała również prawidłowość doręczonego przez organ I instancji upomnienia, które w jej ocenie nie odpowiadało wzorowi określonemu w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności nie zawierając wzmianki o możliwości dokonania płatności należności za pośrednictwem Poczty Polskiej, co z kolei miało świadczyć o zaistnieniu podstawy wskazanej w art. 33 pkt 10 u.p.e.a.. Prezydent Miasta C. postanowieniem z dnia [...] nr [...] uznał jednak zgłoszone przez zobowiązaną spółkę zarzuty za bezzasadne. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, iż upomnienie przesłane składającej zarzuty zawierało wszelkie istotne elementy wymagane przepisami prawa.
Od postanowienia w przedmiocie uznania przez Prezydenta Miasta C. zgłoszonych zarzutów za bezzasadne, zobowiązana spółka, za pośrednictwem pełnomocnika, wniosła zażalenie, zarzucając rozstrzygnięciu organu I instancji w pierwszej kolejności wskazane w piśmie z dnia 13 października 2008 r. uchybienia, a ponadto podnosząc naruszenie regulacji rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a także naruszenie przepisów procedury administracyjnej w postaci błędu w ustaleniach faktycznych oraz braku działania na podstawie przepisów prawa i naruszenia zasady budowania zaufania obywateli do organów Państwa. Uzasadniając zgłoszone zażalenie zobowiązana wskazała, iż nie jest wystarczającym jedynie podobieństwo doręczonego jej dokumentu do wzoru upomnienia, jako że przepisy prawa nie dają dowolności w posługiwaniu się w obrocie prawnym wzorami tego rodzaju, czego przykładem są regulacje ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczące wzorów deklaracji podatkowych.
Rozpoznając zarzuty zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., w pierwszej kolejności wskazało, odnosząc się do zastrzeżeń, iż środek zaskarżenia zobowiązanej spółki został wniesiony z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 17 u.p.e.a., jako że stosownie do treści art. 57 § 4 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, którym zgodnie z regulacjami ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy jest również 11 listopada, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień powszedni. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy organ II instancji wskazał, iż zaistniały spór sprowadza się do kwestii związania organów administracyjnych wzorem upomnienia stosowanego w postępowaniu poprzedzającym egzekucję administracyjną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazało na wstępie, iż jakkolwiek przepisy prawa administracyjnego przewidują w niektórych sytuacjach obowiązek stosowania określonych wzorów pism, to jednak stosowny wzorzec zostaje określony w rozporządzeniu stanowiącym akt wykonawczy do ustawy, w której zamieszczono przepis nakazujący jego stosowanie oraz delegację do wydania aktu rangi podstawowej ustalającego wzór, przy czym stosownego przepisu, w odróżnieniu do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, brak jest w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ II instancji podkreślił natomiast, iż zarówno forma, jak i treść upomnienia zostały określone w treści art. 15 ust. 1 u.p.e.a., z którego wynika jedynie, że upomnienie powinno być sporządzone na piśmie i zawierać wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, przy czym zarówno przedmiotowy przepis, jak i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie wprowadza nakazu stosowania ustalonego wzoru upomnienia. Powyższe, w połączeniu z brakiem wyraźnej delegacji do określenia w drodze rozporządzenia wzoru upomnienia, oznaczało w ocenie organu odwoławczego, brak bezwzględnego związania wierzyciela wzorami upomnienia załączonymi do ww. rozporządzenia Ministra Finansów. W dalszej kolejności Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazało, iż w świetle dokonanej przez niego oceny wymogów co do formy i treści upomnienia, zarzut braku doręczenia zobowiązanemu prawidłowego upomnienia nie mógł się ostać. Odnosząc się natomiast do zarzutu A Sp. z o.o. dotyczącego braku dołączenia do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia, organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. zobowiązany otrzymuje jedynie odpis tytułu wykonawczego, podczas gdy obowiązujące przepisy tylko do jego oryginału, pozostającego w posiadaniu organu egzekucyjnego, nakazują dołączać stosowny dowód doręczenia. Organ odwoławczy uznał, iż także w powyższym zakresie interpretacja dokonana przez organ I instancji była prawidłowa, a co za tym idzie postanowienie Prezydenta Miasta K. należało utrzymać w mocy.
W skardze na w/w postanowienie, skarżąca działając przez pełnomocnika będącego adwokatem wniosła o jego uchylenie i zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik zarzucił:
1) naruszenie § 3 ust. 3 oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez przyjęcie, iż pismo Prezydenta Miasta C. z dnia 5 marca 2008 r. było upomnieniem,
o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.,
2) naruszenie art. 15 § 1 u.p.e.a. poprzez uznanie, iż postępowanie egzekucyjne może zostać wszczęte po przesłaniu zobowiązanemu pisma niezgodnego ze wzorem ustanowionym we ww. rozporządzeniu Ministra Finansów dnia 22 listopada 2001 r.,
3) naruszenie art. 87 w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż unormowania zawarte we ww. rozporządzeniu Ministra Finansów.
Uzasadniając skargę, pełnomocnik wskazał, iż zgodnie z art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a. organy administracji mają obowiązek działania w granicach i na podstawie prawa, w tym również na podstawie rozporządzeń, będących aktami prawa powszechnie obowiązującego. Co więcej, charakter przepisów prawa posiadają również załączniki do aktów podustawowych, jako że zgodnie z § 132 w zw. z § 29 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej załącznik do rozporządzenia stanowi jego integralną część. W świetle powyższego, nieuprawnionym w ocenie skarżącej było wymaganie przez organ II instancji istnienia odrębnych przepisów zawierających zarówno wyraźny obowiązek stosowania przez organ wzoru upomnienia poprzedzającego wszczęcie egzekucji stanowiącego załącznik do rozporządzenia, jak i przepisów zawierających delegację do określenia w drodze rozporządzenia przedmiotowego wzoru. Pełnomocnik wskazał przy tym, iż niezależnie od powyższego istnieją jednak regulacje w wymaganym przez organ odwoławczy zakresie. Podnosił bowiem, iż sam § 3 ust. 1 omawianego rozporządzenia Ministra Finansów stanowi wyraźną podstawę obligującą wierzyciela do stosowania wzoru, o którym mowa w § 3 ust. 3 ww. rozporządzenia. Jako delegację do uregulowania wzoru przedmiotowego upomnienia w drodze rozporządzenia pełnomocnik powołał natomiast § 6 ust. 2 u.p.a.e., zgodnie z którym minister właściwy do spraw finansów publicznych został upoważniony do określenia, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania wierzycieli należności pieniężnych przy podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, zapewniający terminowość i prawidłowość przesyłania do zobowiązanych upomnień, o których mowa w art. 15 § 1, a także terminowość i prawidłowość kierowania do organu egzekucyjnego wniosków egzekucyjnych i tytułów wykonawczych.
Skarżąca podniosła ponadto, iż konsekwencją błędnego zakwalifikowania przez organ odwoławczy ww. pisma z dnia 12 czerwca 2009 r. jako upomnienia poprzedzającego wszczęcie egzekucji było naruszenie art. 15 § 1 u.p.e.a. poprzez wszczęcie postępowania egzekucyjnego bez uprzedniego przesłania prawidłowego upomnienia.
Uzasadniając zgłoszony zarzut naruszenia Konstytucji RP, pełnomocnik wskazał, iż sprzecznym z art. 7 Konstytucji RP, zgodnie z którym organy administracji działają w granicach i na podstawie prawa, jak i z art. 87 Konstytucji RP stanowiącego, iż źródłem powszechnie obowiązującego prawa są również rozporządzenia, było uznanie przez organ II instancji, iż stanowiący załącznik do rozporządzenia wzór upomnienia nie jest wiążący dla Prezydenta Miasta C. Pełnomocnik zwrócił uwagę, iż omawiane rozporządzenie Ministra Finansów wraz z załącznikiem określającym wzór zawiadomienia obowiązywało w całej rozciągłości, a co za tym idzie organ I instancji był zobligowany do jego zastosowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętego skargą postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy).
Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja/ postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Skarga – wbrew twierdzeniom w niej zawartym – okazała się bezzasadna.
Przystępując do oceny legalności zaskarżonego postanowienia należy zauważyć, że rozstrzygana nim sprawa dotyczyła zarzutu strony zgłoszonego w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Wskazaną przez skarżącą podstawą zarzutu był brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej.
Strona skarżąca twierdziła, że doręczone jej pismo – Prezydenta Miasta C. z dnia 5 marca 2008 r., było niezgodne z wzorem ustanawianym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.), dalej rozporządzenie wykonawcze, a przez to nie mogło stanowić upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej, ani też stanowić podstawy wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wierzyciel, będący jednocześnie organem egzekucyjnym i organ nadzoru stanęły na stanowisku, że wymienione wyżej pismo spełniało wymogi określone w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej, zaś elementy upomnienia, na których brak wskazywała strona – tj. nie zamieszczenie wzmianki o możliwości zapłaty należności za pośrednictwem poczty – nie miały w sprawie znaczenia.
Tak więc spór między stronami ograniczał się w istocie do kwestii prawidłowości sporządzenia – doręczonego zobowiązanemu – pisemnego upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej, a w szczególności, czy upomnienie to powinno dokładnie odpowiadać, określonemu w rozporządzeniu wykonawczym, wzorowi.
Zgodnie z treścią art. 33, ust. 7 ustawy egzekucyjnej podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1. Przepis art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej stanowi, że egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Cytowany przepis określa wymogi jakim powinno odpowiadać wymienione w nim upomnienie by, po jego doręczeniu, stanowiło podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Upomnienie to ma być sporządzone przez wierzyciela w formie pisemnej i zawierać w swej treści wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego po upływie 7 dni od dnia jego doręczenia. Ustawa egzekucyjna nie ustanawia innych warunków formalnych upomnienia niż opisana w cytowanym przepisie, ani nie nakłada na wierzyciela obowiązku sporządzenia upomnienia według określonego wzoru. O ile więc wierzyciel w piśmie przesłanym zobowiązanemu wezwał zobowiązanego do wykonania obowiązku grożąc mu skierowaniem sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego to tak sformułowane pismo zawiera wszystkie istotne elementy dla uznania, iż stanowi pisemne upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej.
Dlatego też twierdzenie, że pisemne upomnienie z art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej ma odpowiadać określonemu wzorcowi, a brak zastosowania tego wzoru, narusza wymieniony przepis, nie jest uzasadnione.
W myśl art. 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej ustawa określa sposób postępowania wierzycieli w przypadku uchylenia się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, o których mowa w art. 2. W zakresie zobowiązań powstałych w przypadkach określonych w art. 21 § 1 pkt 1 ustawy – Ordynacja podatkowa stosuje się również egzekucję administracyjną, jeżeli wynikają z deklaracji lub zeznania złożonego przez podatnika ( art. 3a § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej ), pod warunkiem zamieszczenia w nich pouczenia, że stanowią one podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego oraz, gdy wierzyciel przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego przesłał zobowiązanemu upomnienie o którym mowa w art. 15 § 1 ( art. 3a § 2 ustawy egzekucyjnej). W art. 6 § 2 tej ustawy zawarto umocowanie dla ministra właściwego do spraw finansów publicznych do określenia w drodze rozporządzenia trybu postępowania wierzycieli należności pieniężnych przy podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, zapewniający terminowość i prawidłowość przesyłania do zobowiązanych upomnień, o których mowa w art. 15
§ 1, a także terminowość i prawidłowość kierowania do organu egzekucyjnego warunków egzekucyjnych i tytułów wykonawczych.
W wydanym na podstawie wymienionego wyżej przepisu, rozporządzeniu wykonawczym z dnia 22 listopada 2001 r. określono m.in. tryb postępowania wierzycieli należności pieniężnych przy podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych ( § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego ) oraz wzory druków stosowanych w egzekucji lub zabezpieczeniu należności pieniężnych ( § 1 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia wykonawczego ). Stosownie do § 3 ust. 1 wymienionego rozporządzenia, jeżeli należność nie zostanie zapłacona w terminie określonym w decyzji lub wynikającym z przepisu prawa, wierzyciel, z zaskarżeniem ust. 2, wysyła do zobowiązanego upomnienie, z zagrożeniem wszczęcia egzekucji po upływie siedmiu dni od dnia doręczenia upomnienia. Wzór upomnienia, o którym mowa w ust. 1, obejmujący jedną należność pieniężną, stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia, a wzór obejmujący nie więcej niż cztery należności pieniężne – załącznik nr 2 do rozporządzenia ( § 3 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego ). Zgodnie z § 6 ust. 9 rozporządzenia wykonawczego przed zastosowaniem środka egzekucyjnego we własnym zakresie bądź wysłaniem tytułu wykonawczego do naczelnika urzędu skarbowego (...), wierzyciel sprawdza, czy należność nie wpłynęła na jego rachunek bankowy lub za pośrednictwem Poczty Polskiej albo nie została wpłacona bezpośrednio gotówką do kasy. Przepisy rozporządzenia wykonawczego nie ustanawiają obowiązku bezwzględnego stosowania przez wierzycieli wzoru upomnienia wymienionego w § 3 ust. 3 rozporządzenia.
Jak wynika z dołączonej do akt sprawy kserokopii upomnienia z dnia 12 czerwca 2008 r., skierowanego do zobowiązanego i doręczonego mu w dniu 13 czerwca 2008 r., upomnienie to zawiera nazwę i adres wierzyciela, oznaczenie pisma jako "upomnienie" jego numer, datę, określenie adresata, wskazanie podstawy prawnej jego sporządzenia, wezwanie do zapłaty oznaczonych w piśmie należności, wskazanie ich rodzaju, okresu za który się należą, kwot terminu naliczenia odsetek zwłoki i odsetki obliczone na dzień wystawienia upomnienia, ogólną kwotę do zapłaty z informacją o obowiązku doliczenia kwot odsetek za każdy dzień zwłoki licząc od dnia 6 marca 2008 r. oraz pouczenie, że należności te należy wpłacić w ciągu 7 dni, licząc od dnia doręczenia upomnienia na wymieniony w nim rachunek bankowy, do kasy wierzyciela, z podaniem jej miejsca i godzin urzędowania lub za pośrednictwem Poczty Polskiej. Upomnienie zawiera również pouczenie, że w razie niewypłacenia należności we wskazanym terminie, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego ściągnięcia tych należności w trybie egzekucji administracyjnej.
Przedstawione upomnienie różni się od wzoru druku upomnienia, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia wykonawczego, tak szatą graficzną jak i użytymi w nim sformułowaniami, jednakże, w pełni odpowiada treści jaka wynika z powołanego wzoru oraz zawiera dane, informacje i pouczenia, zgodne z tym wzorem. Przedmiotowe upomnienie w swojej formie i treści, spełnia wymagania art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej.
Skoro ani ustawa egzekucyjna ani rozporządzenie wykonawcze nie obligują wierzyciela należności pieniężnych do wyłącznego posługiwania się wzorem druku upomnienia (stanowiącego załącznik nr 1 i 2 do rozporządzenia wykonawczego) to tym samym jego zastosowanie lub niezastosowanie nie ma żadnego wpływu na skuteczność czynności, o której mowa w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej.
W sytuacji, gdy prawodawca chce by dany wzór druku był obligatoryjnie stosowany w danym postępowaniu, nakłada tego rodzaju obowiązek na określony podmiot, przepisem rangi ustawowej. Brak ustawowego nakazu wystawienia, według ustanowionego wzoru, dokumentów niezbędnych dla wszczęcia lub prowadzenia konkretnego postępowania oznacza, że dokument ten może być sporządzony w inny niż wskazany na wzorze sposób, zaś skorzystanie ze wzoru należy od woli podmiotu, który dane pismo ma sporządzać. W ustawie egzekucyjnej nakaz stosowania konkretnego wzoru dotyczy wystawienia tytułu wykonawczego ( art. 26 § 1 i § 3 ustawy egzekucyjnej ) i zarządzenia zabezpieczenia ( art. 156 § 2 ustawy egzekucyjnej ). W tym przypadku ustawodawca wskazał, że wzór taki powinien być określony w drodze rozporządzenia przez właściwego ministra ( art. 26 § 2 i art. 156 § 2 ustawy egzekucyjnej). Wzór opracowany bez takiego upoważnienia stanowi jedynie propozycję, projekt , model druku do wykorzystania w danym postępowaniu, zaś brak ustawowego obowiązku jego stosowania powoduje, że skorzystanie z takiego wzoru nie ma znaczenia dla prawidłowości podjętej czynności ( wystawienia upomnienia ).
Dlatego też rację miały organy orzekające w sprawie, że przepisy normujące administracyjne postępowanie egzekucyjne nie zawierają nakazu stosowania ustalonego wzoru upomnienia, a forma i treść upomnienia zostały uregulowane w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej.
Wzory druków upomnienia określone w załącznikach do rozporządzenia wykonawczego w żadnym razie nie modyfikują przepisu art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej, stanowiąc wyłącznie wzorzec takiego druku do fakultatywnego wykorzystania przez wierzycieli należności pieniężnych, na których ciąży obowiązek przesłania zobowiązanemu wymaganego prawem upomnienia.
Orzekając w sprawie skargi na rozstrzygnięcie w przedmiocie zgłoszonego zarzutu wskazującego na brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej Sąd bada czy doręczone zobowiązanemu upomnienie odpowiada warunkom przewidzianym w tym przepisie, a nie wzorowi druku upomnienia z rozporządzenia wykonawczego. Samo opracowanie wzoru druku i zamieszczenie go w załączniku do rozporządzenia wykonawczego bez ustawowego nakazu jego stosowania oznacza brak obowiązku posługiwania się wzorem danego druku dla osiągnięcia zamierzonych skutków prawnych. Skoro wierzyciel nie był zobowiązany a jedynie uprawniony do skorzystania z wzoru druku upomnienia, to tym samym wysyłając przedmiotowe upomnienie, zgodne z treścią art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej, działał w granicach i na podstawie prawa.
Opracowanie danego wzoru druku i jego przedstawienie w formie załącznika do rozporządzenia samo w sobie nie rodzi obowiązku jego stosowania, o ile nie wynika to z przepisu prawa.
Dlatego też bezzasadny był zarzut skargi wskazujący na naruszenie przepisu art. 7 i art. 87 ust. 1 Konstytucji R.P. Wbrew bowiem twierdzeniom strony skarżącej wzory druku upomnienia przedstawione w załączniku nr 1 i nr 2 do rozporządzenia wykonawczego nie ma charakteru wiążącego ( dla organów administracji ), skoro ustawodawca nie nadał im takiej mocy. Wzory te mają jedynie znaczenie praktyczne ułatwiające wierzycielom należności pieniężnych dochodzenie ich w drodze egzekucji.
Z tych też przyczyn Sąd stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i na podstawie art. 151 tej ustawy skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło