II OZ 666/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bożena Popowska po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1222/09 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. F. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. F. został wezwany w dniu 12 października 2012 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2009 r. w przedmiocie umorzenia postępowania. W piśmie z dnia 7 listopada 2012 r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy. W związku z powyższym w dniu 14 listopada 2012 r. został mu przesłany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy celem jego wypełnienia. W dniu 11 grudnia 2012 r. skarżący nadesłał wypełniony formularz PPF. Zarządzeniem z dnia 20 grudnia 2012 r. A. F. został wezwany do uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie między innymi zaświadczenia z Urzędu Miasta Limanowa - o składnikach majątku nieruchomego skarżącego i żony, udokumentowania miesięcznych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem, przedłożenia zaświadczenia pracodawcy o wysokości zarobków żony skarżącego. W piśmie z dnia 4 lutego 2013 r. skarżący zawarł prośbę o przedłużenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 27 lutego 2013 r. przedłużył termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o 7 dni licząc od dnia doręczenia niniejszego zarządzenia. Przedmiotowe zarządzenie zostało doręczone skarżącemu w dniu 2 kwietnia 2013 r. Pismem z dnia 9 kwietnia 2013 r. skarżący złożył sprzeciw od zarządzenia z dnia 27 lutego 2013 r., prosząc o wyjaśnienie "o co Sądowi chodziło z przedłużeniem terminu o 7 dni, nie precyzując o co ma być uzupełniony wniosek". Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), pozostawił wniosek A. F. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Sąd uznał, że w konsekwencji w sytuacji, gdy – mimo wezwania – strona nie przekazuje sądowi, w zakreślonym terminie, żądanych informacji i nie przedkłada stosownych dokumentów złożony przez nią wniosek o przyznanie prawa pomocy pozostawia się bez rozpoznania, tym bardziej, że skarżący był informowany o skutkach niewykonania wezwania. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, domagając się jego uchylenia lub ponownego rozpoznania sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 257 p.p.s.a., który stał się dla Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie podstawą do pozostawienia bez rozpoznania wniosku A. F. o przyznanie prawa pomocy - wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Jako przyczynę zastosowania powyższego przepisu w sprawie niniejszej Sąd I instancji wskazał brak przedstawienia przez skarżącego, pomimo wezwania Sądu, dodatkowych informacji i stosownych dokumentów. Jak wynika z akt sprawy skarżący został bowiem zarządzeniem z dnia 20 grudnia 2012 r. wezwany do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych – stosownie do art. 255 p.p.s.a. Zgodnie z powyższym przepisem - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Wobec powyższego stwierdzić należało, że zastosowanie w rozpoznawanej sprawie przepisu art. 257 p.p.s.a. i w konsekwencji pozostawienie bez rozpoznania wniosku A. F. o przyznanie prawa pomocy – było nieprawidłowe. Zauważyć bowiem trzeba, że zarówno w orzecznictwie jak i w literaturze dominuje pogląd, zasługujący na akceptację, że pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu lub gdy zawiera braki formalne np. strona pozostawiła niewypełnione rubryki, uniemożliwiając tym samym ocenę jej możliwości płatniczych lub zakresu wniosku. Przepis art. 257 p.p.s.a. nie będzie miał natomiast zastosowania, gdy strona nie wykonała wezwania sądu do przedstawienia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów źródłowych – stosownie do art. 255 p.p.s.a. Oświadczenia i dokumenty te nie są bowiem częścią samego wniosku, lecz mają charakter dodatkowych środków dowodowych. Okoliczność braku wykonania wezwania sądu do przedłożenia takich środków dowodowych nie zwalnia zatem sądu od rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, pomimo że może ona mieć wpływ na negatywne rozstrzygnięcie sądu w tym przedmiocie (por. postanowienie NSA z dnia 31.03.2005 r., II FZ 126/05, ONSAiWSA 2006/1/13; z dnia 8.11.2006 r., II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007/4/79 oraz J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 598). W takiej sytuacji należało uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 czerwca 2013 r. i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania celem rozpoznania wniosku A. F. o przyznanie prawa pomocy złożonego w dniu 11 grudnia 2012 r. na urzędowym formularzu PPF. Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) postanowił jak w sentencji.