IV SA/Po 448/09

WyrokWSA w Poznaniu2009-10-29

Skład orzekający: Ewa Kręcichwost-Durchowska, Ewa Makosz-Frymus, Paweł Miładowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości, na której zrealizowano samowolę budowlaną, jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie nakazania wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami?
Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości, na której zrealizowano samowolę budowlaną, posiada interes prawny i jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie nakazania wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Organ odwoławczy błędnie umorzył postępowanie, uznając skarżącego za niebędącego stroną.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie odwoławcze, uznając skarżącego K. P. za niebędącego stroną w sprawie dotyczącej nakazania wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia linii energetycznej do stanu zgodnego z przepisami. Skarżący, będący właścicielem działki, na której przebiega linia, podnosił, że inwestycja została zrealizowana bez jego zgody i bez uzgodnień. Sąd administracyjny uznał, że skarżący jest stroną postępowania, a decyzja o umorzeniu była przedwczesna.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...]kwietnia 2009 r. oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska ( spr ) Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus NSA Paweł Miładowski Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 29 października 2009 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...]kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. na rzecz skarżącego K. P. kwotę 500 złotych ( pięćset ) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ P.Miładowski /-/ E.Kręcichwost-Durchowska /-/ E.Makosz-Frymus Decyzją z dnia [...] października 2008 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał E. O. Sp. z o.o. Oddział D. P. Rejon D. K. wykonanie, w terminie 120 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, robót budowlanych w celu doprowadzenia linii i przyłącza energetycznego przechodzącego przez posesję położoną w K. przy ul. K. nr [...], oznaczoną nr ewid. [...] do stanu zgodnego z przepisami. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K. P. podnosząc, iż organ w uzasadnieniu nie odniósł się do kwestii, że linia energetyczna i przyłącza powstały bez zgody właściciela działki. Decyzją z dnia [...]kwietnia 2009 r. W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. umorzył postępowanie odwoławcze wskazując, iż zgodnie z art. 127 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm. – zwanej dalej "Kpa"), uprawnienie do wniesienia odwołanie od wydanej decyzji administracyjnej ma strona postępowania. Organ podniósł, iż zgodnie z art. 28 Kpa, stroną jest każdy czyjego interesu prawnego dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ,ze względu na swój interes prawny lub obowiązek - przy czym interes prawny, w rozumieniu tego przepisu, to interes osobisty, własny, indywidualny i musi wynikać z konkretnej normy materialnego prawa administracyjnego. Zdaniem organu wobec powyższego w sprawie rozstrzygniętej decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego brak jest podstaw do wykazania tak rozumianego interesu w odniesieniu do skarżącego. Wobec stwierdzenia faktu samowoli budowlanej, przedmiotowa decyzja została wydana na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm. ), w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.). W takiej sytuacji, stroną jest inwestor, właściciel lub zarządca wybudowanego nielegalnie obiektu budowlanego. Inny podmiot może mieć tylko interes faktyczny. Organ zwrócił również uwagę, iż w licznej korespondencji i w treści wydawanych orzeczeń nie poinformowano zainteresowanego, że problemy własnościowe mają istotne znaczenie, lecz tylko w staraniach o wydanie pozwolenia na budowę. W przypadku zaś zrealizowania obiektu budowlanego, problemy własnościowe nie mają dla organów administracji publicznej żadnego znaczenia. Organ podniósł również, iż w prowadzonych w sprawach dotyczących wykonywania inwestycji liniowej, a więc inwestycji celu publicznego całkowicie pominięto instytucję ograniczenia prawa własności. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł K. P.podnosząc, iż nikt z właścicielem działki nie prowadził uzgodnień dotyczących przebudowy linii. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie podnieść należy, że pogląd zawarty w zaskarżonej decyzji, iż stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 Kpa, następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa, jest prawidłowy i ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2006r II OSK 942/05 ONSAiWSA 2007/2/50). W niniejszej sprawie stwierdzenie to zostało jednak powzięte przedwcześnie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.- dalej Prawo budowlane z 1974 r. ) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.- dalej Prawo budowlane) nakazał E. O. Sp. z o.o. Oddział D. P.Rejon D. K. wykonanie w terminie 120 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, robót budowlanych w celu doprowadzenia linii i przyłącza energetycznego przechodzącego przez posesję położoną w K. przy ul. K. nr [...], oznaczoną nr ewid. [...] do stanu zgodnego z przepisami. Zgodnie z art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., który w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie na mocy art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego, w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Przyjęta przez organ wykładnia ww. przepisu, iż stroną postępowania może być m.in. właściciel zrealizowanego obiektu, a nie może nim być właściciel nieruchomości na której inwestycję zrealizowano jest błędna. Powyższa regulacja bowiem wskazuje krąg podmiotów, do których należy skierować decyzję nakazującą wykonanie określonych czynności. Skonstruowanie tego przepisu na zasadzie alternatywy pozwala na wysunięcie wniosku, iż bez wątpienia potencjalnym adresatem takiej decyzji obok inwestora jest również właściciel nieruchomości, a nie jak przyjął organ właściciel obiektu. Co prawda w orzecznictwie wskazuje się, że w pierwszej kolejności nakaz wykonania określonych czynności powinien być skierowany do inwestora, który jest sprawcą samowoli budowlanej to jednakże powyższe nie zmienia faktu, iż nawet w sytuacji gdy adresatem decyzji jest inwestor, to stronami postępowania powinni być wszyscy właściciele nieruchomości (por. wyrok NSA z 21 lutego 2002r., II SA/Gd 1705/99, niepublikowanym ). Wobec powyższego uznać należy, iż skarżący jako właściciel działki [...]1 (wypis z rejestru gruntów) na którym zrealizowana jest przedmiotowa inwestycja ma interes prawny w przedmiotowym postępowaniu, co oznacza, iż jest jego stroną. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o kosztach postępowania. Art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zastosowano z uwagi na negatywny charakter rozstrzygnięcia. /-/ E. Makosz-Frymus /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ P. Miładowski mb

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło