II OSK 124/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz Sędziowie sędzia NSA Krystyna Borkowska sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska /spr./ Protokolant asystent Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D.M. i J.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 262/09 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Stowarzyszenia [...] na rzecz D.M. i J.M. solidarnie kwotę 400 złotych (słownie: czterysta) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 29 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 262/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu skargi Stowarzyszenia [...], uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy Niechanowo z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...]. Decyzjami tymi określone zostały środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przez J. i D.M. przedsięwzięcia polegającego na budowie 4 budynków inwentarskich (kurników) wraz z zabudową towarzyszącą. Uwarunkowania określono w zakresie gospodarki odpadami stałymi, gospodarki wodno-ściekowej, krajobrazu i biosfery, hałasu i zapachów, a wynikały one z analizy raportu oddziaływania na środowisko i jego uzupełnienia oraz postanowień uzgadniających właściwych organów, wydanych w postępowaniu. Uchylając zaskarżone decyzje, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził: W toku postępowania Stowarzyszenie przesłało do organu ekspertyzę, w której autor we wnioskach końcowych zaproponował alternatywne rozwiązanie polegające na przeniesieniu inwestycji o 400 m, ale organy nie odniosły się do tego wniosku, wskazując tylko, że został złożony. Wniosek taki należało traktować jako wniosek Stowarzyszenia, a biorąc pod uwagę cel jego działalności jako wniosek zgłoszony w związku z udziałem społeczeństwa. Nadto żaden z organów nie odniósł się do uwag zgłaszanych przez osoby niebędące stronami, tj. B. i J.S. oraz L.D. i K.D., zatem nie można zgodzić się z twierdzeniem organów, iż z akt sprawy nie wynika, aby ktokolwiek, powołując się na udział społeczeństwa, składał wnioski lub uwagi. Co do kwestii wniosku o zmianę lokalizacji inwestycji odniósł się do niego organ uzgadniający, wskazując, że nie przedstawiono w ekspertyzie szczegółowej analizy tego wariantu i nie wykazano, że będzie korzystniejszy dla środowiska, jednak odniesienie się organu uzgadniającego nie zwalnia organu wydającego decyzję z obowiązku należytego uzasadnienia rozstrzygnięcia i ustosunkowania się do wszystkich kwestii uznanych przez strony za istotne. Nadto organy nie odniosły się do argumentu sprzeczności w materiale dowodowym, tj. między raportem przedłożonym przez wnioskodawców a ekspertyzą strony skarżącej, organ co prawda powołuje się na treść postanowień organów uzgadniających, ale z uzasadnienia zaskarżonych decyzji nie wynika wprost czy argumentację tą podziela czy nie. Z kolei analiza sporządzona w trakcie postępowania uzupełniającego jest ogólnikowa. Z tych względów decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Reprezentowani przez adwokata, D. i J.S. wnieśli skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu i zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie: 1) art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, wynikającym z akt postępowań przed organami, których decyzje zostały uchylone, a to poprzez stwierdzenie, że: – żaden z organów nie odniósł się do uwag zgłoszonych przez osoby niebędące stronami, tj. B. i J.S. oraz L.D. i K.D., – organy w swoich decyzjach nie odniosły się do argumentu strony odnośnie sprzeczności w materiale dowodnym, tj. między raportem przedłożonym przez wnioskodawców a ekspertyzą przedstawioną przez stronę skarżącą; 2) art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 ust. 1 lit. c/ ustawy p.p.s.a. polegające na niewskazaniu, jakie przepisy postępowania zostały naruszone przez organ I i II instancji oraz w jaki sposób ewentualne naruszenie tych przepisów mogło mieć wpływ na wynik sprawy, 3) art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 ust. 1 lit. c/ poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, mimo że stwierdzone przez Sąd nierozpoznanie przez organ I instancji niektórych uwag i propozycji zgłaszanych w toku postępowania nie miało żadnego znaczenia dla wyniku sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodzić należy się z zarzutami skargi kasacyjnej. Organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji przedstawił bardzo szczegółowo stan sprawy, wymieniając po kolei czynności jakie były w niej wykonane, tj. działanie tego organu, działanie stron postępowania, działanie osób niebędących stronami, działanie organów uzgadniających i treść tych uzgodnień, przytaczając zwłaszcza bardzo dokładnie stanowiska organów uzgadniających dotyczące tak samego raportu oddziaływania na środowisko przedstawionego przez inwestorów, jak i ekspertyzy przedłożonej przez Stowarzyszenie, zaś w końcowej części uzasadniania stwierdził, iż biorąc pod uwagę to wszystko, tj. stanowiska stron i osób, opinie organów uzgadniających należy dojść do wniosku, iż raport oddziaływania na środowisko jest rzetelny, nie ma konieczności powoływania biegłego i można było orzec jak w osnowie decyzji. Z uzasadnienia tej decyzji wynika zatem, że organ I instancji podzielił ocenę organów uzgadniających, co do propozycji przeniesienia inwestycji, uwag osób niebędących stronami i prawidłowości raportu oddziaływania na środowisko. Z kolei organ odwoławczy, po przedstawieniu szczegółowym w uzasadnieniu stanu sprawy, w części gdzie przeszedł do rozważań odniósł się do raportu przedłożonego przez inwestora, ekspertyzy przedłożonej przez Stowarzyszenie i przedstawił ocenę, co do postępowania organu I instancji i rozstrzygnięcia, uznając je za logiczne i uzasadnione. Trudno zatem zgodził się z zarzutami postawionymi decyzjom przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, bowiem wynika z tych decyzji jakimi względami kierowały się organy obu instancji wydając zaskarżone decyzje. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał na uchybienia jakie, jego zdaniem, popełniły organy, szczególnie na braki w uzasadnieniach decyzji, stwierdzając, że mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednak w istocie wcale nie wykazał jakie te braki mogły mieć wpływ i to istotny na wynik sprawy. Nawet jeśliby zgodzić się, iż rzeczywiście decyzje zawierają takie mankamenty jakich wystąpienie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny, to powinien był ocenić czy w świetle materiału dowodowego sprawy, gdyby ich nie było zapadłoby inne rozstrzygnięcie. Tego Sąd nie dokonał. Zgodzić należy się zatem ze skargą kasacyjną, iż wyrok narusza przepisy postępowania, bowiem w istocie nie zostały wykazane takie cechy, które mogłyby uzasadniać uchylenie decyzji organów obu instancji. W ponownym postępowaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny przeanalizuje zatem decyzje organów obu instancji pod kątem, czy materiał dowody pozwalał na takie rozstrzygnięcie jakie zapadło. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).