II SA/Po 216/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant St. sekretarz sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2009r. sprawy ze skargi H. A., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] 2009r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz skarżącej kwotę [...] zł (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska Burmistrz G. decyzją z dnia [...].10.2008 r. określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku administracyjnego, 2 węzłów betoniarskich, magazynu kruszywa oraz stanowiska do mycia samochodów specjalistycznych na terenie działek [...],[...], [...] położonych w G. przy ul. [...] . Odwołanie od tej decyzji złożyła H.A. reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego, domagającego się uznania, iż skarżąca nadal jest stroną postępowania administracyjnego dotyczącego środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia przewidzianego do realizacji na działkach [...],[...],[...]położonych w G . H. A. była właścicielką nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], dz. nr [...], jednak na mocy umowy zawartej w formie aktu notarialnego 20.11.2007 r. przeniosła własność tej działki na swojego siostrzeńca i jego małżonkę – L. i M. małżonków M. w zamian za dożywocie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. postanowieniem z dnia [...].01.2009 r. nr [...]działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14.06.1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa) stwierdziło niedopuszczalność odwołania H.A. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, iż skarżąca nie jest osobą uprawnioną do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie. Stroną postępowania w myśl art. 28 kpa jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W ocenie organu po stronie H. A. brak interesu prawnego, który uzasadniałby przyznanie jej statusu strony, a skarżąca nie wskazała, iż planowana inwestycja może w jakikolwiek sposób oddziaływać lub dotyczyć jej interesu prawnego. W przewidzianym ustawą terminie skargę na postanowienie Kolegium do sądu administracyjnego wniosła H. A., domagając się uchylenia postanowienia Kolegium w całości i zasądzenia od Kolegium kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W skardze podniesiono, że H. A. jako sąsiadka planowanej inwestycji jest stroną postępowania administracyjnego dotyczącego środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia przewidzianego do realizacji na działkach [...],[...],[...]położonych w G . Wprawdzie umową z dnia 20 listopada 2007r. przeniosła prawo własności działki nr [...]na krewnych M. i L. małżonków M. jednak ustanowiono na jej rzecz prawo dożywocia z możliwością zamieszkiwania na tej posesji. Podkreśliła, że na nieruchomości W. G. działa nielegalnie zakład betoniarski, który utrudnia normalne funkcjonowanie poprzez uciążliwy hałas, przykry zapach spalin, zapylenie. Planowana inwestycja jest jego kontynuacją. Podniosła, że Sąd Okręgowy w Poznaniu zakazał W. G. produkcji, handlu i usług związanych z prowadzeniem zakładu betoniarskiego położonego w G. przy ulicy [...]. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu nadmieniono, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że planowana inwestycja nie będzie oddziaływać na działkę, na której zamieszkuje skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednak nie z powodów w niej wskazanych, ale z przyczyn które Sąd wziął pod uwagę działając urzędu. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta polega na tym, że sąd rozpoznając sprawę bada, czy do ustalonego stanu faktycznego organy zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa normującym zasady postępowania, a jeżeli tak, to czy uchybienie takie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 134 § 1 ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony. Podjęcie przez organ odwoławczy czynności zmierzających do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy każdorazowo winno poprzedzać postępowanie wstępne, w trakcie którego organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione z zachowaniem terminu Przeprowadzenie wspomnianych czynności wstępnych jest obligatoryjne. W rozpoznawanej sprawie Kolegium powołując się na treść art. 134 kpa stwierdziło w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym i podmiotowym. Przyczyny podmiotowe obejmują sytuację wniesienia odwołania przez jednostkę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka, albo też wniesienie odwołania przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnych. Na stwierdzenie powyższych okoliczności winno zostać przeprowadzone badanie, jednakże postanowienie o niedopuszczalności odwołania, wydane w trybie art. 134 kpa, ma charakter wyłącznie procesowy. Błędne jest zatem zamieszczanie w jego uzasadnieniu treści dotyczącej posiadania uprawnień strony przez osobę wnoszącą odwołanie, bowiem treść taka dotyczy kwestii merytorycznych, które nie mogą być rozstrzygane w drodze takiego postanowienia (por. wyrok WSA z 27.04.2006 r., sygn. I SA/Wa 1854/05). Jeżeli jednak – jak w niniejszej sprawie – skarżąca wniosła odwołanie wywodząc, że zaskarżona decyzja dotyczy jej interesu prawnego, to organ odwoławczy obowiązany był rozpoznać jej odwołanie. Dla skutecznego wniesienia odwołania wystarczające jest, bowiem przyjęcie tzw. subiektywnej wersji legitymacji procesowej strony, tj. przekonania podmiotu, że decyzja organu pierwszej instancji dotyczy jej praw i obowiązków. Ustalenie tego interesu prawnego przez organ odwoławczy powinno nastąpić w toku rozpoznania odwołania na podstawie stanu taktycznego wynikającego z dowodów zebranych przez organ pierwszoinstancyjny wraz z ewentualnym ich uzupełnieniem zgodnie z art. 136 kpa. Jeżeli, natomiast w wyniku rozpoznania takiego odwołania organ stwierdza, że jednostka nie ma w danej sprawie indywidualnego interesu prawnego, to wówczas wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa (por. uchwała NSA z 05.07.1999 r., sygn. OPS 16/98). Jeżeli, więc H. A. wniosła odwołanie wywodząc, iż decyzja organu I instancji dotyczy jej interesu prawnego, to w takiej sytuacji rozstrzygnięcie Kolegium co do niedopuszczalności odwołania, tak ze względu na stanowisko skarżącej, jak i kierunek badania organu II instancji, obejmujący przymiot strony podmiotu wnoszącego odwołanie, uznać należało za nieprawidłowe. W takiej sytuacji, jeżeli subiektywne twierdzenie wnoszącej odwołanie H. A., iż decyzja organu I instancji dotyczy jej praw i obowiązków, nie została w sposób przewidziany dla postępowania odwoławczego pozytywnie zweryfikowana przez Kolegium, należało wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Przepis art. 134 kpa nie może bowiem stanowić - zgodnie z podanymi wcześniej argumentami - podstawy do rozstrzygnięcia, iż odwołujący się nie jest stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 kpa. W świetle powyższego trzeba uznać, iż w rozpoznawanej sprawie Kolegium wydając postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania z tego powodu, że odwołująca się H. A. nie jest stroną postępowania, naruszyło normę art.134 kpa, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego powodu konieczne stało się uchylenie zaskarżonego postanowienia Kolegium, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) w pkt. I wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy uwzględni wyżej poczynione uwagi. Jeżeli w wyniku rozpoznania odwołania H. A. Kolegium stwierdzi, że skarżąca – wbrew jej twierdzeniom - nie jest stroną postępowania organ winien wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Badając przymiot strony H. A. organ winien mieć na względzie rzeczywiste miejsce realizacji spornej inwestycji, konieczne jest w tym celu jednoznaczne ustalenie, czy będzie ona posadowiona wyłącznie na działkach [...],[...],[...], czy także na działce [...], jak wynika z załącznika (Charakterystyka przedsięwzięcia) do decyzji Burmistrza G. z dnia [...] października 2008r. O zwrocie kosztów orzeczono w pkt. II wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 3 ppsa oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). O wykonalności zaskarżonego postanowienia orzeczono w pkt. III wyroku w oparciu o art. 152 ppsa. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska