II OZ 185/11

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-03-22

Skład orzekający: Maria Czapska - Górnikiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okoliczność, że sędzia reprezentuje pogląd prawny niekorzystny dla strony lub wydaje rozstrzygnięcia odmienne od oczekiwań strony, stanowi podstawę do wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?
Ratio decidendi
Okoliczność, że sędzia reprezentuje pogląd prawny niekorzystny dla strony lub wydaje rozstrzygnięcia odmienne od jej oczekiwań, nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego. Wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona faktycznie, a nie potencjalnie, i odnosić się do konkretnej sprawy, a nie stanowić generalny zarzut braku bezstronności. Niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia lub sposobu prowadzenia postępowania może być kwestionowane środkami odwoławczymi, a nie wnioskiem o wyłączenie sędziego.
Stan faktyczny
Skarżący L. L. złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które oddaliło jego wniosek o wyłączenie sędziów. Skarżący podnosił, że skład sędziowski działał niesprawiedliwie i na jego szkodę, naruszając tym samym art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Twierdził również, że nie składał skargi do WSA na postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach w przedmiocie choroby zawodowej. Wniosek o wyłączenie sędziów oparty był na zarzucie niesprawiedliwego działania sędziów i braku wezwania na posiedzenie niejawne.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

II OZ 185 / 11 POSTANOWIENIE Dnia 22 marca 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 lutego 2011 r. sygn. akt IV SA/Gl 191/09 w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziów w sprawie ze skargi L. L. na postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia oddalić zażalenie. II OZ 185 / 11 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek skarżącego L. L. o wyłączenie sędziego NSA S. P., sędziego WSA E. K. i sędziego WSA R. W. w sprawie ze skargi na postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] lutego 2009 r., [...] lutego 2009 r., [...] lutego 2009 r. i [...] lutego 2009 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 2 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wyłączenia na wniosek L. L. sędziego NSA L. K., sędziego NSA E. K. i sędziego WSA T. K.- F. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie oraz wniosek o wyłącznie sędziów, którzy brali udział w jego podjęciu, tj. sędziego NSA S. P., sędziego WSA E. K. i sędziego WSA R. W. podnosząc, że skład sędziowski działał niesprawiedliwie i na jego szkodę, naruszając tym samym art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Jednocześnie stwierdził, że w rzeczywistości nie składał on skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na wymienione w sentencji postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach w przedmiocie choroby zawodowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, oddalając wniosek, stwierdził, że przesłanek wyłączenia sędziego, o których mowa w art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) nie mogą stanowić jedynie subiektywne przeświadczenia skarżącego, iż dany sędzia jest niesprawiedliwy i działa na szkodę skarżącego. Wniosek o wyłączenie sędziego uzasadniają, bowiem jedynie takie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. Tego zaś rodzaju przyczyn Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie. Z oświadczeń złożonych przez sędziów wynika, że brak jest podstaw do wyłączenia ich od rozpoznania niniejszej sprawy z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.) oraz nie zachodzą przyczyny wyłączenia, o których mowa w art. 19 p.p.s.a. Podniesiony zarzut rozstrzygnięcia sprawy przez sędziów nie po myśli skarżącego w żaden sposób nie uprawdopodabnia jakiegokolwiek osobistego stosunku sędziego do strony skarżącej. Sędzia nie podlega wyłączeniu z mocy ustawy z tej tylko przyczyny, że skarżący nie zgadza się z rozstrzygnięciami wydanymi w sprawach z udziałem tego sędziego. Niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia sprawy, czy też ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego można kwestionować środkami odwoławczymi w ramach kontroli instancyjnej. Z przedstawionych wyżej przyczyn, nie dopatrując się podstawy do wyłączenia ww. sędziów z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.), jak również z powodu innych okoliczności mogących wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie ww. przepisów i przy zastosowaniu art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak na wstępie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł L. L., wnioskując "o sprawiedliwe rozpatrzenie wniosku" oraz wskazując, że nie był wezwany na posiedzenie niejawne w dniu 7 lutego 2011 r., natomiast podjęte orzeczenie jest niezgodne z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 18 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli wcześniej, wskazanych w ustawie związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 p.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art.19 p.p.s.a.). W związku z wywodami zaprezentowanymi we wniesionym zażaleniu wymaga podkreślenia, iż okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć charakteru potencjalnego. Ponadto wątpliwość, co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji przez stronę w jej wniosku i należy ją odnieść do ewentualnego braku bezstronności w konkretnej sprawie. Niedopuszczalne jest formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. Okoliczność, że sędzia reprezentuje pogląd prawny niekorzystny dla strony, że wydaje odmienne z jej oczekiwaniami rozstrzygnięcia nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego i taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 1997 r. sygn. akt III AO 5/97, OSNP 1997, nr 24, poz. 502; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 1972 r. sygn. akt I PZ 9/72, Lex, nr 7068). Warunkiem koniecznym natomiast wyłączenia określonego w art. 19 p.p.s.a. jest uprawdopodobnienie, iż pomiędzy sędzią objętym wnioskiem, a stroną skarżącą lub innymi uczestnikami postępowania zachodzą takie stosunki, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. SK 53/04, publ. OTK-A 2005, nr 11, poz. 134). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wyłączenia w odniesieniu do sędziów objętych wnioskiem skarżącego i prezentowane w tym zakresie stanowisko Sądu pierwszej instancji należy podzielić. Ponadto wbrew opinii skarżącego, Sąd rozpoznający niniejsze zażalenie nie dopatrzył się również żadnych takich okoliczności sprawy, które świadczyłyby, że Sędziowie objęci wnioskiem o wyłączenie są stroną postępowania lub pozostają z jedną ze stron w stosunku, o którym mowa w art. 18 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Odnosząc się również do twierdzeń skarżącego odnośnie nie wezwania go na posiedzenie, na którym zostało podjęte zaskarżone postanowienie, zauważyć należy, że zapadło ono na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a, które co do zasady prowadzone jest bez udziału stron postępowania. Ze wskazanych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie, jako pozbawione uzasadnionych podstaw.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło