I OSK 125/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-07-07
Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia NSA Irena Kamińska, Sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Straży Granicznej, którego stanowisko zostało zaszeregowane do niższego stopnia etatowego w związku ze zmianą rozporządzenia, może skorzystać z ochrony przewidzianej w § 5 rozporządzenia zmieniającego, zachowując dotychczasowy stopień etatowy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił zaskarżoną decyzję i rozkaz personalny, ponieważ organy administracji publicznej nie wyjaśniły, czy zaistniały wszystkie przesłanki do zmiany stopnia etatowego funkcjonariusza oraz dlaczego uznano, że nie korzysta on z ochrony wynikającej z § 5 rozporządzenia zmieniającego. Sąd podkreślił, że z samego faktu niemożności mianowania na wyższy stopień służbowy nie wynika brak prawa do ochrony czasowej przewidzianej w tym przepisie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła funkcjonariusza Straży Granicznej, S.G., którego stanowisko zostało zaszeregowane do niższego stopnia etatowego (z majora na kapitana) w związku z wejściem w życie nowego rozporządzenia. Funkcjonariusz odwołał się od rozkazu personalnego i decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i rozkaz personalny, uznając, że nie wyjaśniono, czy spełnione zostały przesłanki do zmiany stopnia etatowego i czy funkcjonariusz nie korzysta z ochrony przewidzianej w § 5 rozporządzenia. Komendant Główny Straży Granicznej wniósł skargę kasacyjną, kwestionując wykładnię przepisów przez WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Komendanta Głównego Straży Granicznej. Oddalono wniosek pełnomocnika S.G. o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędzia NSA Irena Kamińska Sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski Protokolant Andrzej Bieńkowski po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Straży Granicznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 960/09 w sprawie ze skargi S.G. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia uposażenia, zwolnienia z zajmowanego stanowiska i mianowania na stanowisko służbowe 1. oddala skargę kasacyjną 2. oddala wniosek pełnomocnika S. G. o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 października 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 960/09, po rozpoznaniu sprawy ze skargi S.G. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia uposażenia, zwolnienia z zajmowanego stanowiska i mianowania na stanowisko służbowe uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymany nią w mocy rozkaz personalny Komendanta Morskiego Oddziału Straży Granicznej Nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. oraz orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Komendant Morskiego Oddziału Straży Granicznej rozkazem personalnym Nr[...] z dnia [...] lutego 2009 r., wydanym na podstawie art. 108 oraz 110 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.), § 2 ust. 1-3, 6, § 5, § 8 ust. 1-4 i § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 24, poz. 148) w związku z § 3, § 4, § 5 i § 6 rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 lutego 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 24, poz. 150):
1. Ustalił S. G. – starszemu specjaliście administratorowi systemu ZSRN Sekcji Obserwacji Technicznej Wydziału Łączności i Informatyki etat: major w 07 grupie uposażenia zasadniczego, od dnia 1 stycznia 2009 r. uposażenie w 07 grupie uposażenia zasadniczego w I kategorii z mnożnikiem 1,71 kwoty bazowej i dodatek służbowy na czas nieokreślony w XII kategorii z mnożnikiem 0,69 kwoty bazowej, pozostałe składniki uposażenia bez zmian;
2. Na podstawie art. 36 ust 1 ustawy o Straży Granicznej oraz § 2 rozporządzenia Ministra spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 lutego 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej zwolnił go z dniem 27 lutego 2009 r. z ostatnio zajmowanego stanowiska i od dnia 28 lutego 2009 r. mianował na stanowisko służbowe starszy specjalista administrator systemu ZSRN Sekcji Obserwacji Technicznej Wydziału Łączności i Informatyki, etat: kpt. w 07 grupie uposażenia zasadniczego;
3. Kwota bazowa została określona w art. 15 ust. 1 pkt 2 lit d/ ustawy budżetowej na rok 2009 z dnia 9 stycznia 2009 r. (Dz. U. Nr 10, poz. 58) w wysokości 1523,29 zł;
4. Rozkazowi niniejszemu, na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
Od powyższego rozkazu personalnego S.G. złożył odwołanie do Komendanta Głównego Straży Granicznej, w którym zarzucił brak równorzędności stanowisk w odniesieniu do stanowiska etatowego oraz pozbawienie go możliwości awansowania do stopnia w korpusie starszych oficerów (majora). Ponadto wskazał na utratę dotychczasowych przywilejów, tj. dodatkowej normy zaludnienia oraz zrównanie go z funkcjonariuszami, którym dyscyplinarnie obniżono stopień. Zwrócił też uwagę na możliwość skorzystania przez Komendanta Głównego Straży Granicznej z uprawnienia określonego w art. 107 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej, ewentualnie przemianowanie na równoległe stanowisko starszego oficera.
Komendant Główny Straży Granicznej decyzją Nr 71 z dnia 2 kwietnia 2009 r., zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu decyzji podał, że rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 lutego 2009 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 24, poz. 150), które weszło w życie z dniem 28 lutego 2009 r., wprowadzono między innymi nowe wartości mnożników kwoty bazowej w poszczególnych kategoriach grup uposażenia zasadniczego oraz wysokości mnożników kwoty bazowej w kategoriach dodatku służbowego albo funkcyjnego, z mocą wsteczną od dnia 1 stycznia 2009 r. (§ 7). Natomiast zgodnie z § 2 powyższego rozporządzenia, funkcjonariuszy mianowanych albo powołanych przed dniem jego wejścia w życie na stanowisko służbowe określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia, o którym mowa w § 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, mianuje się albo powołuje na stanowisko służbowe równorzędne tym stanowiskom określonym w załączniku nr 7 do niniejszego rozporządzenia.
Na podstawie załącznika nr 7, stanowisko starszego specjalisty w Komendzie Oddziału Straży Granicznej przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zaszeregowane było do stopnia etatowego – mjr w 07 grupie uposażenia, natomiast od dnia 1 stycznia 2009 r., stanowiskiem służbowym równorzędnym jest stanowisko starszego specjalisty, zaszeregowane do stopnia etatowego – kpt. w 07 grupie uposażenia.
Organ drugiej instancji wskazał, iż zgodnie z § 5 ww. rozporządzenia, funkcjonariusze pełniący służbę w dniu wejścia w życie rozporządzenia na stanowiskach zaszeregowanych do określonych stopni etatowych, zachowują prawo do tych stopni etatowych określonych dla tych stanowisk na podstawie dotychczasowych przepisów, nie dłużej jednak niż do dnia mianowania na pierwszy stopień służbowy w korpusie lub do końca okresu wymaganego do przesłużenia w stopniu, na który funkcjonariusz został mianowany przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.
Odnosząc się do wniosku o zastosowanie w stosunku do odwołującego się uprawnienia z art. 107 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej, Komendant Główny Straży Granicznej wskazał, że przepis ten normuje sytuację, gdy funkcjonariusz został przeniesiony na stanowisko służbowe zaszeregowane do niższej grupy uposażenia, natomiast taka sytuacja w tej sprawie nie występuje.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi S.G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: art. 7, 77 § 1 w związku z art. 107 § 3 K.p.a. przez uchylenie się od wszechstronnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej wydanego rozstrzygnięcia; art. 11 w związku z art. 107 § 3 K.p.a. przez uchylanie się od wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ w toku całego postępowania, a które w konsekwencji doprowadziło do braku wymaganego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji; art. 15 K.p.a. przez uchylenie się przez organ drugiej instancji od samodzielnego i wnikliwego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i dokonania ustaleń faktycznych; art. 77 § 1 w związku z art. 7 K.p.a. przez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w zakresie okoliczności podnoszonych przez organ; art. 80 K.p.a. przez uchylenie się od wszechstronnego i wnikliwego zgromadzenia i zbadania materiału dowodowego, w szczególności w zakresie uznania, iż oba stanowiska są stanowiskami równorzędnymi.
Ponadto, w ocenie skarżącego naruszenie w/w przepisów, doprowadziło do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 42, 92, 98 i 107 ustawy o Straży Granicznej przez niewłaściwą wykładnię, która w efekcie doprowadziła do ich błędnego zastosowania w stanie faktycznym sprawy. Niewłaściwa wykładnia polega zaś na tym, iż rozstrzygnięcie, w wyniku którego obniżono dotychczasowe zaszeregowanie stanowiska służbowego (stopień etatowy – major) do obecnego zaszeregowania stanowiska służbowego (stopień etatowy – kapitan) – spowodowało, iż dotknęły go ograniczenia wynikające z aktualnego stanu prawnego (ograniczenie awansowe, utrata dodatkowej normy zaludnienia), co jest dla niego krzywdzące i stanowi naruszenie prawa.
Komendant Główny Straży Granicznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W uzasadnieniu wyroku podał, że zgodnie z treścią art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.) zmiana wysokości uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę. Stosownie do § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 lutego 2009 r., funkcjonariuszy mianowanych albo powołanych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia na stanowiska służbowe określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 24, poz. 148), w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie rozporządzenia zmieniającego, mianuje się albo powołuje na stanowisko służbowe równorzędne tym stanowiskom określonym w załączniku nr 7 do rozporządzenia zmieniającego. Natomiast § 5 tego rozporządzenia stanowi, iż funkcjonariusze pełniący służbę w dniu wejścia w życie rozporządzenia na stanowiskach zaszeregowanych do określonych stopni etatowych zachowują prawo do stopni etatowych określonych dla tych stanowisk na podstawie dotychczasowych przepisów, nie dłużej jednak niż do dnia mianowania na pierwszy stopień służbowy w korpusie lub do końca okresu wymaganego do przesłużenia w stopniu, na który funkcjonariusz został mianowany przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.
W świetle załącznika nr 7 do rozporządzenia zmieniającego, stanowiskiem równorzędnym dla stanowiska starszego specjalisty; zaszeregowanego do stopnia etatowego majora, w 07 grupie uposażenia przed dniem 1 stycznia 2009 r., od 1 stycznia 2009 r. jest stanowisko starszego specjalisty zaszeregowane do stopnia etatowego – kpt. w 07 grupie uposażenia.
W ocenie Sądu pierwszej instancji z treści uzasadnienia obu zaskarżonych decyzji nie wynika, że przesłanki przewidziane w § 5 rozporządzenia z dnia 11 lutego 2009 r. zostały spełnione S.G.nie został bowiem mianowany na pierwszy stopień służbowy w korpusie (posiada obecnie stopień porucznika Straży Granicznej, a więc drugi stopień w korpusie oficerów – art. 59 pkt 4 lit. b ustawy o Straży Granicznej nie przesłużył również okresu wymaganego do przesłużenia w stopniu, na który został mianowany przed dniem wejścia w życie rozporządzenia zmieniającego. A zatem nie zostały spełnione przesłanki wydania rozkazu personalnego w części dotyczącej zmiany skarżącemu stopnia etatowego w związku ze zmianą rozporządzenia w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji treść § 5 rozporządzenia zmieniającego wskazuje, że ustawodawca przewidział czasową ochronę dla funkcjonariuszy Straży Granicznej, którym w związku z wejściem w życie rozporządzenia zmieniającego zmienione powinno być zaszeregowanie stanowiska do niższego stopnia etatowego. Przy czym, ochrona ta powinna trwać do czasu zaistnienia jednej z przesłanek wymienionych w § 5.
Ponadto, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie stwierdził, że w stosunku do skarżącego Komendant Główny Straży Granicznej nie mógł zastosować art. 107 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej. Przepis ten umożliwia Komendantowi Głównemu Straży Granicznej zezwolenie na zachowanie przez funkcjonariusza przeniesionego na stanowisko służbowe zaszeregowane do niższej grupy uposażenia zasadniczego, prawa do zaszeregowania należnego na poprzednio zajmowanym stanowisku, z jednoczesnym zachowaniem stopnia związanego z tym stanowiskiem. Skarżący nie został bowiem przeniesiony na stanowisko służbowe, a jedynie mianowany na stanowisko w nowej strukturze uposażenia, na którym obowiązuje ta sama, co na poprzednio zajmowanym, grupa uposażenia. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, iż ochrony przed zmianą skarżącemu stopnia zaszeregowania należy poszukiwać w § 5 rozporządzenia zmieniającego.
W związku z powyższym stwierdził, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji publicznej wyjaśnią, czy zaistniały przesłanki do zmiany skarżącemu stopnia etatowego na zajmowanym stanowisku.
Poza tym, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśniono, że kwestie awansu oraz sprawy mieszkaniowe, nie są przedmiotem niniejszego postępowania. Przy czym, nie stanowią one praw nabytych, lecz są potencjalną możliwością – a więc zdarzeniem przyszłym i niepewnym.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej: P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Komendant Główny Straży Granicznej i zaskarżając go w całości wskazując na art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów, tj. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ P.p.s.a. i § 2 i § 5 w zw. z załącznikiem nr 2 pkt 8 i załącznikiem nr 7 pkt 64 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 lutego 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 24, poz. 150) przez ich błędną wykładnię.
Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie skargi, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, że zasady mianowania na kolejny stopień służbowy zostały określone w art. 56 ustawy z dnia 26 października 1990 r. o Straży Granicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.). Przy czym, zasady te w powiązaniu z treścią § 5 ww. rozporządzenia są jasne i nie wymagają żadnych ustaleń, do których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązuje organ w zaskarżonym wyroku.
W związku z tym, kasator wskazał, że zgodnie z zasadami określonymi w art. 56 w związku z art. 51 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej skarżący może zostać mianowany na kolejny stopień w korpusie oficerów po okresie 4 lat od daty mianowania na stopień porucznika, a kolejnym stopniem jest stopień kapitana Straży Granicznej. Natomiast § 5 powoływanego rozporządzenia nie dotyczy skarżącego, ponieważ mianowanie na kolejny stopień służbowy nie wyczerpuje warunków zawartych w powołanym przepisie. Skarżący może być mianowany na kolejny stopień – stopień kapitana Straży Granicznej, nie ma jednak możliwości mianowania go na stopień majora z pominięciem stopnia kapitana, ponieważ nie jest to kolejny stopień w hierarchii stopni Straży Granicznej. A zatem wypełniając zalecenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku organ musiałby rozważać sytuację hipotetyczną, która jest uzależniona od wielu kryteriów, m.in. opinii służbowej funkcjonariusza, a treść tej opinii jest nieprzewidywalna.
Ponadto, autor skargi kasacyjnej stwierdził, iż Sąd pierwszej instancji przyjął mylne założenie podziału korpusu oficerów na korpus oficerów młodszych i starszych, gdyż stosownie do treści art. 51 cyt. ustawy taki podział nie istnieje, jest tylko korpus oficerów, w którym stopień porucznika jest drugim stopniem w kolejności. A zatem § 5 powoływanego rozporządzenia nie będzie miał w tej sprawie zastosowania, albowiem w przypadku skarżącego nie zachodzi warunek mianowania na pierwszy stopień w korpusie – ponieważ jest porucznikiem SG , czyli został mianowany na drugi stopień w korpusie oficerów. Natomiast drugi warunek – upływu okresu przesłużenia w stopniu porucznika nie może objąć skarżącego, ponieważ do mianowania na stopień majora SG musi być wcześniej mianowany na stopień kapitana SG. Z tych względów, w ocenie kasatora zalecenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest niewykonalne.
Poza tym, wskazał, iż § 5 powoływanego rozporządzenia ma charakter normy wyjątkowej, dotyczącej tylko tej grupy funkcjonariuszy, którzy zajmują stanowiska, których stopień etatowy zmienia się o jeden i tylko tę grupę funkcjonariuszy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał za objętą szczególną ochroną przed konsekwencjami wynikającymi ze zmian rozporządzenia z dnia z 11 lutego 2009 r. Natomiast w stosunku do pozostałych funkcjonariuszy należy stosować regulacje wynikające z załącznika nr 7 do powołanego rozporządzenia, który wyraźnie określa jakie stanowiska są równorzędne.
S.G. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości lub zmianę uzasadnienia wyroku rozpatrując utratę praw materialnych i czytelniejsze wytyczne dla organu administracji uwzględniając obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W ocenie autora odpowiedzi na skargę kasacyjną Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że nie zostały spełnione przesłanki wydania rozkazu personalnego w części dotyczącej zmiany stopnia etatowego w związku ze zmianą rozporządzenia w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej. Podkreślił, że ustawa o Straży Granicznej nie zawiera definicji "stanowiska równorzędnego". Jednakże orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego niejednokrotnie potwierdziło, że równorzędne stanowisko to nie tylko sprawy finansowe, ale również hierarchia stanowiska w strukturze organizacyjnej. Przy czym, w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji jasno wskazuje się, że na dane stanowisko służbowe obejmuje zarówno grupę uposażenia zasadniczego jak i stopień etatowy. W tej sprawie doszło do obniżenia mu stopnia etatowego.
Wyjaśnił również, iż podział korpusu oficerów na korpus oficerów młodszych i starszych wynika bezpośrednio z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 2001 r. w sprawie równorzędności stopni wojskowych funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Służby Więziennej i Urzędu Ochrony Państwa oraz uzyskanych w Państwowej Straży Pożarnej ze stopniami funkcjonariuszy Biura Ochrony Rządu, gdzie wskazano, że stopień majora zalicza się do korpusu oficerów starszych.
Uprzednio był on bowiem mianowany na stanowisko etatowe majora (oficera starszego), a obecnie kapitana.
W ocenie skarżącego rozporządzenie zmieniające wprowadziło załącznikiem nową strukturę w organizacji Straży Granicznej, lecz nie mogło wprowadzić "równorzędności stanowisk" w sprzeczności z ustawą o Straży Granicznej (art. 42) dla osób zajmujących wcześniej stanowiska wyższe w poprzedniej strukturze organizacyjnej tej formacji.
Ponadto S.G. wskazał, że zwolnienie funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska służbowego, połączone z równoczesnym mianowaniem na inne stanowisko służbowe, może nastąpić wyłącznie na stanowisko równorzędne ze stanowiskiem poprzednio zajmowanym. Wynika to z treści art. 42 wyżej powołanej ustawy. Istota sprawy sprowadza się zatem do wyjaśnienia czy stanowisko na które został on mianowany było stanowiskiem równorzędnym, czy też niższym. W tej sprawie wprawdzie jako podstawę zwolnienia ze stanowiska i mianowania na stanowisko, podano art. 36 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, to jednak rzeczywistą podstawę jego zwolnienia i mianowania stanowiły przepisy powołanego rozporządzenia. W konsekwencji organ, przeniósł go na niższe stanowisko służbowe od zajmowanego, ale powołując się na przepisy rozporządzenia uniknął rygorów związanych z możliwością przeniesienia funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe.
Zdaniem skarżącego, organ nie może, powołując się na unormowania rozporządzenia, zwalniać funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska i mianować na inne stanowisko służbowe, gdyż rozporządzenie normuje jedynie kwestie związane z nazwą stanowiska, grupą zaszeregowania itd. A zatem w pozostałym zakresie muszą znaleźć zastosowanie przepisy ustawy, które przewidują przeniesienie funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe, czy też na stanowisko równorzędne. W ocenie S.G. organ miał obowiązek wykazać, że stanowisko na które go mianował było w istocie stanowiskiem równorzędnym. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny równorzędności stanowisk, mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i stanowiło przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślił, iż wysokość uposażenia nie przesądza o równorzędności stanowiska.
W ocenie autora odpowiedzi na skargę kasacyjną niekwestionowanym prawem Komendanta Głównego Straży Granicznej jest kształtowanie struktury poszczególnych jednostek organizacyjnych Straży Granicznej, określanie w ramach art. 6 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej konkretnych zadań Straży Granicznej oraz ich realizacja przy pomocy odpowiednio wykwalifikowanych funkcjonariuszy. Jeśli konieczne jest przeniesienie funkcjonariusza na inne, równorzędne stanowisko służbowe, to ustawa stwarza taką możliwość. Niezbędne jest jednak wykazanie, że zaszły rzeczywiste potrzeby organizacyjne w tym zakresie, wynikające z przyjętego modelu funkcjonowania Straży Granicznej oraz, że nowe stanowisko jest stanowiskiem równorzędnym. Jednakże przyznanie w ustawie uprawnienia do swobodnego kształtowania struktury Komendy Oddziału Straży Granicznej oraz doboru odpowiednich funkcjonariuszy nie oznacza prawa do dowolności i arbitralności w podejmowaniu rozstrzygnięć.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W postępowaniu przed sądem drugiej instancji regulowanym przepisami działu IV rozdziału 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Zasada ta wynika z art. 183 § 1 P.p.s.a. i oznacza pełne związanie Sądu podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. To zatem przytoczone w tym środku odwoławczym przyczyny wadliwości zaskarżonego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny, gdyż do podjęcia działań z urzędu jest on zobowiązany jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 P.p.s.a., które w tej sprawie nie występują.
Odnosząc się do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu dotyczącego naruszenia § 2 i § 5 w związku z załącznikiem nr 2 pkt 8 i załącznikiem nr 7 pkt 64 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 lutego 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 24, poz. 150) przez ich błędną wykładnię, stwierdzić należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji.
W sprawie bezspornym jest, że S.G. w dacie wejścia w życie cyt. rozporządzenia, a więc w dniu 1 stycznia 2009 r. należał do korpusu oficerów Straży Granicznej i posiadał drugi w tym korpusie stopień służbowy porucznika Straży Granicznej określony w art. 51 pkt 4 lit. b/ ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej i zajmował stanowisko starszego specjalisty w Komendzie Oddziału Straży Granicznej, które było zaszeregowane do stopnia etatowego – majora w 07 grupie uposażenia. Obecnie stosownie do załącznika nr 2 pkt 8 do cyt. rozporządzenia, stanowisko to jest zaszeregowane do stopnia etatowego kapitana w tej samej 07 grupie uposażenia.
W świetle pkt 64 załącznika nr 7 do tego rozporządzenia jest ono stanowiskiem równorzędnym do dotychczas zajmowanego.
W związku z powyższym Komendant Morskiego Oddziału Straży Granicznej na podstawie art. 36 ust. 1 cyt. ustawy o Straży Granicznej oraz § 2 powołanego rozporządzenia zwolnił skarżącego z dotychczas zajmowanego stanowiska i mianował na stanowisko służbowe równorzędne temu stanowisku.
Istota sprawy sprowadzała się do wyjaśnienia, czy nowe stanowisko, na które mianowano skarżącego ze zmienionym stopniem etatowym jest stanowiskiem równorzędnym ze stanowiskiem dotychczasowym oraz, czy w stosunku do skarżącego ma zastosowanie przepis § 5 wyżej wymienionego rozporządzenia przewidujący ochronę czasową określonej grupy funkcjonariuszy przed konsekwencjami wynikającymi ze zmian powołanego rozporządzenia zmieniającego.
Jednakże w tej sprawie przedmiotem rozważań Sądu pierwszej instancji stał się wyłącznie powołany wyżej przepis rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem funkcjonariusze pełniący służbę w dniu wejścia w życie rozporządzenia na stanowiskach zaszeregowanych do określonych stopni etatowych zachowują prawo do stopni etatowych określonych dla tych stanowisk na podstawie dotychczasowych przepisów, nie dłużej jednak niż do dnia mianowania na pierwszy stopień w korpusie lub do końca okresu wymaganego do przesłużenia w stopniu, na który funkcjonariusz został mianowany przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w skardze kasacyjnej pogląd, iż przepis ten nie ma zastosowania do skarżącego jest przedwczesny albowiem Sąd pierwszej instancji uchylając zaskarżoną decyzję oraz rozkaz personalny trafnie stwierdził, że organy administracji publicznej powinny wyjaśnić czy zaistniały wszystkie przesłanki do zmiany skarżącemu stopnia etatowego na zajmowanym stanowisku i dlaczego uznano, że nie korzysta on z ochrony wynikającej z analizowanego przepisu.
Wskazać należy, iż z samego faktu, że na zasadach ogólnych nie będzie możliwe mianowanie skarżącego na stopień służbowy majora nawet po upływie okresu wymaganego do przesłużenia w stopniu porucznika nie wynika, aby nie mógł on skorzystać z ograniczonej czasowo ochrony określonej w § 5 cyt. rozporządzenia poprzez zachowanie dotychczasowego stopnia etatowego Stosownie do treści tego przepisu ochrona ta przysługuje skarżącemu do upływu terminu 4 lat od daty mianowania go na stopień porucznika, o ile termin ten nie upłynął przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia,
Z akt sprawy nie wynika, kiedy S.G. został mianowany na stopień służbowy porucznika. Brak tych ustaleń nie pozwala na stwierdzenie, że z ochrony przewidzianej tym przepisem nie mógł on skorzystać.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, ze skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu w oparciu o przepis art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił również zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosek pełnomocnika S.G. o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego ze względu na brak podstaw do jego uwzględnienia.
Wskazać należy, iż przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) nie normują stawki za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną. Regulacja powołanego rozporządzenia określa stawki za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Pełnomocnik S.G. nie brał udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło