I OW 88/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) del. NSA Wiesław Morys Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 29 października 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy a Prezydentem Miasta Elbląga w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Szpitala [...] w Warszawie w sprawie potwierdzenia prawa B. M. do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy jako organ właściwy do rozpoznania wniosku. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Wola m.st. Warszawy działający z upoważnienia Prezydenta m.st. Warszawy zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem Miasta Elbląga w sprawie z wniosku Szpitala W. w W. o potwierdzenie prawa B. M. do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W uzasadnieniu wniosku wskazano następujące okoliczności: B. M. nie zamieszkuje na stałe na terenie Dzielnicy Wola m.st. Warszawy, a jedynie czasowo przebywał w Szpitalu W., gdzie udzielono mu świadczeń opieki zdrowotnej. Ostatnim jego miejscem zameldowania natomiast jest Elbląg, ul. S.. Obecnie B. M. nie zajmuje lokalu mieszkalnego, co w świetle ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728ze zm.), a w szczególności art. 6 pkt 8 wyczerpuje przesłanki do uznania go za osobę bezdomną. Zgodnie zaś z art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały, zatem sprawę winien prowadzić i zakończyć Prezydent Miasta Elbląga. Na potwierdzenie powyższego wnioskujący organ przytoczył postanowienie NSA z dnia 22 października 2008 r., sygn. akt I OW 87/08 oraz postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt I OW 110/07. W odpowiedzi na wniosek Prezydenta m.st. Warszawy Prezydent Miasta Elbląg wniósł o wskazanie jako organu właściwego w przedmiotowej sprawie Prezydenta m.st. Warszawy. W uzasadnieniu organ wskazał, że B. M. w listopadzie 2008 r. był hospitalizowany w Szpitalu W. w W.. Jak oświadczył, jest osobą bezdomną, bezrobotną niezarejestrowaną w urzędzie pracy, utrzymującą się ze środków uzyskanych ze sprzedaży surowców wtórnych. Jako miejsce swojego pobytu wskazał teren Rzeczypospolitej Polskiej (oświadczenie z dnia [...] listopada 2008 r.). Jak ustalono, B. M. został wymeldowany z miejsca pobytu stałego w Elblągu przy ul. S. w dniu [...] października 1998 r. Aktualnie nie posiada zameldowania stałego, nie pobiera świadczeń emerytalno-rentowych z ZUS Oddział w Elblągu, nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej udzielanych przez MOPS w Elblągu, nie zamieszkuje i nie przebywa na terenie Miasta Elbląg. Wobec powyższego, przy ustalaniu organu właściwego do rozpoznania wniosku nie ma zastosowania art. 101 ust. 2 w zw. z art. 14 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten jest bowiem przepisem szczególnym w stosunku do art. 21 k.p.a. regulującym właściwość miejscową organu w stosunku do osób bezdomnych wyłącznie w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Świadczenia opieki zdrowotnej finansowane ze środków publicznych nie są świadczeniami pomocy społecznej, nie zostały bowiem wymienione w katalogu tych świadczeń zawartym w art. 36 ustawy o pomocy społecznej. Ponadto postępowanie w sprawach o potwierdzenie prawa doświadczeń opieki zdrowotnej zostało kompleksowo uregulowane w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.). Żaden z przepisów tej ustawy nie zawiera dyspozycji, iż w sprawach o potwierdzenie prawa do przedmiotowych świadczeń stosuje się przepisy dotyczące właściwości tak jak w sprawach o świadczenia pomocy społecznej. Przeciwnie, art. 54 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej jednoznacznie wskazuje, że właściwym miejscowo organem w tych sprawach jest wójt (burmistrz, prezydent) gminy miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy. Powyższe potwierdza również art. 7 ust. 3 tej ustawy, który ogranicza stosowanie w postępowaniu o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej przepisów o pomocy społecznej wyłącznie do postępowania dowodowego, nakazując jedynie przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego. Wobec powyższego w niniejszej sprawie nie mogą znaleźć zastosowania przepisy regulujące właściwość miejscową organu w sprawach o świadczenia z pomocy społecznej dla osób bezdomnych. Byłoby to bowiem zastępowanie jednej normy szczególnej drugą normą szczególną, bez żadnej podstawy prawnej. Natomiast w braku normy szczególnej zastosowanie winna znaleźć norma ogólna, w tym przypadku art. 21 k.p.a. wskazująca na właściwość miejscową organu ze względu na miejsce zdarzenia powodującego wszczęcie postępowania. Ponadto Prezydent Miasta Elbląg poinformował, że w identycznym stanie faktycznym w sprawie z wniosku Szpitala P. o potwierdzenie prawa B. M. do świadczeń opieki zdrowotnej, Prezydent m.st. Warszawy uznał swoją właściwość miejscową. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem sporu o właściwość jest to, który z dwóch występujących w sporze organów jest właściwy do potwierdzenia prawa B. M. do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Z akt sprawy, na tle której wyniknął spór o właściwość wynika, iż B. M. nie posiada nigdzie zameldowania, nie zajmuje lokalu mieszkalnego w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy, zaś w czasie przebywania na obszarze m. st. Warszawy udzielone mu zostały świadczenia opieki zdrowotnej. Zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej jest decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, potwierdzające to prawo. Wobec tego, że ustawa ta nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania", natomiast w stosunku do B. M. nie można ustalić jego miejsca zamieszkania w rozumieniu art. 25 Kodeksu cywilnego, należy posłużyć się ogólnymi regułami ustalania właściwości miejscowej organów administracji określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego. Z art. 21 § 1 pkt 3 i § 2 k.p.a. wynika, że właściwość miejscową w sprawach innych niż wskazane w § 1 pkt 1 i 2 ustala się według miejsca zamieszkania, pobytu lub ostatniego miejsca zamieszkania lub pobytu strony, jeżeli zaś nie można ustalić właściwości według miejsca zamieszkania lub pobytu, określa się ją według miejsca zdarzenia powodującego wszczęcie postępowania. Jak wskazano, zdarzeniem powodującym wszczęcie postępowania o potwierdzenie prawa B. M. do świadczenia opieki zdrowotnej była jego hospitalizacja w Szpitalu W. w W. Okoliczność ta przesądza o właściwości Prezydenta m.st. Warszawy do wydania decyzji w przedmiocie potwierdzenia prawa B. M. do udzielonego mu świadczenia opieki zdrowotnej. Dodać należy, że błędne jest powoływanie się przez wnioskujący organ na zasady ustalania właściwości organu wynikające z ustawy o pomocy społecznej, gdyż przedmiot sprawy administracyjnej, na tle której powstał niniejszy spór, nie jest objęty uregulowaniami tej ustawy. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.